EN
TR
Sayı: 63665751-100-E.2579396
Konu: 6824 Sayılı Kanun Gereği Yapılacak Genel Sağlık Sigortası Tescil İşlemleri
SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜNE
SOSYAL GÜVENLİK MERKEZ MÜDÜRLÜĞÜNE
8/3/2017 tarihli ve 30001 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “6824 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile 1/4/2017 tarihinde yürürlüğe girmek üzere 5510 sayılı Kanunun 60, 61, 80, 81 inci maddelerinde yapılan değişiklikler ve Kanuna eklenen geçici 73 üncü madde ile genel sağlık sigortası uygulamalarına ilişkin değişiklikler yapılmıştır. Bu itibarla Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi (60/1-g) kapsamında yapılacak tescil işlemleri ve mevcut genel sağlık sigortalıları hakkındaki tescil güncelleme işlemleri 2017/16 sayılı Genelge ile düzenlenmiştir. Konu hakkında Genel Müdürlüğümüze iletilen bazı sorunlarla ilgili yapılacak işlemler aşağıda açıklanmıştır.
1- 60/c-1 Kapsamındaki Kişilerden 60/g Kapsamına Geçmeyi Talep Edenler
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt bendinde; harcamaları, taşınır ve taşınmazları ile bunlardan doğan hakları da dikkate alınarak, Kurumca belirlenecek test yöntemleri ve veriler kullanılarak tespit edilecek aile içindeki geliri kişi başına düşen aylık tutarı asgari ücretin üçte birinden az olan vatandaşların genel sağlık sigortalısı sayılacağı,
Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde; 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri dışında kalan ve başka bir ülkede sağlık yardımlarından faydalanma hakkı bulunmayan vatandaşların genel sağlık sigortalısı sayılacağı,
Kanunun 61 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde ise (g) bendinde sayılanların diğer bentlere göre genel sağlık sigortalısı olmadıkları veya diğer bentlere göre genel sağlık sigortasından yararlanma haklarının sona erdiği tarihten itibaren bu bent kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılacağı ve Kurumca resen tescil edileceği,
hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda anılan hükümler doğrultusunda Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında tescil edilen kişilerden yerleşim yerindeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına (SYDV) başvurarak gelir testi talebinde bulunanlardan Gelir testi sonucunda, aile içinde kişi başına düşen gelir seviyesi brüt asgari ücretin üçte birinden az [60/1(c-1)] olduğu tespit edilenlerin tescilleri bu kapsamda daha önce yayımlanan genelgeler doğrultusunda güncellenmektedir.
Bununla birlikte; 28/12/2011 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan Genel Sağlık Sigortası Kapsamında Gelir Tespiti, Tescil ve İzleme Sürecine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “Gelir tespitinin yenilenmesi” başlıklı 12 nci maddesinin birinci fıkrasında “Gelir tespiti sonucu 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt bendi ve (g) bendine göre genel sağlık sigortası tescili yapılanlar, gelir durumlarının ödenecek prim miktarını etkileyecek şekilde değişmesi hâlinde bir ay içinde vakfa başvurmak zorunda olduğu, vakıfların da Bütünleşik Sosyal Yardım Hizmetleri Projesi (BSYHP) üzerinden tespit ettiği değişiklikler üzerine, kişilerin bildirimini beklemeksizin gelir tespitini yenileyeceği,” yedinci fıkrasında ise; “ 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt bendi ile (g) bendine tâbi genel sağlık sigortalıları, gelir tespitlerinin yapıldığı tarihten itibaren, bu maddede belirtilen durumlar hariç olmak üzere, altı ay içinde gelir tespitinin yenilenmesi talebinde bulunamayacağı,” düzenlenmiştir.
Anılan bu düzenlemeler doğrultusunda; Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrası kapsamında tescil işlemi gerçekleştirilen kişilerden Sosyal Güvenlik İl Müdürlüklerine/Merkezlerine (SGİM/SGM) Ek’te bulunan başvuru dilekçesi ile müracaat ederek Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamına geçmeyi talep edenlerin bu talepleri kabul edilerek talep tarihi itibariyle G.S.S. Tescil ve Prim Programında yer alan “Tescil İşlemleri ve Hareket Kaydı Oluşturma” menüsü aracılığı ile tescil işlemleri gerçekleştirilecektir. Diğer taraftan, bu kişilerden talepte bulunarak 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında tescil edilen kişilerden daha sonra tekrar 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt bendine geçmek isteyenlerin 6 ay geçmediği sürece bu kapsamda tescil işlemi gerçekleştirilmeyecektir.
Örnek: A Şahsı herhangi bir sosyal güvencesi bulunmaması nedeniyle 20/10/2012 tarihinde re’sen 60/g bendi kapsamında tescil edilmiş olup Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına gelir testine müracaatı sonucu gelir seviyesinin aile içinde kişi başına düşen gelir seviyesi brüt asgari ücretin üçte birinden az olduğunun tespit edilmesi neticesinde tescili SGİM/SGM tarafından 60/c-1 kapsamında güncellenmiştir. İlgili şahsın Kurumumuza müracaat ederek 3/5/2017 tarihinde 60/g kapsamına geçmeyi talep etmesi halinde bu kişinin 2/5/2017 tarihi ile 60/c-l kapsamındaki tescili sonlandırılarak 3/5/2017 tarihi ile 60/g kapsamında genel sağlık sigortası tescili başlatılacaktır. Bununla birlikte adı geçenin 3/11/2017 tarihine kadar 60/c-l kapsamında tescil başvuruları kabul edilmeyecektir.
2- Sigortalıların 60/g Kapsamına Geçmeyi Talep Eden Bakmakla Yükümlü Olduğu Eş ve Çocukları
18/4/2014 tarih ve 28976 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Genel Sağlık Sigortası Tescil, Prim ve Müstehaklık İşlemleri Yönetmeliği’nin 6 ncı maddesinin on birinci fıkrasında; “Genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişiler, talep etmeleri ve gelir testine başvurmaları halinde bu şartların birlikte gerçekleştiği tarih itibarıyla Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi veya (g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılırlar.” şeklinde düzenlenmiştir.
Anılan hükümler doğrultusunda sigortalının bakmakla yükümlü olduğu kişi statüsünde olanlardan, 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında GSS'li olmayı talep edenlerin, yazılı olarak başvurması sonucunda 01/04/2017 tarihi sonrası tescillerinin yapılabilmesi için gelir testi başvurusunun ve Kurumumuza müracaatının birlikte gerçekleşmiş olması şartı aranmaktadır.
Bununla birlikte, sigortalının bakmakla yükümlü olduğu kişi statüsünde olanlardan, Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı olmayı talep eden kişilerin gelir testine müracaat ederek gelir testi yaptırmayı istememeleri halinde; bu kişilerden genel sağlık sigortalısı olmak ve gelir testi yaptırmak istemediğine dair dilekçe alınması gerekmektedir. Alınan bu dilekçeye istinaden; G.S.S. Tescil ve Prim Programında yer alan “Tescil İşlemleri ve Hareket Kaydı Oluşturma” menüsünden; tescil nedeni olarak “kişisel başvuru” seçildikten sonra; yazılı talep nedeni olarak “18/04/2014 sonrası için bakmakla yükümlü olunanlardan genel sağlık sigortalısı olmayı talep edenler” menüsünden giriş yapıldıktan sonra “gelir testi istemiyor” butonundan işlem tamamlanacaktır.
Diğer taraftan, bu şekilde tescili açılan sigortalılarımızın gelir testi istemediğine dair beyanı geçerli bir gelir testi sonucu gibi kabul edilecek olup, bu kişilerin daha sonra SYDV’ye müracaat ederek 60/c-l kararı alması halinde bu karar gelir testi sonuç tarihi itibarıyla uygulanacaktır.
3- 6663 sayılı Kanun Kapsamında 60/c-1 Tescili Olanlardan Öğrenime Başlayanlar
6663 sayılı Kanunun 26 ncı maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesine; “Ana veya babası üzerinden bakmakla yükümlü olunan kişi sayılmayanlardan; lise ve dengi öğrenimden mezun olanlar 20 yaşını, yükseköğrenimden mezun olanlar ise 25 yaşını geçmemek ve bakmakla yükümlü olunan kişi ya da bu maddenin birinci fıkrasının (g) bendinde sayılanlar hariç genel sağlık sigortalısı olmamak şartıyla mezun oldukları tarihi izleyen günden itibaren iki yıl süreyle, gelir tespiti yapılmaksızın birinci fıkranın (c) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılır.” hükmü eklenmiştir. Anılan hüküm gereği ana/babası olmaması, ana/babasının 5510 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılmaması veya Kanun gereği ana/babasmm bakmakla yükümlü olduğu kişi sayılmaması nedeniyle ana/babası üzerinden sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkı bulunmayanlar, ayrıca ana/babası dışında bir genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi ya da 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamı dışındaki bir kapsamda genel sağlık sigortalısı sayılmamaları ve maddede belirtilen yaş sınırlarını aşmamak şartıyla mezun oldukları tarihi izleyen günden itibaren iki yıl süreyle Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin bir numaralı alt bendi (60/c-l) kapsamında sağlık hizmetlerinden faydalanabilecektir.
Bununla birlikte, bu kapsamda genel sağlık sigortalısı olarak tescil edilen kişilerin mezun olduktan sonra tekrar öğrenime başlamaları halinde iki yıllık sürenin sona ermediği yahut Kanunda belirtilen 20 ve 25 yaş şartını doldurmadıkları sürece bu kapsamdaki tescilleri sonlandırılmayacaktır.
Örnek: Ana veya babasından sağlık yardım hakkı bulunmayan 4/5/1998 doğumlu B şahsı 5/5/2017 tarihinde liseden mezun olmuştur. 6/5/2017 tarihinde 60/c-l kapsamında genel sigortalılığı başlatılmıştır. 6663 sayılı Kanun kapsamında 60/c-l olarak genel sağlık sigortalısı sayılan şahıs 10/9/2017 tarihinde lisans eğitimine başlamış olup şahsın iki yıllık süresi sona ermediği veya 20 yaşını doldurmadığı için bu şahsa ait 60/c-l kaydı sonlandırılmayacak, 20 yaşını doldurduğu tarihin bir gün öncesi olan 3/5/2018 tarihinde 60/c-l tescili sonlandırılacaktır. Bu kişinin üniversite öğrenimini tamamlaması halinde mezun olduğu tarihi takip eden günden itibaren 3/5/2023 tarihini geçmemek üzere iki yıl daha 60/c-l kapsamında genel sağlık sigortalılığı devam edecektir.
