Millî hukukumuz yönünden, örneğin, tevdi hakkına ilişkin TBK m.107/I, kusursuz imkânsızlığı…
Milletlerarası satımlar yönünden, CISG m. 66, Antlaşma’nın üçüncü kısmında yer alan…
Özellikle milletlerarası ticarette taşıdığı önemden dolayı, satım sözleşmesinde hasarın…
2. Hasar Kavramı
a. Genel Bakış
TBK, TTK ve CISG’ın çeşitli hükümlerinde “hasar” kavramına temas edilmekle beraber,…
Satım sözleşmelerinde, satılan mal, her zaman sözleşmenin kurulduğu anda alıcıya…
Latince “periculum”, İngilizce “risk”, Fransızca “risque”…
Taşıma hukuku çerçevesinde, malın yok olması veya zarara uğraması, “eşyanın zıya ve hasara uğraması”…
Konuyla ilgili vurgulanması gereken bir unsur, hasara, satıcının herhangi bir davranışının…
Hasar, teslim borcunun ifasının veya gereği gibi ifasının, satıcının sorumlu olmadığı…
Hasarın, bir borç ilişkisinde meydana gelip gelmemesine göre, geniş ve dar olmak…
b. Geniş Anlamda Hasar
Geniş anlamda hasar, hasarın günlük dildeki anlamı olup, bir sözleşme ilişkisi aranmaksızın,…
Bir borç ilişkisine konu olmasından bağımsız olarak, bir şeye gelen hasara, her zaman…
Geniş anlamda hasara katlanma kavramıyla, malvarlıksal bir değer taşıyan fakat bir…
c. Dar ve Teknik Anlamda Hasar
(1) Genel Bakış
Sözleşmesel bir ilişki kapsamında meydana gelen hasar, dar ve teknik anlamda hasar…
Borca ilişkin hasar, karşılıklı sözleşmelerde, bir sözleşme tarafının, kendisine…
Öğretide borca ilişkin hasar da, edim ve karşı edim hasarı olmak üzere ikiye ayrılır.…
(2) Edim Hasarı
Edim hasarı (Leistungsgefahr, Gefahr der Sache), satım sözleşmesinin kurulması ve ifası arasında geçen süre zarfında, satım konusu malın tesadüfen yok olması veya kötüleşmesi yüzünden ifanın imkânsızlaşması tehlikesi ve bu tehlikenin sonuçlarına kimin katlanacağı sorunuyla ilgilidir(227).…
Edim hasarı, esasen, tüm borç ilişkileri bakımından genel olarak TBK m. 136’da düzenlenmiştir.…
Malın yok olmasına veya kötüleşmesine rağmen, satıcının edimini ikinci kez ifa etmesi…
(3) Karşı Edim Hasarı: Bedel Hasarı
Edim hasarı hem tek hem de iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerde söz konusu olabilirken;…
Malın, sözleşmenin kurulması ve ifasının tamamlanması arasında geçen süre zarfında,…
TBK m. 208, satım sözleşmesinde ifanın taraflara yüklenemeyen nedenlerle imkânsızlaşması…
Aslında edim ve bedel hasarı arasında mantıksal bir bağ vardır(239);…
B. Karşılaştırmalı Hukukta Hasarın İntikali
1. Roma Hukuku
Roma Hukuku’nda, umulmayan bir hâl yüzünden ifanın imkânsızlaşması durumu, yani malın,…
Corpus Iuris Civilis’e göre, alıcı, sözleşmenin kurulduğu anda, sözleşmenin kurulması ile ifası arasında, malda tesadüfen meydana gelecek yok olma riskini taşırdı(243).…
Periculum est emptoris prensibi, Corpus Iuris Civilis’in(247),…
2. İslam Hukuku
Hasarın intikali anı bakımından, genel olarak, bağlayıcı üç nokta vardır: sözleşmenin…
3. Fransız Hukuku
Eski Fransız Hukuku’nda Roma Hukuku ilkeleri hüküm sürdüğünden, satım sözleşmesinde…
Fransız Hukuku’nda, ferden belli malın mülkiyeti sözleşmesinin kurulmasıyla, çeşidiyle…
4. Avusturya Hukuku
1811 tarihli Avusturya Medeni Kanunu’na (ABGB; Das österreichische allgemeine bürgerliche Gesetzbuch)
Mal, alıcının isteği üzerine gönderilmişse, malın taşıyıcıya teslimi, alıcıya teslim…
5. Alman Hukuku
Alman Hukuku’nda, satımda hasarın intikaline ilişkin temel kural BGB § 446’da(283),…
BGB § 446’ya göre, satım sözleşmesinde hasar, malın teslimiyle alıcıya intikal eder…
Gönderme satımında hasarın intikali ise, BGB § 447’de düzenlenmiştir. Bu hükme ilişkin…
BGB § 447/I’e göre; satıcı, malı, alıcının isteği üzerine, ifa yerinden başka bir…
Gönderme satımında hasarın intikaline ilişkin BGB § 447/I, hasarın intikalinde ana…
Milletlerarası mal satım sözleşmeleri hakkında, Almanya’da 1.1.1991 tarihinden bu…
6. İsviçre Hukuku
İsviçre Hukuku, ilk başta, hasarın mülkiyetle ve mülkiyetin sözleşmenin kurulmasıyla…
Hasarın sözleşmenin kurulmasıyla alıcıya intikal edeceğine ilişkin kural, ferden…
Gönderme satımında taşıma esnasında, taşıyıcı, malın dolaysız zilyedidir. Avusturya…
C. Gönderme Satımında Hasarın Kapsamı
Hasarın intikali kuralları uyarınca, hasarın alıcıda mı yoksa satıcıda mı olacağına…
Gerek TBK gerekse CISG, hangi olayların hasarın kapsamına girdiği sorusuna tam bir…
Tesadüfilik unsuru dışında, ne tür yok olma(319) (Untergang; loss; perte)…
Umulmayan hâl, sorumlu olan kişinin faaliyet alanında gerçekleşen ve önüne geçilemeyen…
TBK ve CISG, taraflara yüklenemeyen sebeplerle hasarın meydana gelmesini şart koştuğundan,…
