EN
TR
Bu durumda akla gelen ilk soru bu yeni hükmün yürürlüğüne ilişkindir. BK m. 138,…
A. BK m. 138 Hükmünün Yürürlüğü
6101 Sayılı Türk Borçlar Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un…
Demek oluyor ki, kanun koyucunun açık iradesi, sözleşmenin uyarlanması taleplerine…
Nitekim Yargıtay da yakın tarihli bir kararında bundan böyle uyarlama davalarında…
Özetlemek gerekirse, Türk Borçlar Kanunu yürürlüğe girdikten sonra verilen kararlarda…
B. Sözleşmenin Uyarlanması İçin Gerekli Şartlar
TBK m. 138 hükmü borçlar hukukunun genel ilkesi olan sözleşmeye bağlılık (ahde vefa)…
Sözleşmeye bağlılık (ahde vefa) ilkesinin istisnası olan sözleşmenin değişen şartlara…
Şu halde hukukun temel ilkesi sözleşmeyle bağlı kalınması, sözleşme kurulduktan sonra…
TBK m. 138 hükmünde öngörülen sözleşmenin değişen koşullara uyarlanmasının şartları…
(1) Sözleşmenin yapıldığı sırada, taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen…
(2) Bu durum borçludan kaynaklanmamış olmalıdır;…
(3) Bu durum, sözleşmenin yapıldığı sırada mevcut olguları, kendisinden ifanın istenmesini…
(4) Borçlu, borcunu henüz ifa etmemiş veya ifanın aşırı ölçüde güçleşmesinden doğan…
BK m. 138’de yer alan şartları bu şekilde sıraladıktan sonra gelir paylaşımlı inşaat…
II. GELİR PAYLAŞIMLI İNŞAAT SÖZLEŞMELERİNİN UYARLANMASININ ŞARTLARI
Yukarıda da belirttiğimiz üzere, GPİS nitelik itibariyle sonuca katılmalı bir sözleşmedir.…
A. Riskli Sözleşmelerin Uyarlanması ve GPİS
Öğretide bir görüş, nitelikleri gereği riskli sözleşmeler olarak isimlendirilen sözleşmelerin…
Bir sözleşmenin ne zaman spekülatif bir öğe taşıdığının da belirlenmesi gerekir.…
GPİS gibi riskli sözleşmelerde beklentilerin aksine gelişmeler olması taraflarca…
Bizim görüşümüze göre ise bu tür sözleşmelerin hiç bir zaman uyarlanmayacağını söylemek…
Özetle, GPİS’de risk öğesinin değerlendirilmesinde somut olayın özellikleri mutlaka…
Sözleşme ilişkisinin bünyesinde barındırdığı zarar riski, gelir paylaşımlı inşaat…
Özetle, talih ve tesadüfe bağlı olmasına rağmen, GPİS gibi sonuca katılmalı sözleşmeler…
B. Öngörülemezlik Şartı ve GPİS
BK m. 138 hükmü uyarınca, bir sözleşmenin uyarlanabilmesi için, hem olağanüstü bir…
Sözleşmenin uyarlanabilmesi için sözleşmenin kurulması anında taraflarca öngörülemeyen…
GPİS, Türk ekonomisine yön veren inşaat sektörünün önemli bir sözleşmesidir. Bu nedenle…
1. Ekonomik Krizler ve Uyarlama
Sözleşmenin kurulmasından sonra çeşitli nedenlerle gerek ülkemizde gerekse de küreselleşen…
Sözleşme kurulurken taraflar her olasılığı hesaba katmazlar. Ancak, öyle bazı hâller…
Ekonomik krizin ne zaman sözleşmelerin uyarlanması imkânı vereceği ise, içtihat ve…
Ülkemizde yaşanan büyük ekonomik krizler sonrasında, ekonomik krizin öngörülemezliği…
Yarg. 13. HD. 26.9.2012, E. 2012/3259, K. 2012/ 21304: “Hemen belirtmek gerekir ki taraflar arasında düzenlenmiş bulunan sözleşmeye bağlılık esas olup, sözleşmenin uyarlanması ise uyarlama koşullarının varlığı halinde başvurulması gereken istisnai bir durumdur. (…) Öte yandan ülkemizde zaman zaman ekonomik krizlerin vuku bulduğu ve bu bağlamda dövizle borçlanmanın risk taşıdığı da toplumun büyük bir çoğunluğu tarafından bilinen bir olgudur. Davacı, bu riski önceden öngörebilecek durumda olmasına rağmen dövizle kredi kullanmış bulunmaktadır”.…
Yarg. 13. HD. 28.10.2013 E. 2013/11149 K. 2013/26086 :“Ülkemizde 1994 ve 2000 yıllarında yaşanan ekonomik krizlerden sonra yabancı para kurlarındaki değişkenlik herkesçe bilinir ve öngörülebilir…
Yarg. 13. HD. 9.6.2005, E. 2005/1874, K. 2005/9749: “… ekonomik krizlerin bir anda oluşmadığı, belli ekonomik dar boğazlardan sonra meydana geldiği de bilinen bir gerçektir.…
Bu konuda yakın tarihli aynı yönde Hukuk Genel Kurulu kararı da verilmiştir: (YHGK. 12.11.2014, E. 2014/13-1614, K. 2014/900)…
“Türkiye’de yıllardan beri ekonomik paketler açılmakta, ancak istikrarlı bir ekonomiye…
Demek oluyor ki, sadece bir ekonomik krizin varlığı da, sözleşmenin uyarlanması için yeterli gerekçe oluşturmaz. Önemli…
2. Tacirleri Uyarlama Talepleri ve GPİS
GPİS bakımından önemli bir diğer nokta da bu sözleşmelerin kural olarak tacirler…
Öngörülemezlik şartı çerçevesinde Yargıtay kararlarında tacirlerin uyarlama talepleri…
Yargıtay, özellikle istikrarsız ekonomik durumun öngörülebilmesi konusunda da tacirler…
Görülüyor ki, Yargıtay sadece sözleşme tarafının tacir olup olmadığını dikkate almaktadır.…
GPİS’e yukarıda belirttiğimiz hususları uyguladığımızda, inşaat sektöründe faaliyet…
Diğer yandan, sözleşmenin kurulmasından sonra gerçekleşen durum değişikliğinin ortaya…
