Vergi Mükelleflerinin Defter Tutma Yükümlülüğü

Vergi Hukuku ve Vergi Yargılaması Hukuku’nda ispat kavramı vergi mükellefi için önem arz ettiği kadar vergi idaresi için de önem arz etmektedir. Zira vergi mükellefi olası bir vergi incelemesinde vergi tarhiyatı ile karşılaşması halinde Vergi Usul Kanunu’nda belirtilen kural ve ilkeler çerçevesinde lehine deliller ortaya çıkarmaya çalışmaktadır. Aynı şekilde vergi idaresi ise, Vergi Usul Kanunu’nda belirtilen kural ve ilkeler çerçevesinde, vergi incelemesi sonucunda ortaya çıkan delilleri kuvvetlendir-Sayfa 90mektedir. Vergi Hukuku’nda ispat, Vergi Usul Kanunu’nun 3’üncü maddesinde hüküm altına alınmıştır ve söz konusu hüküm vergi mükellefini bağladığı kadar vergi idaresini de bağlamaktadır. Vergi Usul Kanunu’nda ispat, ilk kez 2365 sayılı kanunla(41) yapılan değişiklikle 30.12.1980 tarihinde düzenlenmiştir. Vergi Usul Kanunu’nun 3’üncü maddesinde ispat ve ispat yükünün yanı sıra ispatın konusu da düzenlenmiştir(42). İspat yükü anlamında Vergi Usul Kanunu’nun 3’üncü maddesinin özel bir kural getirmediği, Medeni Kanun’un(43) 6’ncı maddesinde yer alan kuralı tekrar ettiği görülmektedir(44). Söz konusu hükme göre vergiyi doğuran olay, ispatın konusunu oluşturmaktadır. 2365 sayılı kanunun gerekçesinde yapılan değişikliğin batı ülkelerinin kanunlarının göz önünde bulundurularak yapıldığı belirtilmiştir. İspatın her türlü delille yapılması ve ekonomik ge-Sayfa 91reklerin değerlendirilmesi(45) gerektiği ve bundan ötürü batı devletlerinde geçerli olan delil serbestisi ilkesinin Vergi Usul Kanunu’muza getirilmesi ifade edilmiştir. Uygulamada olayın görünen şekli değil esas yönünün ele alınacağı da belirtilerek ekonomik yoruma değinilmiştir. Ayrıca kanunun gerekçesinde vergiyi doğuran olayın yalnızca defter, belge ve kayıtlarla değil, her türlü delil ile ispatlanacağı ifade edilmiştir. Ancak batının vergi kanunlarında konumları farklı olan yorum ve ispat kurallarının aynı maddede hükme bağlanarak karışıklığa neden olduğu, bu karışıklık nedeniyle doktrinde yazarların yoruma ilişkin görüşlerinin gerekçede ispata ilişkin görüşler diye yazıldığı ve son olarak gerekçe ile kanun hükmünün çeliştiği, gerekçenin karşılaştırmalı hukuka ve vergi hukukunun temel ilkelerine, kanun hükmünün ise iyiniyetli yorumla karşılaştırmalı hukuka ve söz konusu ilkelere dayandığı düşünülmektedir(46).Sayfa 92

b. İspatın Konusu

İspatın konusu kural olarak, davada doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak dayanılan…