EN
TR
Vergi hukukunda yükümlüleri denetleme yollarının en etkili ve işlevseli olan vergi incelemesi; vergilendirme yetkisinin kullanımı sırasında, yükümlülerin temel hak ve özgürlüklerine, sosyal, iktisadi ve hukuki alanlarına en yoğun müdahalenin gerçekleştiği idari müesseselerden biridir. Uzun yıllar boyunca idarenin yetkilerle donatılmış aktif taraf olarak görüldüğü ve vergi alacağının tahsili açısından bakılan vergi incelemesi müessesesinin hukuki niteliğinin anayasal vergilendirme ilkeleri, temel hak ve özgürlüklerin sınırlanmasına dair ilkeler, hukuk devleti ilkesi ve hukuki güvenlik ilkesi bakımından irdelenmesi gerekmektedir. Ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunun araştırılması, tespit edilmesi ve sağlanmasını…
Vergi incelemesi VUK’un “Vergilendirme” başlıklı 1. Kitabının, “Yoklama ve İnceleme” başlıklı 7. Kısımının “Vergi İncelemeleri” başlıklı 2. Bölümünde yer almaktadır. 7. Kısmın devamında 3. ve 4. bölümlerde “Arama” ve “Bilgi Toplama” müesseselerine de yer verilmiştir. Doktrinde vergi idaresinin yükümlüleri denetleme yolları olarak değerlendirilen bu müesseseler VUK’ta aslında birer “denetim mekanizması” başlığı altında düzenlenmemiştir. Ancak işlev olarak yükümlüleri denetleme fonksiyonu …
Bu doğrultuda vergi denetim yolları ve özellikle de vergi incelemesi, Anayasa ile devlete tanınmış vergilendirme yetkisinin bir uzantısı ve tamamlayıcısıdır. Vergilendirme yetkisinin kullanımında hakim olan yasallık ilkesi, vergi inceleme sürecine de başından sonuna kadar hakim olması gereken bir ilkedir. Çalışmada bahsedildiği üzere vergi incelemesi vergi kaçaklarının tespit edilmesi, tarh ve tahakkukunun sağlanarak sisteme dahil edilmesi sonucu; Anayasada yer alan eşitlik ilkesinin ve mali güce göre vergilendirme ilkesinin de gerçekleşmesine katkı sağlamaktadır. Vergi incelemesi bu sayede vergilendirmede adaletin tesisine ve vergilendirme yoluyla gelir ve servetin yeniden dağıtılmasına da hizmet etmektedir. Vergi mükelleflerinin kendi beyanlarının doğruluğunun araştırılması faaliyeti çerçevesinde vergi kanunlarını uygulamaları sırasındaki hatalarını görmeleri ve eğitilmeleri de mümkün olmaktadır. Bu doğrultuda vergilendirme yetkisinin Anayasal ilkeler çerçevesinde hukuka uygun olarak kullanıldığını, bu ilkelerin tesis edilmesi yönünde faaliyette bulunulduğunu, vergi kayıp ve kaçaklarının önüne geçildiğini gören mükelleflerin de vergiye gönüllü uyumları da artırılabilecektir.…
Vergi incelemesi sonucu esas amaç ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak ve tespit ederek sağlamaktır. Bu faaliyet sonucunda beyan edilen vergilerin mükellefin lehine olarak fazla ödendiği de tespit edilebilir. Bu durumda da mükellefin aleyhine olduğu kadar lehine olan delillerin de toplanması ve sonucunda mükellefin lehine işlemlerin de tesis edilmesi, vergi idaresinin Anayasal ve yasal görevinin gereğidir. Vergi incelemesinden beklenen amaçların gereği gibi gerçekleşmesi ve işlevini tam…
Vergi incelemesine tabi olanlar VUK ve yürürlükte bulunan diğer kanunlara göre defter tutmak, belge düzenlemek, kayıt tutmak ve bunları muhafaza ve ibraz yükümlülüğü bulunanlar üzerinden tanımlanmıştır. Ancak günümüzde geçmişte defter ve belgelerle sınırlı olarak yapılabilen vergi incelemesi defter, kayıt ve belgelerin ötesinde her türlü delille yapılan derinlemesine bir araştırma faaliyeti haline gelmiştir. Bu sebeple artık defter ve kayıt tutmak, belge düzenlemek üzerinden vergi incelemesine tabi olanların belirlenmesi yerine vergi mükellefiyetinin esas alınması yerinde olacak; böylece defter, kayıt ve belge düzeninden kaynaklı şekli ödevlerle yükümlü olmamasından kaynaklı vergi incelemesinin kapsamı dışında kalan ancak vergilendirilecek faaliyetleri bulunan kesimler de incelemeye tabi kılınacaktır.…
