İkinci Bölüm
AİHM KARARLARINDA KOLLUĞUN SİLAH KULLANMASINA İLİŞKİN İLKELER
I. AİHS VE AİHM KARARLARINA İLİŞKİN GENEL BİLGİLER
AK’ne üye devletler tarafından 3 Eylül 1952 tarihinde temel hak ve özgürlüklerin bölgesel düzlemde korunması amacıyla kısaca Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) olarak da anılan İnsan Haklarının ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi yürürlüğe girmiştir.…
Sözleşme şu an yürürlükte bulunan ek protokolleri ile birlikte yaşam hakkından mülkiyet…
Sözleşme tarafından getirilen koruma mekanizması bireylerin ve kuruluşların hükümetler…
Önceleri Komisyonun şimdi ise AİHM’in önlerine gelen şikayet başvurularını incelerken…
Sözleşme maddelerinin yorumlanmasında kullanılan yöntemlerin ilki Komisyonca Golder…
Yorum açısından belirtilmesi gereken bir başka hususu da taraf devletlerin iç hukuk…
AİHS maddelerinin yorumlanmasında kullanılan araçlar ve yorumla ulaşılmak istenilen…
İnceleme konumuz bakımından da AİHS bağlamında önemli olan noktayı ilgili olunan…
II. AİHM KARARLARI BAĞLAMINDA GETİRİLEN İLKELER
A. SİLAH KULLANMANIN İLGİLİ OLDUĞU HAKLAR
Kolluğun silah kullanması bağlamında öncelikli olarak belirtilmesi gereken AİHS’in…
Bu iki durumdan biri olan işkence, insanlıkdışı ve kötü muameleden ari olma hakkı…
İkinci bir hak alanı olarak ise, AİHS m. 2’nin incelenmesi gerekmektedir. AİHS m.…
İlk fıkrada yer alan “negatif yükümlülük” insan yaşamının korunması için taraf devletlere uygun yasal düzenlemeleri yapma yükümlülüğü getirmektedir.…
Pozitif yükümlülük ise devletin sorumluluğu altında olan kişilerin yaşam hakları…
Kolluğun silah kullanması ile AİHS m. 2 arasındaki bağlantı da söz konusu maddenin…
Maddede yer verilen durumlardan ilkini (a) bendinde ifade edilen ve bir kimsenin…
AİHM’in yaşam hakkı ve bunun meşru olarak ortadan kaldırılabileceği durumlara ilişkin…
B. KANUNİLİK İLKESİ
AİHS sisteminde -her ne kadar doğrudan gözönüne alınmıyorsa da- taraf devletlerin…
Yukarıda işaret ettiğimiz üzere AİHM ulusal hukukta yaşam hakkının korunması bağlamında…
Yaşam hakkının, hukuk tarafından koruma altına alınması gereksinimi m. 2’de belirtilmekle…
AİHM tarafından kolluğun silah kullanmasında pozitif düzenlemelerin gerekliliği iki…
1. Şekli Açıdan Kanunilik
Pozitif düzenleme gerekliliğinin şekli açıdan ifade ettiği anlam, AİHM tarafından…
2. Maddi Açıdan Kanunilik
Kanunilik ilkesi bağlamında AİHM tarafından yapılan ikinci incelemeyi, tespit edilen…
AİHM bu noktada sözleşmede yer alan standartların iç hukukta birebir kodifikasyonunun…
Bundan başka, AİHM başka bir kararında ise, Bulgaristan’da kolluk kuvvetlerine kaçan…
Zikredilen bu iki karara konu ulusal düzenlemeler kolluğun silah kullanması bakımından…
Burada belirtilmesi gereken bir başka husus ise Nachova davasında olduğu gibi, kolluğa…
Bu noktada belirtmek gerekir ki, AİHM’in kolluğun zor ve silah kullanması bağlamında…
Netice olarak, AİHM tarafından esasa ilişkin yapılan denetimlerde hem kolluğun silah…
C. SON ÇARE OLMA İLKESİ
Silah kullanma, belirli bir zor kullanımı gerektiren durumlarda ortaya çıkabilecek…
Yukarıda belirttiğimiz üzere AİHM bazı uluslararası sözleşme metinlerine ya da uluslararası…
Silah kullanmanın, kolluğun zor kullanması bakımından son çare teşkil etmesi, AİHS…
AİHS sisteminde mutlak gereklilik, yaşam hakkına müdahale niteliğinde olma ihtimali…
Komisyon’un 1984 yılında verdiği Stewart v. Birleşik Krallık kararı, m. 2 kapsamında…
AİHM’in de Komisyonun bu yöndeki yorumunu geliştirmek suretiyle kabul ettiği tespit…
Bu durumda mutlak gerekli olma, zor kullanmaya ve mahkeme terminolojisi ile ifade…
Bu bağlamda mahkeme kolluk tarafından kullanılan zorun son çare ilkesine uygun olup…
Kolluğun somut olayda silah kullanma tedbirine başvurabilmesi için öncelikli olarak…
Bu noktada yine AİHM’in referans aldığı BM bildirisinde yer alan sınırlamalar incelenmelidir.…
Bu çerçevede AİHM tarafından ifade edilen kademelilik prensibi, iki şekilde ele alınarak…
Ulaşılmak istenilen amaç bakımından kolluğa yüklenen yükümlerden biri olarak AİHM,…
Silah kullanma şartları gerçekleşmiş olsa bile bunun hukuka uygun bir silah kullanma…
AİHM tarafından bu yorumun getirildiği kararlardan biri de Giuliani ve Gaggiı v.…
Bu çerçevede özetle, AİHM tarafından silah kullanmanın mutlak gerekli olması durumunda,…
D. ORANTILILIK İLKESİ
AİHS sisteminde mutlak nitelikte olan hak veya özgürlükler dışında hiç bir hak veya…
Orantılılık, iki ayrı ve farklı menfaat arasında var olan; yani ulaşılmak istenilen…
1. Korunan Hak ve Ulaşılmak İstenilen Amaç Bakımından
Orantılılığın takdiri için ulaşılmak istenilen amacın niteliği, olay sırasında insanların…
Yaşam hakkı bakımından getirilen istisnaların devlet görevlilerine bir öldürme yetkisi…
Bundan başka AİHM’e göre ulaşılmak istenilen amacın, kişilerin yakalanması veya tutuklanması…
EN
TR
