İkinci Bölüm
Türk Hukukunda Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizi
§.1. TARİHİ GELİŞMELER
I. GENEL OLARAK
Türk Hukukunda, yabancı mahkeme kararlarına etki tanınması, ilk olarak Osmanlı döneminde…
1918 yılına kadar olan dönemde, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi…
1918 yılında yürürlüğe giren, Mehakim-i Ecnebiyye’den Verilen İ’lâmâtın Tenfizi Hakkında…
Ardından, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu yürürlüğe girmiş, kanunun 537.…
1086 sayılı HUMK’nun tenfize dair hükümleri, 1982 yılına kadar yürürlükte kalmış,…
2675 sayılı MÖHUK, yabancı mahkeme kararlarının sadece tenfizi hususuna değil, tanınması…
2009 yılında ise, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun…
Yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi hususu, 5718 sayılı MÖHUK md. 50-59…
II. OSMANLI DÖNEMİNDE TANIMA VE TENFİZ
A. 1918 Yılına Kadar Olan Dönem
1918 yılına kadar olan dönemde, Osmanlı Hukuk Sistemi’nde yabancı mahkeme kararlarının…
Bu durumun tek istisnasını ise, tarafların yabancı olması halinde yabancı mahkeme…
Konsolosluk mahkemelerinin yetkisi ile ilgili ayrım şu şekilde yapılmaktaydı. Eğer…
Fakat 1914 yılında çıkarılmış olan Kavanin-i Mevcudede Uhudu Atikaya Müstenit Ahkâmın…
Yabancı devletler her ne kadar karşı çıkmış olsalar da, kapitülasyonların kaldırılması…
B. 1918 Yılında Yürürlüğe Giren Mehakim-i Ecnebiyye’den Verilen İ’lâmâtın Tenfizi Hakkında Kanun’un Geçerli Olduğu Dönem
1918 yılında yürürlüğe giren Mehakim-i Ecnebiyye’den Verilen İ’lâmâtın Tenfizi Hakkında…
MEVİT md. 1’de, hukuki ve ticari konulardaki yabancı devlet mahkemesi kararlarının…
Osmanlı mahkemesinin tenfiz davalarında inceleyeceği şartlara MEVİT md. 2’de yer…
Tenfiz davasında, yabancı mahkemece hükmolunan değer üzerinden harç alınmaktaydı…
Davalı da, tenfiz şartlarının yerine getirilmediği veya yabancı ilamın yerine getirilmesine…
Mahkeme, tenfiz talebini kabul ederek, tenfize hükmedebiliyor ya da tenfiz istemini…
İtiraz süresi MEVİT md. 10’da, temyiz başvurusu ise MEVİT md. 11’de düzenleme altına…
III. CUMHURİYET DÖNEMİNDE TANIMA VE TENFİZ
A. MÖHUK’dan Önce Tanıma ve Tenfiz
MÖHUK öncesi dönemde yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi 1086 sayılı…
2675 sayılı MÖHUK md. 46 uyarınca yürürlükten kaldırılan 1086 sayılı HUMK’un 537-545…
1086 sayılı HUMK md. 537’ye göre, hukuk ve ticaret davalarına ilişkin…
Ayrıca yabancı ceza mahkemelerince verilen özel hukuka ilişkin hükümler için de tenfiz…
Tenfiz davasının açılması gereken yer 1086 sayılı HUMK md. 538’de gösterilirken,…
İki taraf da mahkemece davet ediliyor ve aleyhine istemde bulunulan tarafa duruşmada,…
Yetkili mahkemenin arayacağı tenfiz şartlarını 1086 sayılı HUMK md. 540 göstermekteydi
Tenfizine karar verilen yabancı ilamlar, Türk Mahkemeleri’nden alınmış ilamlar gibi…
Tenfiz talebinin kabulü veya reddine yönelik kararlara karşı, temyiz yoluna başv…
1086 sayılı HUMK md. 537-454 arasında yer alan hükümlere yöneltilen çeşitli eleştiriler…
Eleştirilerin başında sadece tenfizin düzenleme altına alınarak, tanımaya ilişkin…
Tenfiz şartı olan mütekabiliyetin sadece anlaşmaya dayanması da eleştirilere konu…
Her ne kadar doktrinde fiili karşılıklılığın da tenfiz kararı vermek için yeterli…
Kişi hallerine ve aile hukukuna ilişkin yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve…
B. 2675 Sayılı MÖHUK’a Göre Tanıma ve Tenfiz
23 Şubat 1330 tarihli “Memaliki Osmaniyede Bulunan Ecnebilerin Hukuk ve Vezaifi Hakkında…
Muvakkat Kanunu’nun, sadece 4. md.’sinde kanunlar ihtilafı kuralına yer verilmiş,…
1982 yılına kadar yeterliliğini koruyan Muvakkat Kanunu, daha sonra yabancılık unsuru…
İhtiyaçları karşılayabilmek adına, 2675 sayılı MÖHUK, 1982 yılında yürürlüğe girmiştir.…
Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizi hususu, 2675 sayılı MÖHUK md. 34-42…
Kanunda hukuk davaları terimi geniş bir anlamda kullanılmakta olup, mahkemenin niteliği…
2675 sayılı kanun kapsamında, yabancı mahkeme ilamlarının tenfizi için aranan şartlar,…
Tenfizin ön şartları 2675 sayılı MÖHUK md. 34 ile düzenleme altına alınırken, tenfizin esas şartları…
Yabancı ilamların tanınması ile ilgili düzenleme ise, 2675 sayılı MÖHUK md. 42’de…
Tanıma için aranmayan, tenfizin esas şartlarından savunma haklarına riayet edilmesi…
Ayrıca tıpkı esasa ilişkin şartlarda olduğu gibi, ön şartlar hususunda da, kanunda…
C. 5718 Sayılı MÖHUK’a Göre Tanıma ve Tenfiz
1982 yılında yürürlüğe giren 2675 sayılı MÖHUK’ta yalnızca temel hususlara yer verilmiş…
Tüm bu ihtiyaçların karşılanabilmesi adına hazırlanan 5718 sayılı MÖHUK 2007 yılında…
5718 sayılı MÖHUK’da, 2675 sayılı MÖHUK’da yer alan yapı genel olarak korunmakla…
Temel konumuz olan yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi hususu, 5718…
5718 sayılı MÖHUK’da da, tıpkı 2675 saylı MÖHUK’da olduğu gibi, yabancı mahkeme ilamlarının…
EN
TR
