Özel esasların diğer bir uygulama alanı ise, “KDV iade talepleri yönünden” özel esaslara tabi tutulmasıdır. Bu iade talepleri de vergi idaresi uygulaması ile KDV Genel Uygulama Tebliği’nin yukarıda belirtilen “özel esaslar” bölümündeki usul ve esaslara tabi olarak yapılmaktadır. Vergi idaresi bu KDV iadesi taleplerini uygulamada özel esaslardan farklı ele almakta; fakat özel esaslarla aynı şartlara tabi tutmaktadır. Ancak vergi idaresinin üçüncü kişilere bildirim yapmayarak; KDV iadesi talep eden mükellef genel esaslarda bulunmasına rağmen KDV iadesi yönünden özel esaslarda yer aldığına dair sisteme not düşülmek suretiyle KDV iadesi yönünden özel esaslarda yer alabilmektedir.

KDV iadesi ile esasen mükellefin bazı işlemleri sebebiyle indiremediği KDV’leri mevzuat gereği devletten alması öngörülmüştür. Tahsil edilerek hazinenin kasasına giren KDV’lerin yersiz bir şekilde iadesinin engellenmesi için iade talepleri birtakım usule dair işlemlere ve prosedürlere tabi tutulmaktadır. Bu doğrultuda vergi iadesi talep edenler birtakım inceleme ve araştırmalara tabi tutulmaktadır. Vergi kayıp ve kaçağının önlenmesi konusunda 646 Sayılı KHK ile görevli ve yetkili kılınan VDK tarafından da birtakım uygulamalar getirilmiştir. Bu uygulamaların başında da özel esaslar uygulaması gelmektedir. Bu bağlamda vergi iadesi talep edenler, vergi idaresinin kullandığı VEDOP sistemi üzerinden bir risk analizine ve incelemeye tabi tutularak;

Bu doğrultuda KDVK’da mükelleflerin iade alacaklarına ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisi öngörülen Bakanlık Genel Tebliğ ile özel esaslar uygulamasını ayrıntılı olarak düzenlemeye çalışmıştır; ancak KDV iadesi önünden özel esaslarla ilgili açık bir düzenleme dahi yer almamaktadır. KDV Genel Uygulama Tebliği’nin “E. Özel Esaslar bölümünün” “1.3. Özel Esaslara Tabi Mükellefler” başlığı altında yer alan hükme göre, “Haklarında düzenledikleri veya kullandıkları belgelerin gerçek duruma aykırı olduğuna ilişkin delil ve karineleri içeren rapor veya tespit bulunan aşağıdaki mükellefler iade taleplerinin yerine getirilmesi bakımından özel esaslara tabidir.…

Danıştay 3. D.’nin kararında da belirtildiği üzere; kanuni düzenlemede usul ve esasları belirleme yönünde idareye yetki verilmişse de bu yetki esasen iade talebinin nereye ve nasıl yapılacağı, iade işlemlerinde hangi belgelerin aranacağını belirlemekle sınırlıdır. İdarenin Anayasal ve yasal dayanağı olmadan hukuka aykırı şekilde kendi içinde bir sınıflandırma ile mükellefleri özel esaslar listesine alması hukuka aykırıdır.

Danıştay VDDGK’nın KDV iadesi yönünde özel esaslar uygulamasının bir tespit olduğu ve idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olmadığı yönünde kurduğu hükümde, sistem sorgulaması sırasında mükellefin hakkında “İade taleplerinde Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’nin özel esaslar bölümündeki usul ve esasların geçerli olduğu” şeklindeki ifadenin davacının özel esaslara alındığı anlamını taşımayacağı belirtilmiştir.

Vergi inceleme raporu ve vergi tekniği raporunun bir sonucu olarak sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullananlarla ilişki içinde olan mükelleflerin iade taleplerinin özel esaslara tabi tutularak KDV iade taleplerinin reddedilmesi neticesinde, idarenin düzenleyici işlemleri ile hakkın kullanılmasını önemli ölçüde kısıtlayıcı ve zorlaştırıcı şartlar ihdas ettiği ve bu haliyle neredeyse imkansız hale getirdiğini görmekteyiz. Bu red işlemlerinde esasen işlemin sebep unsuru yönünden hukuka aykırılık söz konusu olmaktadır.

Türk Vergi Sisteminde Vergi İncelemesinin Hukuki Niteliği ve Sonuçları

Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.

3.1.6.2.Katma Değer Vergisi İade Talepleri Bakımından Özel Esaslara Tabi Olma