EN
TR
1. GİRİŞ
Ülkemizden Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC)’ye süt ürünleri ihracatının başlaması amacıyla yürütülen görüşmeler sonucunda 2015 yılında iki ülke arasında “Türkiye’den Çin’e İhraç Edilecek Süt Ürünlerinin Veteriner ve Sağlık Şartları Konusunda Protokol” imzalanmıştır. Bu protokol ile Bakanlığımız tarafından ihracat öncesi ve ihracat aşamasında yapılacak kontrol ve denetimler ile ihracata konu ürünlerin taşıması gereken şartlara ait genel hükümler belirlenmiştir.
2. KAPSAM
Bu talimat Ülkemizden ÇHC’ye süt ve süt ürünleri ihracatı konusunda Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı tarafından yapılacak kontrol ve denetimlere ilişkin hükümler ile ihracat izni olan ya da ihracat izni almak için başvuruda bulunmak isteyen işletmeler tarafından yapılacak iş ve işlemleri kapsar.
3. GENEL HÜKÜMLER
ÇHC’ye süt ve süt ürünleri ihracatı sadece Çin yetkili otoritesi tarafından izin verilen onaylı işletmeler tarafından izinli oldukları ürün grupları için yapılabilir.
Bakanlığımıza iletilen ÇHC’nin süt ürünleri mevzuatı Bakanlığımız resmi internet adresinde (https://www.tarimorman.gov.tr/Konular/Veteriner-Hizmetleri/Ihracat-Ithalat/Ihracat) yayınlanmıştır.
4. ÇHC’YE SÜT ÜRÜNLERİ İÇİN VETERİNER SAĞLIK SERTİFİKASI DÜZENLENMESİ
a- İhracat kontrolleri için işletmeler ya da ihracatçı firmalar tarafından yapılacak başvurularda Bakanlığımızca talep edilecek belgeler için “Canlı Hayvan ve Hayvansal Ürünlerin İhracatı İçin Veteriner Sağlık Sertifikası Düzenlenmesi Talimatı” hükümleri geçerlidir.
b- Başvuru aşamasında birinci maddede belirtilen belgelere ilave olarak ihracata konu süt ürünlerinin menşeine ilişkin ihracatçı/üretici firmadan taahhütname alınacaktır. Başka bir ülkeden ithal edilen süt ürününün ihraç edilen ürün bileşiminde kullanıldığının beyan edilmesi halinde menşe ülkenin ÇHC tarafından onaylanmış ülke/bölge olması halinde ihracatına izin verilerek sertifikada ilgili bölüm işaretlenecektir.
c- 2015 yılında imzalanan protokol kapsamında hazırlanan ve özel güvenlikli kağıda basımı yapılan “Türkiye Cumhuriyeti’nden Çin Halk Cumhuriyeti’ne İnek Sütünden Üretilen Ürünlerin İhracatı için Veteriner Sağlık Sertifikası” seri numaralı olarak iki nüsha halinde İl Müdürlüklerine gönderilmiştir. Yetkilendirilmiş İl/ilçe müdürlükleri tarafından düzenlenen sertifikanın ikinci nüshası İl müdürlüğünde muhafaza edilecektir.
d- İşletmenin bulunduğu il ile gümrüklemenin yapılacağı ilin farklı olması durumunda bu talimatta belirtilen kontrol sıklığı uygulanarak ÇHC süt ürünleri için düzenlenecek veteriner sağlık sertifikasındaki gereklilikleri karşılayan ürünler için işletmenin bulunduğu il/ilçe müdürlüğü tarafından gümrük işlemlerinin yapılacağı il/ilçe müdürlüğüne kadar geçerli olacak Ön Sağlık Sertifikası düzenlenecektir. Söz konusu Ön Sağlık Sertifikası “Canlı Hayvan ve Hayvansal Ürünlerin İhracatı İçin Veteriner Sağlık Sertifikası Düzenlenmesi Talimatı” ekinde yer almaktadır.
e- Bakanlığımızca sertifika düzenleme konusunda yetkilendirilen ve daha önce Çin yetkili otoritesine gönderilen İl/İlçe müdürlüklerinin listesi ekte iletilmektedir.
f- İhracat aşamasında yapılacak kontrol ve denetimlerde sadece Veteriner Sağlık Sertifikası hükümlerini karşılayan süt ürünlerinin ihracatına izni verilecektir.
g- Konteynır, ürünler yüklendikten sonra mühürlenecek ve gümrük mühür numarası veteriner sağlık sertifikasında belirtilecektir.
5. ÇHC İÇİN ONAYLI SÜT İŞLETMELERİNDE YAPILACAK KONTROL VE DENETİMLER
5.1. İHRACAT İÇİN ONAYLI İŞLETMELERİNİN SORUMLULUKLARI
a- 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile bu kapsamda hazırlanan Hayvansal Gıdalar için Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği gereğince süt ürünleri üreten gıda işletmecilerinin HACCP ilkelerine dayalı prosedürleri oluşturarak buna uygun üretim yapması zorunludur. Bu prosedürleri uygulayan ÇHC’ye ihracatta onaylı işletmeler hammadde olarak kullanılan çiğ süt ve ihracat amaçlı üretilen süt ürünlerinin ÇHC mevzuatında belirlenen gerekliliklere uygunluğunu sağlamakla yükümlüdür.
b- ÇHC’ye ihracatta onaylı süt işletmeleri birinci maddede belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmek için hammaddeden başlayarak son ürünü içerecek şekilde HACCP Planında ÇHC için ayrı bir numune alma, analiz ve kontrol planı oluşturacaktır. Bakanlığımızca yapılacak denetim ve kontrollerde işletmeler tarafından yapılan analizlerin plana uygunluğu kontrol edilecektir.
c- Onaylı süt işletmeleri tarafından hammadde olarak kullanılan çiğ sütte yapılan rutin analizlere ilave olarak Bakanlığımız Ulusal Kalıntı İzleme Planında yer alan kriterler yönünden otokontrol amaçlı yılda üç defa analiz yapılacaktır.
d- İşletmeler ÇHC’ye ihraç edilen süt ürünlerinde geri izlenebilirliğin sağlanması konusunda azami hassasiyet gösterecek ve son üründen başlayarak çiğ süt tedarikçisinin tespitine yönelik üretim kayıtlarını sistematik şekilde oluşturarak talep edilmesi halinde Bakanlığımıza ibraz edecektir.
e- İşletmeler tarafından ÇHC’ye ihracat amacıyla üretilecek ürünlerin tüm üretim ve depolama aşamalarında ayırt edici şekilde tanımlanması gerekmektedir.
f- Protokol hükümleri gereğince ;
1- ÇHC’ye gönderilen süt ürünleri, uluslararası hijyen standartlarına uygun olarak yeni materyaller ile ambalajlanacak ve paketlenecektir.
2- Dış ambalajında, spesifikasyon, orijin yeri (ülke/şehir), varış yeri, ürün adı, ağırlık, üretici adı, onay numarası, üretim parti numarası, depolama koşulları, üretim tarihi ve raf ömrü Çince ve Türkçe ya da İngilizce olarak belirtilecektir.
3- İç ambalaj, ÇHC’nin ilgili mevzuatına uygun olacak ve etikette orijin ülke, ürün adı, üretici kayıt numarası, adı, adres ve üretim tesisi iletişim bilgileri, üretim tarihi ve raf ömrü ile üretim parti numarası belirtilecektir.
g- ÇHC’ye ihraç edilecek süt ürünleri, tüm paketleme, depolama ve taşıma süreci boyunca hijyen şartlarını karşılayacak, toksik ve tehlikeli maddelerle kontaminasyona karşı korunacaktır.
h- ÇHC’ye süt ürünleri ihracatında onaylı olan ya da ihracat yapmak için başvuruda bulunan işletmelerin ÇHC’nin “Gıda Üretimi Genel Hijyen Şartnamesi” (GB 14881-2013) ile “Süt Ürünleri Için İyi Üretim Uygulamaları” (GB 12693 -2010) mevzuatında belirlenen şartlara uyması gerekmektedir. Ayrıca ÇHC’ye ihracat amaçlı yapılacak süt ve süt ürünleri ihracatında hammadde olarak kullanılacak çiğ sütün GB 19301-2010 standardına uygun olması gerekmektedir.
5.2. İL MÜDÜRLÜKLERİ TARAFINDAN YAPILACAK KONTROL VE DENETİMLER
a- ÇHC’ye süt ürünü ihracatında onaylı süt işletmeleri yılda en az iki defa İl Müdürlükleri tarafından denetlenecektir. İşletmede yapılan rutin denetimde teknik ya da hijyenik şartlarda eksiklik tespit edilmesi ya da ihracat aşamasında alınan numunelerin analiz sonuçlarında mevzuata aykırılık bulunması halinde denetim sıklığı arttırılacaktır.
b- Bakanlığımızca yapılacak denetim ve kontrollerde işletmeler tarafından HACCP planında ÇHC için oluşturulan numune alma ve analiz sıklığına uygun hareket edilip edilmediği kontrol edilecektir.
c- ÇHC’ye ihracatta onaylı süt işletmeleri Ulusal Kalıntı İzleme Planı (UKIP) kapsamına dahil edilerek hammadde olarak kullanılan çiğ sütten numune alınacaktır.
d- İşletme tarafından otokontrol amaçlı alınacak çiğ süt numunelerinin Bakanlığımızca UKIP kapsamında alınan numune döneminden farklı zaman dilimlerinde planlanması ve toplamda yıl genelinde 3 aylık periyotlarda analiz yapılması sağlanacaktır.
e- ÇHC’ye onaylı işletmeler tarafından üretilen ve ihraç edilmek istenen ürünlerin ÇHC Ürün standartlarına uygunluğunun sağlanması amacıyla ihracat aşamasında ilk 3 (üç) sevkiyat için her ihracat partisinden numune alınarak analiz sonuçlarının uygun olması durumunda Veteriner Sağlık Sertifikası düzenlenecektir. Bakanlığımızca yapılan analizlerde ilk 3 (üç) sevkiyatın analiz sonuçlarının uygun çıkması durumunda sonraki ihracat analiz sıklığı 10 (on) sevkiyatta 1 (bir) olacak şekilde devam ettirilecektir.
f- Numune amaçlı ya da fuar vb. organizasyonlarda sergilenmek amaçlı gönderilecek ürünler için ihracatçının beyanı esas alınarak gönderilme amacı belirtilmek suretiyle numune alınmaksızın sertifika düzenlenecektir. Bu kapsamdaki ürünler 100 kg ya da 100 lt’den fazla olamaz.
g- ÇHC yetkili otoritesi tarafından ihraç edilen süt ürünlerinde uygunsuzluk tespit edildiğinin Bakanlığımıza bildirilmesi durumunda ya da Bakanlığımızca ihracat aşamasında yapılan analizlerde uygunsuzluk tespit edilmesi durumunda İl Müdürlüklerince bahse konu işletme tarafından üretilen süt ve süt ürünlerinin ÇHC’ye yapılacak ihracatında üst üste 3 (üç) sevkiyat için her ihraç partisinden numune alınarak daha önce uygunsuz çıkan parametre(ler) yönünden analiz edilecek ve sonuçların uygun çıkması durumunda veteriner sağlık sertifikası düzenlenecektir. Analiz sonuçlarının uygun çıkması durumunda 10 uncu ihraç partisinde bir numune analiz sıklığı uygulamasına tekrar başlanacaktır.
h- İl/İlçe Müdürlükleri tarafından onaylı işletmelerde yapılacak rutin denetimlerde uygunsuzluk tespit edilmesi ve tespit edilen uygunsuzluğun verilen süre sonunda işletme tarafından giderilmemesi durumunda konuya ilişkin Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğüne bilgi verilecektir. Genel Müdürlük gerektiğinde işletmenin onayını geçici olarak askıya alabilir. Onayı geçici olarak askıya alınan işletme ÇHC’ye ihracat yapamaz.
i- Onayı geçici olarak askıya alınan işletmede Bakanlığımızca yapılacak resmi kontrol sonucunda tespit edilen uygunsuzluğun düzeltilerek gerekli tedbirlerin alındığının belirlenmesi halinde geçici askıya alma işlemi kaldırılarak ihracata yeniden izin verilebilir.
5.3. İHRACAT BAŞVURUSUNDA YAPILACAK İŞLEMLER
a- ÇHC’ye süt ve süt ürünleri ihracatı yapmak isteyen veya ihracat için onaylı olup ilave ürün ihracatı için başvuruda bulunan işletmeler faaliyette bulundukları İl Müdürlüğüne Ek-1’de yer alan formu doldurmak suretiyle başvuruda bulunacaktır.
b- İl Müdürlüğü tarafından başvuruda bulunan işletmede denetim yapılacaktır. Bu kapsamda Ek-2’de yer alan 4.3.1,4.3.2 veya 4.3.3 numaralı denetim formunda belirtilen gerekliliklerin sağlanıp sağlanmadığı yerinde kontrol edilecektir. ( 4.3.1 denetim formu pastörize süt, 4.3.2 denetim formu bebek maması süt ürünleri başvurusu için, 4.3.3 formu diğer süt ve süt ürünleri için düzenlenecektir.)
c- İl Müdürlüğü tarafından işletmenin uygun bulunması halinde işletme yetkilisi ve denetimi yapan İl Müdürlüğü personeli tarafından denetim formunda ilgili alanlar imzalanıp mühürlendikten sonra Genel Müdürlüğümüze gönderilecektir. Örneğin 4.3.1 denetim formunda 12.1 inci bölüm işletme yetkilisi tarafından imzalanıp mühürlenecek, 12.2 nci bölüm ise işletmede denetim gerçekleştiren İl Müdürlüğü personeli tarafından imzalanarak ilgili alana İl Müdürlüğü mührü uygulanacaktır.
d- Söz konusu denetim formu Türkçe (1 nüsha) ve İngilizce veya Çince (1 nüsha) olacak şekilde iki nüsha doldurulacaktır. Denetim formuna ek olarak gönderilecek belge ve görsellerin numaralandırılması gerekmektedir. Söz konusu ek numaraları ve içerikleri denetim formundaki "Gereksinimleri ve Destekleyici Materyalleri Doldurun" sütunundaki madde numaraları ve içerikleri ile uyumlu olmalı ve talep edilen destekleyici materyaller gönderilmelidir.
e- İşletme tarafından doldurulan başvuru formu(Ek 1) ile denetim formu (Ek 2) resmi yazı ekinde İl Müdürlüğü tarafından Genel Müdürlüğe gönderilecektir. Söz konusu form ile eklerinin sistem tarafından izin verilen jpg, jpeg, gif, png, bmp, pdf formatında olması ve boyut olarak dosya büyüklüğünün her bir dosya için 4 MB’den büyük olmaması gerekmektedir.
f- Genel Müdürlüğümüz tarafından, ihracat başvurusunda bulunan işletmeye https://cifer.singlewindow.cn adresine giriş için kullanıcı adı ve şifre tanımlanacak olup, bu bilgiler resmi yazı ve/veya iletişim için başvuru formunda belirtilen e-posta adresine iletilecektir.
g- Kullanıcı adı ve şifreleri gönderilen işletmelerin https://cifer.singlewindow.cn kayıt sisteminde talep edilen tüm bilgilerin sisteme girişini yapmaları ve son onay için Genel Müdürlüğümüze göndermesi gerekmektedir. Başvuruda bulunan işletme tarafından eklenecek tüm belgelerin İngilizce veya Çince dilinde olması gerekmektedir.
h- Sistem tarafından talep edilen İşletme Deklarasyonu (Declaration of the Manufacturer) belgesi başvuruda bulunan işletme tarafından sistemden indirilecek, gerekli bölümler doldurulduktan sonra imza ve mühür uygulanarak sisteme yüklenecektir.
i- Genel Müdürlüğümüzce işletmeler tarafından sisteme giriş yapılan başvurular kontrol edildikten sonra uygun bulunanlar onaylanarak sistem üzerinden ÇHC’ye iletilecektir. Yeni başvuru yapan işletme tarafından üretilen ürünlerin ÇHC’ye ihraç edilebilmesi için ÇHC yetkili otoritesi tarafından onaylı işletme listesine dahil edilerek https://ciferquery.singlewindow.cn/ sayfasında yayınlanması gerekmektedir. Genel Müdürlüğümüz tarafından bu durumda ilgili İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne yazılı olarak bilgi verilecektir.
