EN
TR
Ekli “Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında 3996 sayılı Kanunun Uygulama Usul ve Esaslarına İlişkin Karar”ın yürürlüğe konulması; adıgeçen Kanunun 4 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 6/8/1994 tarihinde kararlaştırılmıştır.
Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında 3996 Sayılı Kanunun Uygulama Usul ve Esaslarına İlişkin Karar
BİRİNCİ KISIM
Genel Esaslar
Amaç
Bu Kararın amacı, 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun uygulama usul ve esaslarını düzenlemektir.
Kapsam
Bu Karar; köprü, tünel, baraj, sulama, içme ve kullanma suyu, arıtma tesisi, kanalizasyon, haberleşme, enerji üretimi, iletimi, dağıtımı, maden ve işletmeleri, fabrika ve benzeri tesisler, çevre kirliliğini önleyici yatırımlar, otoyol, demiryolu, yeraltı ve yerüstü otoparkı ve sivil kullanıma yönelik deniz ve hava limanları ve benzeri yatırım ve hizmetlerin yaptırılması, işletilmesi ve devredilmesi konularında yap - işlet - devret modeli çerçevesinde yerli sermaye şirketlerinin veya yabancı şirketlerin görevlendirilmesine ilişkin usul ve esaslar ile bu şirketlerde aranılacak özellikler, sözleşmelerin kapsamı, sözleşmenin süresi, yatırım sonucu oluşacak mal ve hizmetlerin ücretinin belirlenmesinde uygulanacak kriterler ve konuya ilişkin diğer ilkeleri kapsar.
Tanımlar
Bu Kararda geçen;
a) Kanun: 8/6/1994 tarihli ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunu,
b) Yap-İşlet-Devret Modeli: İleri teknoloji ve yüksek maddi kaynak ihtiyacı duyulan projelerin gerçekleştirilmesinde kullanılmak üzere geliştirilen özel bir finansman modeli olup, yatırım bedelinin (elde edilecek kâr dahil) şirkete, şirketin işletme süresi içerisinde ürettiği mal veya hizmetin idare veya hizmetten yararlananlarca satın alınması suretiyle ödenmesini,
c) Şirket: Türkiye Cumhuriyeti Kanunlarına göre kurulmuş veya kurulacak olan ve gerektiğinde kamu kurum ve kuruluşlarının da (kamu iktisadi teşebbüsleri dahil) ortak olduğu, bu Kararın öngördüğü diğer şartları taşıyan anonim şirketi veya 6224 sayılı Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu hükümleri uyarınca Türkiye'de faaliyetine izin verilen kuruluşu,
d) Görevli şirket: Bu Karar kapsamında kendisine görev verilmiş şirketi,
e) İdare: Yüksek Planlama Kurulunca Kanunda öngörülen yatırım ve hizmetleri yap-işlet-devret modeli çerçevesinde yaptırmak üzere şirket ile sözleşme yapmaya yetkili kılınan Bakanlığı veya kamu kurum ve kuruluşlarını (kamu iktisadi teşebbüsleri ve fonları dahil),
f) Uygulama sözleşmesi: Yatırım ve hizmetlerin gerçekleştirilmesiyle ilgili olarak, idare ile görevli şirket arasında özel hukuk hükümlerine göre akdedilen ve imtiyaz teşkil etmeyecek nitelikteki sözleşmeyi,
g) Diğer sözleşmeler: Uygulama sözleşmesine bağlı olarak imzalanan ve uygulama sözleşmesi hükümlerine aykırı hükümler ihtiva etmeyen sözleşmeleri,
h) Ücret (fiyat): Yap-işlet-devret modeliyle gerçekleştirilecek yatırım sonucu üretilecek mal veya hizmetlerin karşılığı olarak ödenecek bedeli,
ı) İstekli: Göreve talip olan yerli sermaye şirketlerini veya 6224 sayılı Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanununa göre kurulması taahhüt edilen yabancı şirketleri,
i) Görevlendirme: Bu Kararda yazılı usul ve esaslar dahilinde, istekliler arasından birisine işin verildiğini (görevlendirildiğini) gösteren ve yetkili mercilerin onayı ile tamamlanan işlemleri,
j) Şartname: Görevle ilgili genel, özel, teknik ve idari usul ve esasları gösteren belge veya belgeleri,
k) Ana kredi (Senior Loan): Kanunda öngörülen ve münhasıran yatırım ve hizmetlerin finansmanı amacıyla, görevli şirketçe finansman kuruluşlarından sağlanan ve Hazine garantisini haiz olmayan krediyi,
l) Köprü kredi (Subordinated Loan): Uygulama sözleşmesi çerçevesinde belirtilen koşullarda gerektiğinde, görevli şirket hatası dışındaki durumlar nedeniyle, projenin beklenmeyen finansman ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla, İdare adına, fonlar veya diğer uluslararası finans kuruluşlarınca temin edilen ve kısmen veya tamamen Hazine garantisini haiz kısa ve orta vadeli tali krediyi,
m) Destek kredisi (Stand - By Loan): Uygulama sözleşmesi çerçevesinde belirtilen koşullarda, görevli şirket hatası nedeniyle ortaya çıkan nakit sıkıntısının finansmanını karşılamaya yönelik olarak, görevli şirketçe temin edilen ve Hazine garantisini haiz olmayan tali krediyi,
ifade eder.
İKİNCİ KISIM
Yetki ve Görevlendirme
Yetki
Kanuna göre yap - işlet - devret modeli kapsamında bulunup imtiyaz niteliği taşımayan yatırım ve hizmetler, bağlı ve ilgili bulunulan bakanlık kanalıyla Yüksek Planlama Kuruluna sunulur. Belediyeler, Yüksek Planlama Kuruluna yatırım ve hizmetin özelliğine göre konuyla ilgili Bakanlık kanalıyla başvuruda bulunurlar. Yüksek Planlama Kurulu bu müracaat sonunda yetkili idareyi ve yap - işlet - devret modeline göre yapılacak olan yatırım ve hizmetleri belirleyerek idareye gerekli izni verir. İmtiyaz teşkil etmeyecek nitelikteki uygulama sözleşmesi imzalanmadan önce de Yüksek Planlama Kurulunun onayı alınır.
İlan
Yap-işlet-devret modeli çerçevesinde yaptırılmak istenen yatırım ve hizmetler, Resmi Gazetede ve Türkiye çapında yayımlanan yüksek tirajlı iki gazetede önseçim için belirlenen son müracaat tarihinden en az 30 gün önce olmak üzere ve en az birer defa ilan yapılarak duyurulur. İşin özelliğinin gerektirdiği durumlarda ilan yurtdışında son müracaat tarihinden en az 45 gün önce yapılır.
Şirketlerde Aranacak Özellikler
Bu Karar kapsamında şirketin veya ortaklarının her birinin sağlam bir mali yapıya sahip olduklarını bağımsız denetim firmalarınca tasdiklenmiş bilançoları ile kanıtlamaları ve şirketin ortaklarından en az birinin talip olunan yatırım veya işletme ile ilgili faaliyetlerde bulunmuş olması zorunludur. Yüksek Planlama Kurulunun izni alınmadan, yatırım veya işletme ile ilgili faaliyetlerde bulunmuş ve teknik yeterliliğe sahip olan ortağın, şirketin kuruluş sermayesindeki payını yatırım döneminde değiştirmesi halinde idare uygulama sözleşmesini feshedebilir.
Şirketlerin bu Karar kapsamında gerçekleştireceği yatırım ve hizmetler için getireceği özkaynak oranı, önerilen toplam sabit yatırım tutarının yüzde 20'sinden az olamaz.
Her yap - işlet - devret projesi için ayrı bir şirket kurulur. Bu şirketin ana sözleşmesinde, gerçekleştireceği yap - işlet - devret projesi faaliyet konusu olarak belirtilir.
Şartnameler
İdarece görev konusu yatırım veya hizmetlerin özelliklerini belirtir şekilde şartname hazırlanır veya hazırlattırılır.
Şartnamelerde görevin mahiyetine göre konulacak özel ve teknik şartların dışında, genel olarak aşağıdaki hususların yer alması zorunludur.
a) Görevin niteliği, nevi ve kapsamı,
b) Geçici ve kesin teminatın oranları ve şartları,
c) Görev yeri, teslim etme ve teslim alma şekil ve şartları,
d) Görev konusu işlere başlama ve bitirme tarihleri, gecikme halinde uygulanacak müeyyideler,
e) Şirketlerde aranan şartlar ve istenen belgeler,
f) Değerlendirme yapmak üzere şirketlerden istenecek belgeler (görev konusu ile ilgili fizibilite raporu, iş programı, nakit akım tablosu ve bunun gibi),
g) Görevlendirmeyi yapıp yapmamakta ve uygun teklifi tespit etmede idarenin serbest olduğu,
h) Tekliflerin hazırlanması, verilmesi, tekliflerin değerlendirilmesi ve görevlendirme usul ve esasları,
ı) Tekliflerin geçersiz sayılacağı haller,
i) Görevlendirme kararının alındığı tarihten itibaren hangi süre içerisinde onaylanacağı veya iptal edileceği,
j) Her türlü giderin kim tarafından karşılanacağı,
k) Süre uzatımı verilebilecek haller ve şartları,
l) Ücret belirleme yöntemleri,
m) Kamulaştırma bedeline idarenin iştirak edip etmeyeceği, edecekse iştirak edilecek tutar,
n) İhtilafların çözüm şekli.
Şartnamelerin Verilmesi
Göreve ait şartnameler ve ekleri bedelsiz olarak idarede görülebileceği gibi, idarece takdir edilecek bir bedel karşılığında isteyenlere verilir.
Ön Seçim
İdare ön seçim yapıp yapmamakta serbesttir. İdarece ön seçim yapılmasına karar verildiği takdirde, bir ön seçim komisyonu kurulur. Komisyonun kuruluş ve çalışma usulleri ile şirketlerde işin gereği aranacak özellikler idarece belirlenir.
Görevlendirme Komisyonu
Görevlendirmeyi yapacak idarenin birinci derece ita amirinin onayıyla görevlendirme komisyonu teşkil edilir. Komisyona yardımcı olmak üzere, görevlendirme kararlarına katılmamak şartı ile gereği kadar idari ve teknik eleman görevlendirilebilir.
Komisyonun kuruluş ve çalışma usulleri, idarece düzenlenir.
Görevlendirme Usulleri
Bu Karar kapsamındaki görevlerin verilmesinde şirketler arasında;
a) Kapalı teklif usulü,
b) Belli istekliler arasında kapalı teklif usulü,
c) Pazarlık usulü
uygulanır.
Görevin gereğine göre bu usullerden hangisinin uygulanacağı idarece tespit edilir.
Gerektiğinde Yüksek Planlama Kurulu yatırım ve hizmetlerin özelliğine göre görevlendirme usulüne karar verebilir.
Kapalı Teklif Usulünde Görevlendirme
Kapalı teklif usulünde teklifler yazılı olarak yapılır. İdare tekliflerin hazırlanması, verilmesi, zarfların açılması, tekliflerin değerlendirilmesi ve görevlendirmenin sonuca bağlanmasına dair usul ve esasları tespit eder. Bu usul ve esaslar şartnamede belirtilir.
Belli İstekliler Arasında Yapılan Görevlendirme
İdare, bu Karar kapsamında gerçekleştireceği yatırım ve hizmetleri, diğer görevlendirme usulleri yerine, teknik yeterlilikleri ve mali güçleri idarece kabul edilmiş en az üç istekli arasında kapalı teklif usulü ile yaptırabilir.
Zorunlu nedenlerle üçten az istekliden teklif almak gerektiği takdirde, Yüksek Planlama Kurulundan izin alınması şarttır.
Bu madde hükümlerine göre yapılacak görevlendirmelerde, görevlendirmeye katılacak isteklilerin isimleri belirtilmek suretiyle ilgili veya bağlı bulunulan Bakanın onayının alınması zorunludur.
Bu görevlendirmelerde ilan yapılması zorunlu değildir. Gerekli görülen hallerde görevlendirmeye davet edilecek isteklilerin seçimi için ilan yapılabilir.
Pazarlık Usulünde Görevlendirme
Pazarlık usulü ile yapılacak görevlendirmelerde, tekliflerin yazılı olarak alınması zorunludur. Teklifler, idarece teşkil olunan komisyon tarafından, işin nitelik ve gereğine göre, şartnamede belirtilen yatırım ve hizmetlerin ücretlerinin belirlenmesi esasına uygun olmak üzere değerlendirilir. Bu değerlendirmede ayrıca şartnamede yer alan diğer hususlar da dikkate alınır. Görevlendirme pazarlık ile neticelendirilir.
Pazarlığın ne suretle yapıldığı, ne gibi tekliflerde bulunulduğu ve görevlendirilen şirketin neden dolayı tercih edildiği görevlendirme kararında gösterilir.
Görevlendirmede Uyulacak Ortak Esaslar
İki veya daha fazla istekli tarafından yapılan tekliflerin aynı olması ve bunların da uygun teklif olduğunun anlaşılması halinde Hazineyi en az yükümlülük altına sokacak olan teklif sahibine görevlendirme yapılır.
Görevlendirme komisyonu tarafından alınan görevlendirme kararı, ilgili Bakan tarafından onaylanır veya iptal edilir.
İstekli çıkmadığı veya tekliflerin uygun görülmediği hallerde, idare aynı yatırım ve hizmetler için bu Kararda öngörülen usullere yeniden başvurmakta serbesttir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Uygulama Sözleşmesinin Kapsamı
Sözleşmede Yer Alacak Hususlar
3 üncü maddede tanımlanan uygulama sözleşmesinde aşağıdaki hususlar yer alır.
1) Taraflar
2) Sözleşmenin konusu
3) Süre
4) Yatırım ve hizmetlerin genel esasları
5) Mal ve hizmetin standart ve kalitesi
6) Finansman
7) Ücretin (fiyatın) belirlenmesi
8) İşletmeye alma, kabul ve ticari işletme tarihi
9) Yatırım döneminde işin tamamlanmasındaki gecikme ve maliyet değişiklikleri
10) Kamulaştırma
11) Teminat
12) Aylık ve yıllık faaliyet raporları
13) Denetim
14) Güvenlik, emniyet ve çevre önlemleri
15) Mücbir sebebler
16) Sigorta
17) Bakım ve onarım
18) Görevin devri
19) Fesih
20) Süre sonunda tesisin devri
21) Sürenin sona ermesinden önceki devir
22) Krediler
23) Sorumluluk ve tazminat
24) İdare hatası
25) Eğitim
26) Uygulanabilir hukuk ve ihtilafların halli
27) Sözleşme masrafları
28) Tebligat
29) Sözleşme dili
30) Sözleşmedeki değişiklikler
31) Diğer Sözleşmeler
32) Sair Hususlar
33) Sözleşmenin yürürlük tarihi
Taraflar
Sözleşmede taraflar, uygulama sözleşmesini imzalayan idare ve görevli şirkettir.
Süre
Uygulama sözleşmesinde belirtilen yürürlük tarihinden başlamak üzere, yatırım süresi (proje yapım süresi dahil) ve işletme süresi sözleşme süresidir. Bu süre mücbir sebebler ve idarenin sebep olduğu haller dahil hiçbir şekilde toplam 49 yılı geçemez.
Finansman
Sözleşmede, görevli şirketin finansmanının tamamını sağlamakla yükümlü olduğu toplam yatırım tutarı ve varsa uygulanacak eskalasyonlar ile bunlara uygulanacak formüller, köprü kredi kullanılacaksa bunun kullanılacağı durumlar, vergi ve stopajların ödenmesi, ek maliyetler ve bunların nasıl karşılanacağı ile kullanılacak her tür krediye ilişkin hususlar yer alır.
Ücretin (fiyatın) Belirlenmesi
Kanuna göre yap-işlet-devret modeliyle gerçekleştirilecek yatırım sonucu üretilecek mal veya hizmetlerin karşılığı olarak ödenecek ücretin tespitine ilişkin usul ve esaslara uygulama sözleşmesinde yer verilir.
Yatırım Döneminde İşin Tamamlanmasındaki Gecikme ve Maliyet Değişiklikleri
İşin tamamlanmasındaki gecikme ve maliyet değişiklikleriyle ilgili hükümler uygulama sözleşmesinde yer alır.
Teminat
Uygulama sözleşmesinde görevli şirketten işin başlangıcında sözleşmeye esas yatırım tutarının % 1'ine kadar geçici ve kesin teminat alınabileceğine dair hükümler yer alır. Teminat olarak kabul edilecek değerler aşağıda belirtilmiştir.
a) Tedavüldeki Türk Parası,
b) Maliye Bakanlığınca belirtilecek bankaların verecekleri süresiz teminat mektupları,
c) Devlet tahvilleri, ihalelerde teminat olarak kullanılabileceği kabul edilen Hazine bonosu, her an nakte çevrilebilen Devlete ait gelir ortaklığı senedi gibi menkul kıymetler.
Denetim
İdare, görevli şirketin sözleşme kapsamına giren tüm faaliyetlerini, belge ve kayıtlarını bütün aşamalarda denetler veya denetlettirebilir.
Denetim giderlerinin hangi tarafça ve ne şekilde karşılanacağı uygulama sözleşmesinde belirtilir.
Mücbir Sebepler
Mücbir sebep halleri ve bu hallerde uygulanacak hükümler uygulama sözleşmesinde açıkça belirtilir.
Görevin Devri
Görevli şirket, yatırım ve işletme dönemlerinde uygulama sözleşmesinden doğan tüm hak ve vecibelerini, aynı şartlarla ve bu Kararda belirtilen usul ve esaslara uygun bir başka şirkete, idarenin görüşü ve Yüksek Planlama Kurulu Kararı ile devredebilir.
Görevin bu şekilde devri halinde diğer sözleşmeler de devredilmiş sayılır.
Fesih
Uygulama sözleşmesi, görevli şirketin yükümlülüklerini yerine getirememesi veya uygulama sözleşmesi şartlarını ihlal etmesi, iflası, konkordato ilan etmesi, ödeme güçlüğüne düşmesi hallerinde, idare tarafından süresinden önce feshedilebilir. Feshe ilişkin hükümler ile feshin sonuçları sözleşmede düzenlenir.
Uygulama sözleşmesinin feshi halinde diğer sözleşmeler de feshedilmiş sayılır.
Süre Sonunda Tesisin Devri
Uygulama sözleşmesi sonunda yatırım ve hizmetler her türlü borç ve taahhütlerden ari, bakımlı, çalışır ve kullanılabilir durumda bedelsiz olarak kendiliğinden idareye geçer. Yatırım ve hizmetlerin devir aşamasında bu şartları ve uygulama sözleşmesinde yer alan diğer hususları haiz olup olmadığı oluşturulacak bir devir - teslim komisyonunca tespit edilir. Bu komisyonun oluşturulması, çalışma usul ve esasları, komisyonca tespit edilen eksiklik ve hataların giderilmesi ve onarımların yapılması ile ilgili hükümler uygulama sözleşmesinde yer alır.
Sürenin Sona Ermesinden Önceki Devir
Uygulama sözleşmesinde belirtilen süreden önce, mücbir sebep veya idarenin sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi sebebiyle tesisin veya görevli şirket hisselerinin devir alınmasına ilişkin hususlara sözkonusu sözleşmede yer verilir.
Sorumluluk ve Tazminat
Görevli şirket yatırım ve hizmeti belirlenen süre içerisinde projelendirmek, finansmanını sağlamak, tesisi yapmak ve işletmek, bakım ve onarımını sağlamak, süre sonunda tesisi her türlü borç ve taahhütlerden ari, bakımlı,çalışır ve kullanılabilir durumda idareye devretmekle yükümlüdür. Görevli şirket yatırım ve işletme döneminde üçüncü kişilere vereceği her türlü zarardan sorumludur.
Görevli şirketin yükümlülüğüne, sorumluluğuna ve zararların tazminine ilişkin hükümler uygulama sözleşmesinde yer alır.
İhtilafların Halli
Uygulama sözleşmesi ve görevli şirketin kamu kurum ve kuruluşlarıyla yaptığı diğer sözleşmelerin uygulanması sırasında doğabilecek hukuki ihtilaflar Türkiye Cumhuriyeti mevzuatına tabi olup, ihtilafların çözümünde Türkiye Cumhuriyeti mahkemeleri görevli ve yetkilidir. Ancak, uygulama sözleşmesinde taraflar ihtilafların Türk Hukukuna göre ve Türkiye'de, tahkim yolu ile çözümlenebileceğini kararlaştırabilirler.
Sözleşme Dili
Uygulama sözleşmesi ve görevli şirketin kamu kurum ve kuruluşlarıyla yaptığı diğer sözleşmeler Türkçe olarak; görevli şirketin veya ortağının yabancı olması halinde ise Türkçe ve İngilizce olarak iki dilde hazırlanır. Herhangi bir ihtilaf olması halinde Türkçe metin geçerlidir.
Diğer Sözleşmeler
Kanunda belirtilen yatırım ve hizmetlerin niteliğine göre aktedilmesi gereken diğer sözleşmeler uygulama sözleşmesinde belirtilir.
Sözleşmenin Yürürlüğe Girmesi
Uygulama sözleşmesinin yürürlüğe girmesi, sözleşmede belirtilen diğer sözleşmelerin imzalanması ile mümkündür.
Uygulama sözleşmesi ile diğer sözleşmelerin imzalanmasından ve yatırım kapsamında Hazine garantisi talep edilmesi ve bunun uygun görülmesi halinde, garanti mektubunun verilmesinden önceki bir tarih yürürlük tarihi olarak belirlenemez.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Mal ve Hizmetlerin Ücretinin (Fiyatının) Belirlenmesinde Uygulanacak Usul ve Esaslar
Ücret (Fiyat) Belirleme Yöntemleri
Yap - işlet - devret modeli çerçevesinde yatırım ve hizmet ücretlerinin belirlenmesinde aşağıdaki iki yöntemin uygulanması esastır.
a) Uluslararası sektörel iç kârlılık oranları gözönünde bulundurularak, maliyet artı kâr yöntemi,
b) Tavan ücret (fiyat) yöntemi.
İdare yatırım ve hizmetin niteliğine göre şartnamede yukarıda sıralanan ücret belirleme yöntemlerinden birini veya ikisini birlikte tercih edebilir. Bu durumda şirketler idarece belirlenen yöntem veya yöntemlere göre tekliflerini verirler. Tekliflerin değerlendirilmesinde yöntemlerden herhangi birini seçmekte idare serbesttir. İşin niteliği, yatırım ve hizmetin özelliğine göre, gerektiğinde Yüksek Planlama Kurulu yukarıda belirtilen ücret yöntemlerinden birini tercih edebilir.
Yap - işlet - devret modeli çerçevesinde yatırım ve hizmetlerin niteliği dikkate alınarak, Yüksek Planlama Kurulunca yukarıda belirtilen yöntemlerin uygun olmadığının kararlaştırıldığı hallerde, idarece belirlenen yatırım ve hizmet karşılıkları, bu Kararda belirtilen görevlendirme usullerinden biriyle kesinleştirilir.
Maliyet Artı Kâr Yönteminde Dikkate Alınacak Esaslar
Maliyet artı kâr yönteminde maliyet tesbitinin Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğinde yer alan standart ve ilkelere göre yapılması, bu ilkelerin yetersiz kaldığı durumlarda uluslararası muhasebe standartlarından yararlanılması, yapılacak sözleşmelerde faaliyet konuları itibariyle aynı olan işletmelerde aynı kriterlerin uygulanmasına yönelik ilkelerin benimsenmesi esas alınır.
Türk Lirası üzerinden ücreti oluşturan maliyet kalemlerinin (kredi ana para, faiz, vergiler ve özsermaye geri ödemeleri hariç) işletme dönemi içerisinde hangi oranlardan eskale edilebileceğine dair esaslara uygulama sözleşmesinde yer verilir.
Ücret tekliflerinin döviz cinsinden alındığı hallerde, işletme döneminde değişebilir maliyet kalemleri dışında, girdi fiyatlarındaki değişmeler ücrete yansıtılamaz. Değişebilir maliyet kalemlerine uygulama sözleşmesinde yer verilir.
Tavan Ücret (Fiyat) Yönteminde Dikkate Alınacak Esaslar
Tavan ücret yönteminde piyasada oluşmuş ücret düzeyinden en yüksek indirimi sağlayan ve işletme dönemi süresince bunu sürdüreceğini taahhüt edenin teklifi tercih edilir.
Piyasada oluşan ücretin gerçek maliyetleri yansıtmadığı veya eşdeğer bir ücretin henüz oluşmadığı durumlarda en düşük ücreti işletme dönemi süresince sürdüreceğini taahhüd edenin teklifi tercih edilebilir.
Şirket uygulayacağı ücreti başlangıç ücretini esas almak kaydıyla Tüketici Fiyatları Endeksi (TFE) eksi bir katsayı (X) ile bulacağı bir oranla (TFE - X ) artırabilir. Yatırım ve hizmetin niteliğine göre Tüketici Fiyatları Endeksi ile üretilen mal ve hizmetin temel girdisi olan bir maliyet kalemindeki fiyat artışının (M) ağırlıklı ortalamasından bulunacak endeks eksi X katsayısı kullanılabilir. Burada [(a TFE + (1 - a) . M) - X] formülü kullanılır. Bu formülde (a) katsayısı sektörün özelliği ve yatırım ile hizmetin niteliğine göre, şirket tarafından belirlenen, sıfır ile bir arasında bir değerdir.
X katsayısı şirket tarafından mal ve hizmet üretiminde öngörülen verimlilik artışı ve piyasanın büyümesiyle oluşacak maliyet düşüşü dikkate alınarak teklif edilir. Bir dönem önceki ücret, bir sonraki dönemin başlangıç ücreti olarak kabul edilir. Bu eskalasyon yönteminde idareye başvurmak zorunlu değildir. Belirlenen yeni ücret idareye dönemler itibariyle yazılı olarak bildirilir.
Sektörün özelliği ve işletme süresi dikkate alınarak, en az üç yıl olmak üzere uygulama sözleşmesinde belirtilen aralıklarla, ücret gözden geçirilebilir.
Tavan ücret, birden fazla mal veya hizmetin üretilmesi durumunda bu mal ve hizmetlerin önemli kalemleri ücretlerinin ağırlıklı ortalaması olarak da belirlenebilir. İşletme döneminde tavan ücret içerisinde kalınmak kaydıyla görevli şirket mal ve hizmetler veya bunların alt kalemleri itibariyle ücretlerinde değişiklik yapabilir.
Görevli şirket talep koşullarını dikkate alarak, her dönem hesaplanan tavan ücretten daha düşük bir ücretle mal ve/veya hizmet satabilir veya maliyetleri dikkate alarak fiyat farklılaştırması uygulayabilir. Şirket bu uygulamanın gerekçeleri hakkında idareyi yazılı olarak bilgilendirir.
BEŞİNCİ KISIM
Kamulaştırma
Kamulaştırma
3996 sayılı Kanunda öngörülen yatırım ve hizmetler için gerekli kamulaştırma işlemleri idare tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümlerine göre yapılır. Kamulaştırılan taşınmazın mülkiyeti idareye aittir. Kamulaştırma bedelinin tamamen veya kısmen yerli sermaye şirketi veya yabancı şirketçe ödenmesi hususu idare ile bu şirketler arasında yapılacak uygulama sözleşmesinde hükme bağlanabilir.
Taşınmaz Malların Kullanılması
Kanunda öngörülen yatırım ve hizmetler için kamulaştırılan ve hükmen tezyid edilen bedel de dahil olmak üzere, bedeli görevli şirket tarafından ödenen taşınmaz mallar için kullanım bedeli alınmaksızın görevli şirket lehine sözleşme süresince Hazine veya ilgili kamu kuruluşlarınca daimi ve müstakil nitelikli üst hakkı tesis edilebileceği uygulama sözleşmesinde gösterilir.
Uygulama sözleşmesinde gösterilmek kaydı ile kamulaştırma bedelinin kısmen idarece ödenmesi halinde, taşınmaz malın tamamı üzerinde görevli şirket lehine daimi ve müstakil nitelikli üst hakkı tesis edilebilir. Bedeli idarece ödenen taşınmaz mallar için kullanım bedeli alınır. İdarenin kamulaştırma bedeline maktu bir tutar üzerinden iştirak ettiği hallerde, tezyid edilen bedel de dahil olmak üzere, toplam kamulaştırma bedeline isabet eden kısım için kullanım bedeli alınır.
Taşınmaz malın mülkiyetinin Hazineye veya ilgili kamu kurum veya kuruluşuna ait olması halinde, bedeli mukabilinde görevli şirket lehine daimi ve müstakil nitelikte üst hakkı tesis edilebilir.
Uygulama sözleşmesinde, Hazinece köprü kredi sağlanacağı hükmünün yer alması halinde, üst hakkı üzerinde tesis edilecek ipotekler için birinci derece birinci sıra boş bırakılır. Uygulama sözleşmesi koşulları çerçevesinde köprü kredi kullanılması halinde Hazine lehine birinci derece birinci sıradan ipotek tesis edilir.
Tesisin ve görevli şirket hisselerinin uygulama sözleşmesi ve diğer sözleşmelerde belirtilen koşullara uygun olarak süresinden önce idareye devrinin öngörülmesi halinde, görevli şirket lehine tesis edilen üst hakkı tapudan terkin edilmeden bu Kararın 39 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi hükmü uygulanmaz.
Taşınmaz malın kullanım bedeli idarelerce tesbit ve takdir edilir ve her yıl Devlet İstatistik Enstitüsünce yayımlanan toptan eşya fiyatları endeksi oranı uygulanmak suretiyle artırılır.
Uygulama sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde üst hakkı da sona erer.
Üst hakkının sona ermesi halinde tüm yapı ve tesisler bedelsiz olarak idareye geçer. Uygulama sözleşmesinin süresinden önce sona ermesi hallerinde yapı ve tesislerin mülkiyetinin idareye intikaline ve tazminata dair hususlara uygulama sözleşmesinde yer verilir.
ALTINCI KISIM
Garantiler
Yatırım ve hizmetlerin özelliklerine göre, Hazine garantileri söz konusu olduğunda idare adına aşağıdaki garantiler verilebilir.
Bu çerçevede;
a) Görevli şirkete, idarece satın alınacak mal ve hizmet bedelleri için ödeme yapılacağına dair garanti vermeye,
b) Uygulama sözleşmesi ve diğer sözleşmelerde yer alması ve köprü krediler maddesinde belirtilen durumlara uygun olması kaydıyla yabancı finans kuruluşlarından köprü krediler sağlanması halinde, finansör kuruluşlara kısmen veya tamamen geri ödeme garantisi veya görevli şirkete köprü krediler sağlama hususunda mali yükümlülük altına giren fonlar lehine garanti vermeye,
c) Finansör kuruluşlara köprü krediler dışında sağlanan ana krediler için, tesisin ve görevli şirket hisselerinin uygulama sözleşmesi ve diğer sözleşmelerdeki koşullara uygun olarak, süresinden önce idarece devir alınması halinde, geri ödeme garantisi vermeye,
ve söz konusu garanti koşullarını belirlemeye Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yetkilidir.
Hazine garantisi gerektiren uygulama sözleşmeleri, görevli şirket ve idare arasında imzalanmadan önce uygun görüş alınmak üzere Hazine Müsteşarlığına iletilir.
Tesisin ve görevli şirket hisselerinin devrinin uygulama sözleşmesinde öngörülmüş olması kaydıyla süresinden önce idarece devralınması halinde sözkonusu şirketin yatırım ve hizmetlerin finansmanı amacıyla kullanması muhtemel ana kredileri Hazine Müsteşarlığınca müzakere edilir.
Uygulama sözleşmesi ve diğer sözleşmelerde Hazine garantilerini ilgilendiren hususlarda bir değişiklik yapılması halinde, verilmiş olan Hazine garantileri yeniden değerlendirilir ve değerlendirme sonuçları ilgili Bakan onayına sunulur.
Yerli finans kuruluşlarınca sağlanan ana kredilere hiç bir şekilde garanti verilmez.
Köprü Krediler
Görevli şirkete,
a) İlgili idareden kaynaklanan her türlü kayıp ve zararların finansmanı,
b) Görevli şirketin mücbir sebebler nedeniyle ortaya çıkan zararlarının finansmanı,
c) Uygulama sözleşmesinde her iki tarafın mutabakatı ile yapılacak değişikliklerin finansmanı,
için köprü kredi sağlanabilir.
Sağlanacak veya garanti edilecek köprü kredilerin tutarı, görevli şirketin özkaynakları ile sınırlıdır. Köprü kredi limitini, özkaynak sınırı üzerinde belirlemeye Yüksek Planlama Kurulu yetkilidir. Uygulama sözleşmesi çerçevesinde her iki tarafın mutabakatı ile yapılacak değişiklikler hariç, köprü kredi limitleri dolan görevli şirkete ilave köprü kredi sağlanmaz.
Görevli şirket hatasından kaynaklanan zararlar ile vergi ve stopajlar hiç bir şekilde köprü kredi ile finanse edilemez.
Kamu kaynaklarından köprü kredi sağlanamaması durumunda, görevli şirketçe yabancı finansman kuruluşlarından sağlanacak köprü kredinin mali şartları Hazine Müsteşarlığınca müzakere edilir.
Köprü kredilerin temini, hangi alanlarda kullanılacağı ve görevli şirketçe geri ödeme şekli uygulama sözleşmesinde belirtilir.
YEDİNCİ KISIM
Çeşitli Hükümler
Muafiyetler
Kanuna göre yap - işlet - devret modeli çerçevesinde gerçekleştirilen yatırımlarla ilgili olarak, idare ve görevli şirketçe ilgili Kanun ve bu Karar kapsamında yapılan işlemler 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Kanun uyarınca alınan harçlardan; bu işlemlerle ilgili olarak düzenlenen kağıtlar ise 1/7/1964 tarihli ve 488 sayılı Kanuna göre alınan damga vergisinden istisna edilir.
Bu esaslar çerçevesinde,
a) İsteklilerin idareye verecekleri geçici teminat mektuplarından sadece görevlendirilen şirketin verdiği geçici teminat mektubu, kesin teminat mektubu ve bunlarla ilgili diğer teminat ve garantilerle görevlendirme (ihale) kararları,
b) Görevli şirket ile idare arasında düzenlenen uygulama sözleşmesi ile bu sözleşme hükümlerine dayanılarak kamu kurum ve kuruluşları ile yapılan diğer sözleşmeler,
c) İdare tarafından yatırımla ilgili gerçekleştirilecek kamulaştırmalar ile kamulaştırılan taşınmazların tapu siciline, görevli şirket lehine konulan tescil ve şerhler,
d) Yatırım döneminde kullanılmak üzere görevli şirket tarafından yatırım kredisi temini ile mal ve hizmet alımları,
e) Yatırımın tamamlanmasını takiben idare ile görevli şirket arasındaki işletme ve bu dönem sonundaki devir uygulaması,
ile ilgili işlemler ve bu işlemler nedeniyle düzenlenen kağıtlar da damga vergisi ve harçtan istisna edilir.
Devam Eden İşler
3996 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte 3096 ve 3465 sayılı Kanunlar kapsamında idare ile sözleşmeleri sonuçlandırılarak, idarenin bağlı veya ilgili olduğu Bakan tarafından onaylanmış olan ve çalışmaları halen devam eden projelere bu Karar hükümleri uygulanmaz.
Yürürlük
Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Bu Kararı Bakanlar Kurulu yürütür.
