Dördüncü Bölüm
DOLAYLI KAMULAŞTIRMANIN TESPİTİNDE ESAS ALINAN ÖLÇÜTLER
I. GENEL OLARAK
Kamulaştırmanın tespitinde anahtar soru, mülkiyete gerçekten el atılıp atılmadığı…
Bu kapsam içerisinde, milletlerarası yatırım hukukunda ev sahibi devlet tasarrufunun…
II. EV SAHİBİ DEVLET TASARRUFUNUN YABANCI YATIRIM ÜZERİNDE OLUŞTURDUĞU ETKİNİN ESAS ALINMASI (TASARRUFUN ETKİSİ İLKESİ)
A. Genel Olarak
Milletlerarası yatırım hukukunda dolaylı kamulaştırmanın tespitinde en yaygın olarak…
Etki doktrini (the sole effect doctrine)…
Tasarrufun etkisi ilkesinde ev sahibi devletin o tasarrufu uygulamasının altında…
Buna göre, ev sahibi devlet kamulaştırma niyetine sahip olmasa ve mülkiyeti devralmasa…
Milletlerarası yatırım hukuku tatbikatında, öğretide ve iki ve çok taraflı birçok…
Bununla beraber artık güncel tarihli yatırım anlaşmalarında, ev sahibi devlet tarafından…
Aşağıda dolaylı kamulaştırmanın tespitinde ev sahibi devlet tarafından uygulanan…
B. Ev Sahibi Devlete Ait Tasarrufun Yatırım Üzerindeki Etkisinin Belirlenmesinde Esas Alınan Ölçütler
1. Yabancı Yatırıma Yapılan Müdahalenin Yoğunluğu
Tasarrufun etkisi ilkesine göre, ev sahibi devlet tarafından uygulanan bir işlemin…
Tasarrufun etkisi ilkesi kapsamında yabancı yatırıma yapılan müdahalenin yoğunluğuna…
Dava konusu uyuşmazlık, Meksikalı yerel yönetim organlarının Amerikan menşeli Metalclad…
Meksika’da yerleşik Confinamiento Tecnico de Residuous Industriales S.A. de C.V.…
Metalclad, COTERIN’i, 10 Eylül 1993 tarihinde sahip olduğu tüm izinlerle birlikte…
Metalclad tesisin sorunsuz açılabilmesi ve işletilebilmesi için Meksika Hükümeti…
Bunun üzerine Metalclad, tesisin geliştirilmesi ve işletilmesine Meksika yerel yönetim…
Bu hakem kararı, NAFTA’nın yatırım ile ilgili 11. Bölüm hükümlerine dayanılarak yatırımcı…
ICSID hakem heyeti davaya ilişkin değerlendirmesinde, NAFTA’nın kamulaştırmaya ilişkin…
Hakem heyeti, Meksika Federal Hükümeti tarafından uygulanan işlemlerin, kamulaştırmaya…
Sonuç olarak ICSID hakem heyeti kararında, tehlikeli katı atık tesisine ilişkin Meksika…
Öğretide bu karar, çok geniş bir kamulaştırma tanımı içermesi nedeniyle eleştirilmektedir
Tasarrufun etkisi ilkesinin esas alındığı bir diğer karar olan, UNCITRAL Tahkim Kurallarına…
Davaya bakan hakem heyeti yaptığı değerlendirmede, mülkiyete ilişkin hakları etkileyen…
Hakem heyeti, Kanada hükümeti tarafından İhracat Kontrol Rejimi adı altında yapılan…
Kararda, dolaylı kamulaştırmanın tespit edilmesinde ev sahibi devlet tarafından yatırıma…
Yabancı yatırımın dolaylı olarak kamulaştırılmasında ev sahibi devlet tarafından…
Kararda, dolaylı kamulaştırmanın genellikle yatırımcının yatırımı üzerindeki ekonomik…
Ev sahibi devlet tarafından yatırıma yapılan müdahalenin yoğunluğunu esas alan bir…
Nihai kararda Medya Kurulu’nun baskıları sonucunda CNTS’nin tek hizmet sağlayıcısı…
CME v. Czech Republic hakem kararına göre, ev sahibi devletin eylem ve ihmalleri nedeniyle yabancı yatırımcının faaliyetleri tamamen ortadan kaldırılmıştır. Bu noktada devletin aktif olarak eylemde bulunmasının ya da hareketsiz kalmasının bir farkı bulunmamaktadır.…
Davada görevli hakem heyeti, açıkça uygulanmış bir kamulaştırma işlemi olmamasına…
Ev sahibi devlet tarafından yabancı yatırıma yapılan müdahalenin yoğunluğunu esas…
Hakem heyeti, yabancı yatırımcının yatırımı üzerinde fiziksel ve yönetsel hâkimiyetinin…
Nihai değerlendirmesinde hakem heyeti, ev sahibi devlete ait tasarrufların kümülatif…
Ev sahibi devlet tarafından yatırım üzerinde uygulanan işlemlerin etkisini esas alan…
Davada görevli hakem heyeti, izin iptallerinin kamulaştırmaya eş etkili olabilmesi…
Sonuç olarak yukarıda incelediğimiz kararlar ışığında, milletlerarası yatırım hukukunda…
2. Kontrolün Kaybı
Dolaylı kamulaştırma, daha önce de belirttiğimiz üzere, hakem kararlarında, yatırımdan…
Pope & Talbot v. Canada tahkim davasında, bir işletmenin kontrolünün kaybedilip kaybedilmediğinin saptanmasında, dikkate alınması gereken unsurlar belirtilmiştir.…
• Yatırımcı işletmeyi hala kontrol edebiliyorsa,…
• İşletme günlük faaliyetlerine devam edebiliyorsa,…
• Ev sahibi devlet, işletmenin yönetici veya işçilerinin faaliyetlerini yapmalarına…
• Ev sahibi devlet, işletmenin gelirlerine el koymuyor ise (vergi ödeme yükümlülüğü…
• İşletmenin yönetici veya hissedarlarının faaliyetlerini engellemiyor ise,…
• İşletmenin hissedarlarına yapacağı kâr paylarının dağıtımını engellemiyor ise,…
• İşletmenin yönetimine veya atanacak yöneticilere müdahale etmiyor ise,…
yatırımcı, işletmenin (yatırımın) mülkiyetine ve yönetimine tamamen hâkimdir. Nitekim…
Dolaylı kamulaştırmanın tespitinde ev sahibi devlet tarafından yapılan müdahalenin…
Hakem heyeti yaptığı değerlendirmede, Meksika devletinin yapmış olduğu vergi düzenlemeleri…