Söz konusu hüküm, fedakârlığın denkleştirilmesi ilkesi ile tehlike sorumluluğu ilkesinin…
Ancak öncelikle, mesuliyet hukukuna dair bazı temel tanımların bu aşamada tekrar…
Genel itibariyle haksız fiil hukukunun amacı, hakların korunması ödevi ve hareket…
Kural zararın zarar gören tarafından karşılanması iken bu kuralın istisnaları pekâlâ…
Birinci kategori, mesuliyet hukukunun zararı ne zaman zarar veren tarafa yükleyeceği…
İkinci kategori ise, zararın zarar verene yükletilip yükletilemeyeceği ile değil,…
Öte yandan yukarıda da belirtildiği üzere mesuliyet hukukunun genel amacı, meydana…
Mesuliyet hukuku, zararı telafi edecek kişiyi belirlerken, kusur ve kusursuz sorumluluk…
Kusur sorumluluğu ile kusursuz sorumluluk ayırımı(655) çerçevesinde (salt) kusursuz sorumluluk hallerinde kural, eğer hukuka aykırı bir davranış söz konusu değil ise meydana gelen zararın tazmini değil, denkleştirilmesidir. Zira bu bağlamda eski hale getirmeyi amaçlayan bir telafi mekanizmasını meşrulaştıracak hukuka aykırı davranış yoktur. Bilakis, yukarıda etraflıca izah edildiği üzere(656)…
Kuşkusuz Türk hukuku açısından sadece kusur sorumluluğu ve salt kusursuz sorumluluk…
Bu sebeple kanun koyucunun BK md. 71 f. 4’te “denkleştirme” tabirini kullanması,…
II. Tehlike Sorumluluğu ve Fedakârlığın Denkleştirilmesi
Yukarıda etraflıca incelenen tehlike sorumluluğunun dogmatik temellerine bakıldığında,…
BK md. 71’de yer verilen düzenlemenin daha iyi anlaşılabilmesi açısından sözü geçen…
Öncelikle fedakârlığın denkleştirilmesi ilkesine değinecek olursak: “Çatışan iki çıkardan birinin diğerine göre daha üstün tutulması, başka bir deyişle çıkarlardan birinin diğerine göre feda edilmesi ve bundan doğan zararın yapılan fedakârlıktan yararlanan üstün çıkar sahibi tarafından uygun bir biçimde karşılanması, fedakârlığın denkleştirilmesi olarak nitelendirilebilir”
Fedakârlığın denkleştirilmesi ilkesini, tehlike sorumluluğu ile kıyasladığımızda…
Olaya diğer bir boyuttan yaklaşan Larenz’in ifadelerine göre, fedakârlığın denkleştirilmesi ilkesi çerçevesinde zarar gören, aslında zarara yol açan müdahalenin önlenmesini talep etme hakkına sahip iken söz konusu hak, hukuk düzeninin müdahaleye cevaz vermesinden dolayı zarar görenin elinden alınmaktadır. Bu durumun en tipik örneği ıztırar halidir. Zira ıztırar halinde aslında hukuka uygun olmayan bir müdahale, yapılan değerlendirme sonucu üstün çıkar olarak değerlendirilmekte, dolayısıyla zarar görenin söz konusu müdahaleyi önleme imkânı elinden alınmaktadır. Tehlike sorumluluğu bağlamında ise tehlikeli faaliyetin
Kanunun lafzına tekrar bakıldığında “bir işletmenin bu tür faaliyetine hukuk düzenince…
Söz konusu düzenlemede kastedilen, telafi mekanizması bağlamında bir denkleştirmedir.…
Dolayısıyla 4. fıkrada kastedilen denkleştirmenin, fedakârlığın denkleştirilmesi…
III. BK md. 71 f. 4’te Öngörülen Denkleştirme İsteminin Hukuki Mahiyeti
1. Maddi Zararların Telafisi
Şu ana kadar yapılan değerlendirmeler neticesinde kusursuz sorumluluk hali olan tehlike…
Kanunun lafzına bakıldığında, tazminat değil denkleştirme söz konusudur. Kanun gerekçesinde…
Ancak yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda tekrar etmekte fayda vardır ki,…
Nihayet söz konusu düzenlemenin amacına bakıldığında da bu tespiti destekleyici bir…
2. Denkleştirme Müeyyidesinin Öngörüldüğü Diğer Hükümler
Denkleştirme, bir telafi mekanizması olarak sadece borçlar hukukuyla sınırlı kalmayıp,…
a. MK md. 730 f. 2 ve BGB § 906 f. 2 c. 2 Hükümleri
MK md. 730 f. 2’de fedakârlığın denkleştirilmesi ilkesi doğrultusunda denkleştirme…
BGB § 906 f. 2 c. 2’de, tıpkı BK md. 71 f. 4’te olduğu gibi “uygun bir bedelin” (einen…
b. HGB § 89b/TK md. 122
HGB § 89b hükmünden esinlenerek kaleme alınan TK md. 122, acentenin denkleştirme…
Ödenecek bedelin uygunluğu hakkında ise farklı görüşler mevcuttur. Bir taraftan bu…
3. BK md. 71 Bağlamında Manevi Tazminat
Yukarıda incelenen BGB § 906 f. 2 c. 2 hükmüne manevi tazminat açısından tekrar değinmekte…
Ancak yukarıda da belirtildiği üzere asıl sorun, manevi tazminat açısından kendisini…
Alman hukukuna bakıldığında Alman Federal Mahkemesi’nin yukarıda değindiğimiz BGB…
Bununla birlikte Türk hukuku açısından irdelenmesi gereken husus, BK md. 71 f. 4’te…
Kanunun açık lafzı, denkleştirme ibaresine yer vermiştir ve dolayısıyla burada manevi…
Duruma zarar veren değil de zarar gören açısından yaklaşıldığında farklı bir sonuca…
Ancak kanun sistematiği dikkate alındığında, BK md. 71 f. 4’te öngörülen hukuki müeyyidenin…
Öte yandan kanun koyucu, tehlike sorumluluğu alanında manevi tazminat öngördüğünde…
Nihayet kanun koyucunun zarar verenin sorumluluğunu zarar görenin aleyhine sınırlandırması,…
IV. Uygun Bedel Kavramı ve Anayasal Boyutu, Özellikle Tehlike Sorumluluğunun Anayasada Belirtilen Temel Hak ve Özgürlükler Açısından Değerlendirilmesi
“Uygun bedel”, içeriği doldurulmaya muhtaç soyut bir kavramdır. Ancak bunu yaparken…
