III. BÖLÜM- BİR USUL KURALI OLARAK MAĞDUR STATÜSÜ, BİR KABULEDİLEBİLİRLİK ÖLÇÜTÜ
AİHS’nin 34. Maddesi, “Bu Sözleşme veya protokollerinde tanınan haklarının Yüksek…
Ancak, Sözleşme’nin 34. Maddesi, 1. Maddesi ile birlikte okunduğunda, Mahkeme’nin…
Belli bir kişi/kişi grubuna dahil olmak…
Mağdur ile ihlal arasında nedensellik bağı…
İhlal ile Sorumluluğu olduğu iddia edilen ve başvurunun muhatabı olan Sözleşmeci…
Mahkeme’nin kişi yönünden yetki incelemesi, sadece mağdur statüsüyle sınırlı olmadığından…
Nitekim, Mahkeme, kişi yönünden yetki incelemesi içinde, ratione personae,…
A. Kişi Yönünden Yetkisizliğin Görünümleri
Bir başvurunun kabuledilmez bulunma sebeplerinden biri olan “kişi yönünden yetkisizlik”…
“Ratione personæ” “kişi yönünden yetkisizlik” olarak adlandırılan bu durumlardan, husumet bakımından “kişi yönünden yetkisizlik” hali, yetkisizlik sebebinin mağdur ile ilgisi olmaması nedeniyle konumuzun dışında kalmakla birlikte …
1. Husumet Bakımından “Kişi Yönünden Yetkisizlik”
İdare hukukumuzda mevcut olan dava şartlarından taraflara ilişkin usul kurallarına…
Bireysel başvuru yolunda, “başvurucu bakımından kişi yönünden yetki” durumunun mağdur…
1.1. Sözleşmeler hukuku yönünden husumet
AİHS örneğinde olduğu gibi, metnin bir uluslararası Sözleşme olduğu durumlarda Sözleşme…
1.1.1. Taraf olma şartı
AİHS’nin, Bireysel başvurular başlıklı 34. Maddesi “Bu Sözleşme veya protokollerinde…
Bu şart, “Ratione personae, kişi yönünden yetkisizliğin” Taraf Devlet bakımından…
Uluslararası hukuk prensibi olarak Devlet’in Sözleşme ile bağlanması kuralı, özellikle,…
Marcos Roitman Rosenmann/İspanya başvurusunda…
İhlale sebep olan olaylarda karar veya işlem mercii, Sözleşmeye Taraf olan bir Devlet…
Ancak, sorumluluğu olan Devlete husumetin yöneltilmiş olması yeterli değildir; bu…
1.1.2. Yargı yetkisine sahip olma gerekliliği
Yargı yetkisine sahip olma gerekliliği, doğrudan doğruya bireysel başvuru yolunda…
Sözleşmeler hukuku yönünden husumetin değerlendirilmesi, başvuru şartları hakkındaki…
AİHM örneği üzerinde ilerlersek, Mahkeme, yargılama yetkisi kuralını belirlerken…
BM İşkence’ye Karşı Komite’nin sınırötesi yargılama yetkisi konusundaki kararı da…
1.1.3. İhlalin Devlete atfedilebilir olma şartı
Devlet sorumluluğunun kabulü için, Devletin Sözleşme’ye Taraf Devlet olması gerekliliği…
Fiilin Devlet’e atfedilebilir olması konusunun Devletin “ülkesel yetki kuralı” ile…
Sözleşmeci Devletlerin sorumluluğu, prensip olarak, kendi yetkilileri tarafından…
Bazı durumlarda, yerel merciilerin işlem ve fiilleri başka bir Devlet’e atfedilebilir…
AİHM önündeki Behrami ve Saramati başvurularında, başvuru konusunu teşkil eden olaylarda önlemler, BM Güvenlik Konseyi’nin BM Şartı’nın VII. Bölümü gereğince alınmış; Güvenlik Konseyi ve MINUK…
1.2. Bireysel başvurunun iç hukuk uygulamasında husumet
İç hukukta tanınan bireysel başvuru yolunda ise, genel olarak, kamu gücünü kullanan…
Dolayısıyla, hangi bireysel başvuru yolu söz konusu olursa olsun, iç hukuk sınırları…
1.2.1. Kamu gücü kavramı
Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası ve 6216 sayılı Kanun’un 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca…
Madde metninden de açıkça ortaya çıktığı gibi, ancak kamu gücünü kullanan organlar…
Kamu tüzel kişiliği kavramı, bireysel başvurunun “kişi yönünden yetki sorununun ele…
Anayasa Mahkemesi, genel idare hukuku ilkeleri doğrultusunda, kamu gücünü kullanan…
Ancak her ne kadar kamu gücü ile ortaya çıkmış olurlarsa olsunlar, yasama işlemleri…
Dikkat edilmesi gereken bir nokta vardır ki, iç hukuk bireysel başvuru yolunda konu…
1.2.2. Devletlerin yargı bağışıklığı kuralı, par in parem non habet imperium
Anayasa Mahkemesi’nin ilk incelediği kararlar arasında bulunan bir başvuru, Devlete…
Başvurunun sonuç olarak, Anayasa Mahkemesi tarafından “kişi yönünden yetkisizlik…
Bir temel hak ve özgürlüğü ihlal eden iş veya işleminin Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin…
Uluslararası hukuk kuralları gereği, Anayasa Mahkemesi’nin, yabancı devletlerin ya…
Diğer yandan, yargı bağışıklığı muafiyeti, sadece Devletler yönünden geçerli olup…
2. Başvurucu Bakımından “Kişi Yönünden Yetkisizlik”
Başvurucuya dönük koşullar, genel olarak, başvurunun kabuledilebilir olması için…
Kimi sözleşmeler, açık ifadelerle gerçek kişi, tüzel kişi ve kişi gruplarına başvuru…
2.1. Başvurucu sıfatının menfi yönü
Başvurucu sıfatının menfi (olumsuz) yönü ile başvurucunun sahip olmaması gereken…
2.1.1. 6216 Sayılı Kanun kapsamında “kamu tüzel kişiliği” kavramı
6216 sayılı Kanun’un 46. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, bireysel başvurunun…
Dolayısıyla, bir tüzel kişiliğin, kamu niteliğine sahip olması halinde, Anayasa Mahkemesi…
Benzer doğrultuda, karar organları seçimle işbaşına gelen ve kamu tüzel kişiliğini…
Köyler ve belediyeler yönünden yapılan bu değerlendirmeler meslek odaları söz konusu…
2.1.2. Uluslararası hukukta “hükümet kuruluşları” kavramı
Sözleşme boyutu yönüyle kamu gücü kavramının karşılığı olarak “hükümet kuruluşları”…
Hükümete bağlı olan kurum ve kuruluşlar, bir tüzel kişilik olarak kamu gücünün kullanımına…
EN
TR
