Uluslararası Hukuk Bireysel Başvuru Prosedürü İçinde Mağdur Statüsü

Doğrudan mağdur(472) ile dolaylı mağdur veya bu kişilerin mirasçıları tarafından yapılan ya da sürdürülen bireysel başvurular arasında, özellikle, uygulanacak maddi hukuk ve usul hukuku hükümleri yönünden, belirgin farklılıklar olacaktır. Örneğin, mağdur statüsü hakkında oluşacak bir eksiklik, başvurunun 34. madde şartlarını sağlamadığı için 35 & 3 maddesi gereği kabuledilmez bulunmasına yol açabilirken; mağdurun temsili ile ilgili oluşacak sorunlar, başvurunun Sözleşme’nin 37 & 1 madde çerçevesinde(473)…

Daha önceden bireysel başvuru yapmış olan kişinin başvuruyu yaptıktan sonra ölmesi…

Yaşam hakkının prosedüral sebeplerden ötürü (yani, ulusal hukukta yürütülen soruşturma…

A. Dolaylı Mağdur Yönünden

İhlale sebep olan davranışın açık ve belirli olması, yine belirgin biçimde kişiyi…

1. Etki koşulu

“Dolaylı mağdur” statüsünün kabulü, Sözleşme tarafından güvenceye alınmış haklardan…

Kişinin ihlalden etkilenmesi “doğrudan mağdurun” açık kaldığı etkiden daha farklıdır.…

Her durumda, eğer kişi, “dolaylı mağdur” olduğunu iddia ediyorsa, başvuru ehliyetinin…

1.1. Vücut bütünlüğü-yaşam hakkı

Devletin sorumluluğunun ortaya konduğu ölüm ya da kayıp başvurularında müracaatlar,…

Nitekim AİHM, “insan haklarına saygı” veya “genel yarar” konularında, doğrudan mağdurun…

Ancak ölüme ya da zorla kayba ilişkin olmayan diğer 2. Madde başvurularında, AİHM’in…

1.2. Özel hukuk ihtilaflarından örnekler

Özellikle tüzel kişilik başvuruları özel hukuk uyuşmazlıkları alanında konu yönünden…

Hukuken tasfiye edilmesi sebebiyle mevcudiyetini yitirmiş olan şirket tüzel kişiliği…

Birden fazla iç hukuk prosedürünün varlığı halinde, kimi zaman, uluslararası bireysel…

Dernek tasfiyesinin konu edildiği bir başka başvuruda, iç hukuk yolu içinde davaya…

Özel hukuk kaynaklı uyuşmazlıklarda, AİHM incelemesinin, somut olayın özellikleri,…

2. Zarar ve kişisel hukuki yarar koşulu

Dolaylı mağdur kabul edilmenin bir diğer koşulu, zarara maruz kalma ve/veya kişisel…

Kayıp kişiler hakkındaki başvurularda, kaybolan kişinin aile bireylerinin mağdur…

3. Dolaylı mağdur-doğrudan mağdur ilişkisinin başvuru ehliyeti yönünden değerlendirmesi

3.1. Genel açıklama

Dolaylı mağdur, doğrudan mağdurun mirasçıları olabileceği gibi kimi zaman böyle bir…

3.2. Dolaylı mağdurun ehliyeti ve doğrudan mağdurun temsili arasındaki fark

Ehliyet ile bir sonraki bölümde ele alınacak temsil kurumu arasında belirgin farklılıklar…

AİHS 2. Maddesinin konu olduğu bu başvuruda Hükümet, başvuruyu yapan ve doğrudan…

Neticede, Mahkeme konu ile ilgili gerekçeli kararında Hükümeti, itirazlarında, şu…

B. Temsilci Yönünden

AİHM içtihadına göre, kural olarak, iç hukukta bir başka kişiyi temsil etme yetkisi…

1. Ölüm sebebiyle mirasçılar veya hak sahipleri tarafından

Ölüm hali sebebiyle, bireysel başvuru yolunda temsil, iradi temsil dışında görülen…

1.1. Başvuru tarihine göre ölümün önce olması

Başvurucunun ölümünden sonra, onun adına başvurunun yapılması, Sözleşme bakımından,…

Bu ayrık durumun uygulama örneklerinin başında, AİHS’nin 2. Maddesi (yaşam hakkı)…

Bu kural ve istisnalar, özellikle başvuru konusunu oluşturan ve ihlal edildiği öne…

1.1.1. AİHS 2. Madde (yaşam hakkı) yönünden

Bu maddenin özelliği gereği, yaşam hakkı ihlal edilen kişi artık hayatta olmadığından…

“Yaşam hakkının doğal niteliği gereği, yaşamını kaybeden kişiler açısından bu hakka…

“Başvurucular, başvuru konusu olayda ölen kişinin eşi, çocukları ve kardeşi olup,…

Ancak dikkat etmek gerekir ki, burada söz konusu olan durum, mağdurun temsilinden…

Kişilerin akıbetlerinin bilinemediği durumları konu eden” kayıp başvuruları” AİHS’nin…

AİHS’nin yaşam hakkını konu olan 2. Maddesinin ihlalinin ileri sürüldüğü diğer durumlarda…

Bir başka özel durum, bu yıl içinde AİHM’in Büyük Dairesi tarafından ele alınan Lambert…