TR
EN
İş sözleşmesi, işçi ile işveren arasında kişisel ilişkiler kurmaktadır. Bunun bir…
Nitekim, işçiyi gözetme borcu işçinin hayatının, sağlığının ve bedensel bütünlüğünün…
Sarper Süzek’e göre “İşverenin işçiyi gözetme borcu, işçinin sadakat borcunun karşılığını oluşturur. İş sözleşmesinin işçi ile işveren arasında kişisel ilişki kuran niteliği, işçi yönünden işverenin işi ve işyeri ile ilgili çıkarlarını korumak, bu çıkarlara zarar verecek her türlü davranıştan kaçınmak, buna karşılık işveren açısından işçiyi korumak ve gözetmek açısından kendini gösterir. İş akdinin niteliği gereği, iş ilişkisi içinde işveren işçiye yardımcı olmak, onun çıkarlarının zedelenmesine yol açabilecek davranışlardan kaçınmak, gördüğü iş dolayısıyla uğrayabileceği zararlara karşı gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.”(3)…
Yine, Balkır’a göre de, “iş sözleşmesinin kişisel ve sürekli ilişki kuran niteliği dolayısıyla işçiler sadakat borcu, işverenler ise işçileri gözetme borcu altınadırlar. İşçiyi gözetme borcu, işçinin yaşam, sağlık ve beden bütünlüğünün işyeri tehlikelerine karşı korunmasını, diğer bir deyimle iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanmasını da içeren, kapsamı özellikle yapılan işin tehlikesine göre sürekli gelişerek değişen bir borçtur. İşveren, işçiye karşı her türlü zararlı davranıştan kaçınmalı, işçinin kişisel bilgilerini gizli tutmalı çıkarlarını gözetmeli ve özellikle yaşam ve sağlık hakkı ile beden bütünlüğünü işyerinden ve işten kaynaklanan tehlikelere karşı korumalıdır. Bu on ödev, işverenin iş…
Gerçekten de dikkat edilecek olunursa iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin kurallar…
İşverenin, işçiyi gözetme borcunu düzenleyen hükümler ister özel hukuk kuralları…
Bahsedilen gözetme borcu geniş kapsamlı bir borçtur. Geniş kapsamlı olmasından kasıt,…
İşverenin işçiyi gözetme borcu ile ilgili yasal düzenlemelere baktığımız zaman, yasal…
Görüldüğü gibi işveren, hakkaniyet çerçevesinde yani sadece kendisinden beklenebilecek…
Burada dikkat edilirse, İSGK m.4 ‘te yasakoyucu işverenlere gerekli önlemlerin alınmasının…
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin vermiş olduğu bir kararında, “insan yaşamının kutsallığı çerçevesinde işverenin, işyerinde işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlü olduğu İş Kanunu’nun açık buyruğudur.”(11)…
KKTC Hukuk’una bakıldığında İş Yasası madde 54/I, “Her işveren, işyerinde çalışan işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamak için gerekli önlemleri almak ve bu konuda gerekli koşulları sağlamak ve araç ve gereçleri eksiksiz bulundurmakla yükümlüdür.’ İY…
Fabrika ve İşyerlerinde İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği tüzüğünün 46. maddesine göre,…
Yine, ilgili tüzüğün 35. maddesine göre, “hiçbir kimse tehlike arz edebilecek herhangi bir işlem veya makinede çalıştırılamaz. Bu gibi işlem veya makinede kişilerin çalıştırılması yalnızca aşağıdaki hallerde mümkündür.” Bu…
Yine, İngiliz yasalarına da bakıldığı zaman bu konuda aynı düzenleme getirildiğini…
Görüldüğü gibi Türk Hukuk’u, KKTC Hukuk’u ve İngiliz Hukuk’u işverenin işçiyi gözetme…
İşverenin, işçiyi gözetme borcunun hukuki dayanağı öğretide çok tartışılmış olup,…
Öztürk ve bizim de katıldığımız görüşe göre, “işverenin, işçiyi gözetme borcunun dayanağı tarafların karşılıklı sadakat borcudur. Bu görüşe göre taraflar arasındaki sadakat bağı, işçi yönünden işverenin ve işyerinin çıkarlarını korumak bu çıkarlara zarar verebilecek her türlü davranıştan kaçınmak şeklinde, işveren açısından ise işçiyi gözetmek biçiminde ortaya çıkmaktadır”(14)…
Dürüstlük kuralının, borç ilişkilerinde taraflar arasında sıkı bir güven bağı kuran,…
B. GÖZETME BORCUNUN KAPSAMI VE SINIRLARI
1. GENEL OLARAK
Türk Borçlar Kanun’unun çıkarılmasından önce gözetme borcunun sınırı ve kapsamını…
Dikkat edilmesi gereken husus, işverene getirilen bu yükümlülük sadece işyeri ile…
İş Hukuku öğretisine bakıldığında, mevzuatta işverenin işçiyi gözetme borcu ile ilgili…
İşverenin işçiyi gözetme borcu oldukça geniş kapsamlı somut sınırları bulunmayan…
Süzek’e göre, “işverenin işçiyi gözetme borcu geniş kapsamlı bir borçtur. Bu borcun kapsamına hangi hususların girdiğini önceden sınırlı bir şekilde belirlemek mümkün değildir. Bunların başında işçinin kişiliğinin korunması gelir. Bunun yanında, esasen işçinin kişiliği içinde yer alan yaşam, sağlık ve beden bütünlüğünün korunması için gerekli önlemlerin alınması da işverenin işçiyi gözetme borcunun doğal gereğidir. Bundan başka işçiye gerekli bilgilerin verilmesi, yol gösterilmesi, yetkili makamlara zamanında bildirimde bulunulması, işçiye kendisini ilgilendiren bazı belgeleri inceleme olanağının tanınması vb. geniş anlamda gözetme borcunun kapsamında yer alır. İşverenin geniş işçiyi gözetme borcunun kapsamı mevzuat hükümleri yanında dürüstlük ve iyi niyet kuralları ile belirlenir ve sınırları çizilir”(19)…
