Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel +
pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
cc.Karma Hukuki Rejime Geçiş (1966 ve sonrası)
Yerleşik içtihadın değişimi Uyuşmazlık Mahkemesinin 1966 yılı içerisinde arka arkaya…
“Bu teşekküller İktisadî faaliyetlerde bulunmak üzere kurulmuş, malî ve İdarî muhtariyetlerle teçhiz olunmuş, faaliyetlerinde ticarî esaslara ve hususi hukuk hükümlerine tabi olmaları hem kuruluş kanunlariyle hem de İktisadî Devlet Teşekkülleriyle müesseseleri ve iştirakler hakkındaki 12/3/1964 günlü ve 440 sayılı Kanunla kabul edilmiştir. Fakat gayeleri ve kuruluş tarzları bakımından hususî hukuk tüzelkişilerinden farklıdırlar. Kuruluşlarında kâr gayesi olmayıp kendilerine memleketin İktisadî inkişafı, malî hayatının tanzimi, müsait kredilerle müstahsili kalkındırma gibi Devlete düşen bazı vazifeler verilmiştir.…
Bir hususî hukuk tasarrufu ile değil kanunla ihdas olunmuşlardır. Sermayelerinin tamamı veya yarıdan fazlası Devlete aittir.…
Kendilerine Kanunla verilen vazifelerin, ihdaslarındaki gayeye, yani kamu yararına uygun şekilde ifasını sağlayan ve evvelâ 3460 sayılı Kanunla tesis edilip 440 ve 468 sayılı Kanunlarla muhafaza olunan idare ve murakabe sistemi de hususî hukuk tüzel kişilerininkinden ayrıdır. Bu nitelikleriyle kamu müesseseleri arasında yer alan İktisadî Devlet Teşekküllerinin hususî hukuk hükümlerine bağlılıkları ancak günlük işlerinde ve fertlerle olan münasebetlerindedir. Bunlar dışında kalan ve gerek kendileriyle ilgili mevzuatın tatbikatına gerekse hizmetin gerektirdiği faaliyetlerin gayelerine uygun olarak tanzim ve ifasına taallûk eden kararları ise İdarî karar niteliğinde olup İdarî kazanın murakabesine tabidir.”…
Gerekçede İDT’lerin kanunla kurulması, amaçları ve denetimleri yönünden özel hukuk…
Onar, 1968 yılında İDT’ler konusunda yapılan bir konferansta konuyu tekrar gündeme…
Uyuşmazlık Mahkemesi takip eden kararlarında karma hukuki rejim açısından kurucu…
Uyuşmazlık Mahkemesi kararları sonrasında Danıştayda görülen personel davalarının…
Mahkeme, görevi esnasında zarar gören veya hayatını kaybeden personele ilişkin davaların…
“Olay, hizmet sırasında vukua gelmiştir. TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü, 440 sayılı Kanuna tabi İktisadî Devlet Teşekküllerinden olup bir âmme hizmeti görmektedir. Âmme hizmetinin ifası sırasında meydana gelen olayda İdarenin ağır kusuru ve tedbirsizliği olduğu iddia edildiğinden dâvanın çözümlenmesi ortada bir hizmet kusuru bulunup bulunmadığının tesbitine bağlıdır. İdarenin hizmet kusurunun bulunup bulunmadığını incelemek ve dâvacıların tazminat talepleri hakkında karar vermek, … İdarî yargı merciinin görevi içindedir.”…
Sonrasında verilen kararlar aynı yönde olmuştur. Kamu hizmetinin ifası sırasında…
Faaliyetten üçüncü kişilerin zarar görmesi durumunda hangi yargı düzeninin görevli…
Lokomotiften düşen kıvılcımlardan çıkan orman yangını nedeniyle Orman İdaresince…
“Şu da belirtilmelidir ki İktisadî nitelikte bulunan bir kamu hizmetinin ancak ve ancak kamu Hukuku kurallarına bağlı bir kuruluşa gördürülmesini zorunlu kılan bir hukuk ilkesi, Türk Hukukunda yoktur. Anayasamız’ın 126. maddesinin 1. fıkrasında (Devletin ve Kamu İktisadî Teşebbüsleri dışındaki kamu tüzel kişilerinin harcamaları yıllık bütçelerle yapılır.) 128. maddesinin 3. fıkrasında (Kamu İktisadî Teşebbüslerinin Türkiye Büyük Millet Meclisince denetlenmesi kanunla düzenlenir) denilerek bunların hukukî varlıkları Anayasamız’ca da tanınmıştır; şimdi yasa koyucu İktisadî nitelikteki bir kamu hizmetini bir İktisadî devlet kuruluşuna gördürmeyi uygun bulunca o kuruluşun bütün yönlerden özel hukuka bağlı olması ilkesini benimsemiş demektir ki bunun sonucu olarak özel hukukun uygulanamıyacağı alanların belli İktisadi Devlet Kuruluşunu veya bütün İktisadî Devlet Kuruluşlarını kapsamına alan yasa hükümleri ile belli edilmesi gereklidir. Demekki İktisadi Devlet Kuruluşlarının yapılarında ve denetimlerinde öbür ticarî tüzel kişilere göre başkalık bulunduğunu ve bunların gördükleri işin özünde bir kamu hizmeti olduğunu düşünerek bu kuruluşların ancak ticarî akitlerinde özel hukuka bağlı olup bunun dışındaki alanlarda kamu hukukuna bağlı tutuldukları görüşünü benimsemek, İktisadi Devlet Kuruluşlarına ilişkin yasalar hükümlerine ve yasa koyucunun böyle bir kuruluş ortaya koymakla güttüğü amaca aykırı düşmektedir.”…
Kararda İDT’lerin özel hukuk alanında kamu hizmeti gördükleri ve sadece sözleşme…
Kıvılcım sıçramasından kaynaklanan yangınlara benzer şekilde demiryolu ile karayolunun…
Öte yandan, Yargıtay 1959 yılında verdiği bir içtihadı birleştirme kararında kamu…
İDT’lerin sorumluluğuna ilişkin kararlarda dikkat çeken bir diğer yaklaşım ise zarara…
Öte yandan, davacının kurum ile ilişkisinin hukuki niteliğinin yargı kolunun tespit…
bb.Tamamen Özel Hukuk ile Kavrama Çabası (1939-1965)
b.Anayasal Çerçevenin Gelişimi
EN
TR
