EN
TR
T.C. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü
Etüt, Planlama ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı
Sayı: E-33906482-110-4583797
Konu: Planlama Kriterleri
GENELGE
2024/5
Su kaynaklarına ilişkin planlama sürecine başlamadan evvel yeterli sürede etüt ve gözlem yapılmaması, planlamaların sağlıklı veriler olmadan yürütülmesine sebebiyet vermekte, bu da tesislerden işletmeye alındıktan sonra öngörülen faydanın alınamamasına yol açmaktadır.
İklim değişikliğine bağlı kuraklık etkilerinin sonucunda havzalarda yaşanan su stresi, gerek doğal gerekse insan kaynaklı olarak ortaya çıkan veya çıkması muhtemel su kıtlığı, havzalarda kullanım önceliklerinin değişmesinden dolayı meydana gelen yeni su ihtiyaçları, değişen hidrolojik koşulların özellikle mevcut tesisler için yetersiz kalması ve yeni planlanacak işlerde ise daha hassas çalışmayı gerektirmesi; daha uzun süreli, gerçekçi ve güvenilir gözlem periyotlarına dayalı verilerin temin edilmesini gerekli kılmaktadır.
Bunun yanı sıra sınırlı olan mevcut su kaynaklarının verimli kullanılması amacıyla yapılmış ancak bütçe imkânları çerçevesinde henüz yatırıma alınamayan çok sayıda planlama raporu ve projenin envanterde olması, yeni geliştirilecek projelerin planlama ve öncesi veri temin sürecine yeterli sürenin ayrılabilmesi ve dolayısıyla bundan sonra planlama raporlarının daha etkin, verimli ve sağlıklı hazırlanmasına imkân sağlayacaktır.
Yine işletmede olup da yenilenmesi gereken ve bu doğrultuda yenileme komisyonuna teklif edilen işlere ilişkin, komisyona teklif edilmeden önce özellikle hidrolojinin net bir şekilde ortaya konmaması, planlama süreçlerinin tamamlanmasına engel olmakta ve bu durum ciddi maddi kayıplara yol açabilmektedir. Yenileme planlama raporları yapılarak projeye teklif edilen yenileme işlerinde de ciddi bir yığılma oluşmuştur.
Ayrıca, net gelir; sulama projelerinden faydalanan çiftçi ailelerinin birim alandan sağladığı net faydaların parasal karşılığı olarak tanımlanırken, milli gelir sulama projelerinin çiftçi ailelerine doğrudan, yöre ekonomisine dolaylı olarak sağladığı faydaların parasal karşılığını ifade etmektedir. Mevcut durumda sulama yatırımları ile doğrudan çiftçi ailesi eline geçen faydalar net gelir olarak hesaplanmakta, bu hesaplamalarda yöre ekonomisine olan ilave faydalar göz ardı edilmektedir. Bu sebeple, bundan sonraki planlama işlerinde söz konusu faydaların da dikkate alındığı Milli Gelir-Versiyon 2 ekonomik analiz tablolarında tarımsal fayda olarak alınacaktır.
Bir projenin planlaması yapılırken, planlanan faaliyetin gerçekleşmesi ve bunu takiben işletme aşamalarında çevreye yapacağı etkilerin ve bu etkilerin muhtemel sonuçlarının tahmini ve değerlendirilmesi açısından su kalitesi izleme çalışmaları önem arz etmektedir. Kuruluşumuzca yürütülen projelerin mevcut su kaynaklarına etkisi, içme kullanma, sulama ve enerji amacıyla su temini yapılacak kaynakların bu amaçlara uygunluğunu tespiti için su kalitesi izleme çalışmaları 4 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi 121. maddesinin r bendine göre yürütülecektedir.
Sonuç olarak, planlama sürecinde bugüne kadar meydana gelen söz konusu olumsuzlukların bundan sonraki planlama süreçlerinde yeniden yaşanmaması adına aşağıda maddeler halinde verilen hususlara titizlikle riayet edilmesi gerekmektedir.
Madde 1. Bölge Müdürlükleri tarafından yapılacak olan arazi ve büro çalışmaları neticesinde aktif hacmi 1.000.000 m3'ün altında olan depolamalı tesisler için Gölet tanımı, aktif hacmi 1.000.000 m3'ün üstünde olan depolamalı tesisler için de Baraj tanımı kullanılacaktır. 2020/3 Genelgesinde yer alan "Küçük Gölet" kavramı, bu Genelgenin yayımlanmasından sonra kullanılmayacaktır.
Madde 2. Bölge Müdürlüklerince bu tesisler (baraj, gölet, regülatör ve yerüstü sulamaları) için Ek-1'de formatı verilen İlk İnceleme Raporu hazırlanarak, onay için Etüt, Planlama ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı'na gönderilecektir. Bu rapor için onay alınmasından sonra en uygun noktada su ölçümlerine başlanacak, en az 2 yıllık ölçüm süresi sonunda ise Ek-2'de formatı verilen Ön İnceleme Raporu hazırlanacaktır. Hazırlanan raporlar yine Bölge Müdürlüğünce tasvip edilerek onay için Etüt, Planlama ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı'na gönderilecektir. Ön İnceleme Raporlarının da onaylanmasından sonra, mevcut akım ölçüm süresi olan 2 yıla ek olarak 5 yıl daha akım ölçümü yapılarak, toplamda asgari 7 yıllık akım ölçümüyle Ek-3'te verilen formatta Planlama Raporu'na başlanılacaktır.
Madde 3. Ön İnceleme Raporları, Bölge Müdürlüklerinin İdari imkânları ile yapılacaktır.
Madde 4. Ön İnceleme Raporlarında asgari 2 yıllık ölçümlerle hidrolojik hesaplar yapılacaktır. Aks yeri için en az bir adet pilot sondaj yapılarak, gerekli değerlendirmeler yapılacaktır. Doğal yapı malzemeleri temini için alternatif malzeme alanları (gözlemsel olarak) belirlenecektir. Bunların dışında; toprak etütleri (yüzeysel gözlemlerle) yapılıp arazi sınıflandırma haritası oluşturulacaktır. Tarımsal ekonomi çalışmalarında ise proje yerine benzer özellikteki başka bir projenin verileri (bitki deseni, deflatör katsayıları ile güncellenmiş faydası) kullanılacaktır. İşletme çalışmasında kullanılacak olan sulama suyu ihtiyacı değeri ise bitki deseninin kullanıldığı projeden alınacaktır. Ön İnceleme Raporları için anadone raporları hazırlanmayacaktır.
Madde 5. Ön İnceleme Raporları için ilgili Kurumların (Botaş, Mapeg, Doğa Koruma ve Milli Parklar, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Orman Bölge Müdürlükleri, İlgili Belediyeler, İl Özel İdareleri vb.) görüşleri de alınacak ve rapor içeriğinde yer verilecektir.
Madde 6. İdari imkanlarla hazırlanan Ön İnceleme Raporu'nun Etüt, Planlama ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı'nca uygun bulunması halinde, planlama düzeyinde çalışılacak olan tüm ana done raporları (hidroloji, su kullanım hakları, nüfus ve içmesuyu projeksiyonu, tarımsal ekonomi, kamulaştırma, arazi sınıflandırma, doğal yapı gereçleri, mühendislik jeolojisi vb.) onay için Genel Müdürlüğün ilgili birimlerine gönderilecektir.
Madde 7. Tek amacı enerji üretimi olan hidroelektrik enerji projesi önerilerinde, Ek-4'te verilen formatta İlk Etüt Raporu hazırlanacak, bu rapor Bölge Müdürlüğü tarafından tasvip edildikten sonra inceleme ve onay için Etüt, Planlama ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı'na gönderilecektir.
Madde 8. Arıtılmış atıksuların kullanımına yönelik projelerde, Ön İnceleme ve Planlama aşamalarında hazırlanan raporlar, Bölge Müdürlükleri tarafından tasvip edildikten sonra inceleme ve onay için Etüt, Planlama ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı'na gönderilecektir.
Madde 9. Depolamalı tesisler ile depolamasız (yerüstü ve regülatörlü) tesislerin tamamında, İlk İnceleme Raporu hazırlandıktan sonra su temini hesapları için mümkün ise öncelikle AGİ kurulacak, bu mümkün değil ise en fazla on beş (15) gün ara ile en az iki (2) yıl boyunca müteferrik akım ölçümleri yapılacaktır. Bu ölçümlerin tamamlanmasından sonra hazırlanacak olan Ön İnceleme Raporları'nın Etüt, Planlama ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı tarafından onaylanmasını müteakip planlama safhasına geçilmesi için bir önceki ölçüm süresi olan iki (2) yıla ilave olarak, projenin su temini çalışmalarında kullanılmak üzere en uygun noktaya /noktalara akım gözlem istasyonu mutlaka kurulacaktır. Toplamda yedi (7) yıllık (2 yılı ön incelemeye kadar, 5 yılı planlamaya kadar) akım gözlem ölçümü olmayan projelerde, planlama raporu safhasına geçilmeyecektir. AGİ ölçümleri, söz konusu işlerin inşaatı başlayana kadar da devam ettirilecektir. İnşaatın tamamlanmasından sonra hiçbir AGİ kapatılmayacaktır.
Madde 10. Proje yatırım sicil numarası önerilen tesisler için ön inceleme raporunun Genel Müdürlükçe onayı sonrası Genel Müdürlük tarafından verilecektir.
Madde 11. Sulama projelerinde kullanılacak gelir hesapları için Milli Gelir-Versiyon 2 yöntemi kullanılacaktır.
Madde 12. Su kalitesi izleme faaliyetlerinde; içmesuyu amaçlı projeler için aylık olarak, sulama amaçlı projelerde ise menbada kirletici risk teşkil eden bir durumun varlığı irdelenerek, gerekli izleme programı periyodu, Bölgesince belirlenecektir. Bu faaliyete yönelik izleme sonuçları, ön inceleme ve planlama raporlarında mutlaka yer alacaktır.
Madde 13. İlk ve ön inceleme raporları hazırlanırken, aks yeri, rezervuar ve yardımcı tesisler (derivasyon hattı, dolusavak, dipsavak, batardo yerleri vb.) için idarede hazır olarak varsa öncelikle 1/5.000, bu ölçekte harita yoksa da 1/25.000 ölçekli haritalar kullanılacaktır.
Madde 14. Planlama Raporu hazırlanırken, aks yeri ve yardımcı tesisler (derivasyon hattı, dolusavak, dipsavak, batardo yerleri vb.) için 1/1.000 ölçekli haritalar kullanılacaktır. Rezervuar alanı için de 1/2.000 veya 1/5.000 ölçekli haritalar kullanılacaktır.
Madde 15. Bölge Müdürlüklerince, yenilenmesi talep edilecek olan işletme halindeki projeler için 12.04.2019 tarih ve 247704 sayılı Yönergenin 5.3 maddesinde belirtildiği üzere "Su kaynağı yeterli görülen projeler yenileme kapsamına teklif edilir." ifadesi gereği, Yenileme Komisyonuna sunulacak Gerekçe Raporu, aşağıda verilen hususlara riayet edilerek hazırlanır.
a) Asgari beş (5) yıl süre ile ölçümü yapılmış güncel hidrolojik veriler ile su temini ve basınçlı borulu sistem için hesaplanacak olan yeni sulama suyu ihtiyacı değerleri dâhilinde bir işletme çalışması yapılacaktır.
b) İşletme çalışmalarına göre güncel su potansiyelinin, sulama suyu ihtiyacını karşılamada yeterli olup olmadığı ortaya konulacaktır.
c) İşletme çalışmasının yapılabilmesi için yenilenmesi teklif edilecek sahaya yakın konumda/benzer özellikteki basınçlı borulu sulama projesinin bitki su ihtiyacı değeri kullanılarak, işletme çalışması yapılabilecektir.
d) Güncel su potansiyelinin mevcut (sulama alanı güncellendikten sonra) saha için yetersiz kalması durumunda ise (Madde 9'da belirtilen kriterlere uyulması koşulu ile) derivasyon vb. ilave su kaynağı araştırılması yapılacaktır.
e) Depolamalı tesislerde güncel aktif hacim değeri ile ölü hacmin doluluk miktarının belirlenmesi için mutlaka bu aşamada batimetrik harita alımı yapılacaktır.
f) Yenileme çalışmalarının tamamlanmasının ardından basınçlı borulu sulama sisteminin işletmeye girmesinden sonraki 50 yıllık ekonomik ömür boyunca, sulamanın yapılabilir olduğunun (depolama tesisinin ölü ve aktif hacminin 50 yıl boyunca gelecek sedimenti ve tüm su ihtiyaçlarını karşılayabilir olması) ortaya konulması sağlanacaktır.
Madde 16. Bölge Müdürlükleri tarafından ihale edilecek planlama işlerinin tamamında, harita ve sondaj gibi kalemler, birim fiyat teklifli olacaktır.
Madde 17. Hayvan İçmesuyu (HİS) Göletlerinin, Kuruluşumuzca yapılabilmesi için taleplerin, İl Tarım ve Orman Müdürlükleri/İl Özel İdareleri üzerinden gelmesi şartı aranacaktır. Bu kapsamda, talepte bulunan kurum ile DSİ Bölge Müdürlüğü arasında yapım, devir ve işletme konularını düzenleyen bir protokol yapılacaktır. En az 2 (iki) yıllık akım ölçümü olması şartı ile HİS göletlerinde kullanılacak olan su miktarının mevcut ve mutasavver projelere havza su bütçesi yönüyle etkisinin değerlendirilebilmesi için Etüt, Planlama ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı'ndan uygunluk görüşü alınacaktır. Uygunluk görüşü alındıktan sonra, planlama çalışmalarına başlanılacaktır. Kuruluşumuzca yapılacak olan HİS göletlerinde aktif hacmi en fazla 100.000 m³ olarak uygulanacak olup planlama raporlarının onay yetkisi Bölge Müdürlüklerinde olacaktır. HİS Göleti formatı ve örneği ise Ek-5'de yer almaktadır.
Madde 18. Bilinmeyen Giderler: Ön İnceleme ve master plan aşamalarında yeterli veri bulunmadığından, tüm tesisler için önceden olduğu gibi "Bilinmeyen Giderler'in keşif bedelinin %15'i, planlama aşamasındaki çalışmalarda ise daha fazla veri ve teknolojik imkânlar yardımı ile keşif bedelleri daha hassas hesaplanabildiğinden, elektromekanik teçhizata ait bilinmeyen giderlerin hesaplanmasında keşif bedelinin %5'i, diğer tesislerde ise keşif bedelinin %10'u olarak kullanılacaktır.
Madde 19. Etüt, Proje ve Kontrollük Bedeli: Ön inceleme, master plan ve planlama çalışmalarında, "Etüt, Proje ve Kontrollük Bedeli"nin; tesis bedeli 0 - 1.000.000.000 TL arasındaki projelerde %10, 1.000.000.001 - 5.000.000.000 TL arasındaki projelerde %7 ve 5.000.000.001 TL ve üzerindeki projelerde ise %3 olarak alınacaktır.
| Etüt, Proje ve Kontrollük Bedeli | ||
| %10 | %7 | %3 |
| 0 - 1.000.000.000 TL | 1.000.000.001 TL - 5.000.000.000 TL | 5.000.000.001 TL ve üstü |
Madde 20. Enerji Faydası: Planlama ve/veya Fizibilite Raporlarındaki enerji faydası hesaplanırken, yıllık ortalamalar için;
https://rapor.epias.com.tr/rapor/xhtml/ptfSmfListeleme.xhtml tarih aralığı fiyatları için;
https://seffaflik.epias.com.tr/electricity/electricity-markets/day-ahead-market-dam/market-clearing-price-mcp adreslerindeki Piyasa Takas Fiyatları (PTF) kullanılacaktır. Bu fiyatlar kullanılırken, Planlama ve/veya Fizibilite Raporlarının DSİ kontrolüne teslim edileceği yıldan itibaren geriye doğru 5 (beş) yıllık zaman aralığı seçilecek, her yılın "Ağırlıklı Ortalama Fiyat"ı, deflatör katsayısı ile rapor yılına getirilip ortalaması alınacaktır. Depolamalı tesislerde ise bu değer pik güç faydası olarak %10 arttırılarak kullanılacaktır.
(Örnek: Kapak kısmında Eylül 2024 yazacak bir planlama/fizibilite raporunda enerji faydası için 1 Ocak-31 Aralık 2020 _ 1 Ocak-31 Aralık 2021 _ 1 Ocak-31 Aralık 2022 _ 1 Ocak-31 Aralık 2023 ve 1 Ocak 2024-31 Ağustos 2024 tarihleri seçilerek, 2024 yılı dışındaki tüm "Ağırlıklı Ortalama Fiyat"lar, deflatör tablosundaki "Enerji" sütununda yer alan katsayılar ile 2024 yılı değerine getirilecek ve bu beş değerin ortalaması kullanılacaktır.)
Madde 21. İçme-kullanma suyu amacı olan projelerde planlama çalışmaları, kaynaktan arıtma tesisine kadar yapılacak olup arıtma tesisi ile depolara ait hesaplar ise kati proje aşamasına bırakılacaktır. İçmesuyu amaçlı planlamaların özel teknik şartnameleri hazırlanırken, bu husus dikkate alınacaktır.
İçmesuyu Faydası: İçmesuyu projelerinde, fayda hesaplanırken, aşağıdaki sıralamaya göre işlem yapılacaktır.
a) Planlama raporu dâhilinde önerilen formülasyonun alternatifinin gideri, gelir olarak kullanılacaktır. Bu durumda rantabilite değeri 1 (bir)'in altında çıkıyorsa, (alternatif formülasyon daha ekonomik bir çözüm olduğundan) alternatif olarak önerilen formülasyon artık ana formülasyon olarak kullanılacaktır.
b) Önerilen proje formülasyonuna uygun ikinci bir alternatifin bulunmaması halinde ise belediyelerin karsız, vergisiz su satış fiyatları esas alınacaktır.
c) Belediyelerin karsız vergisiz su satış fiyatına göre hesap yapıldığında rantabilitenin 1 (bir) değerinin altında olması durumunda ise projenin yıllık toplam giderinin bir yılda temin edilecek olan içmesuyu miktarına bölünerek TL/m³ cinsinden hesaplanacak olan birim su maliyeti (projenin gelir ve giderlerinin eşitlenmesi adına) proje faydası olarak alınacaktır. Bu durumda ortaya çıkan TL/m³ fiyatı, ilgili belediyeye mutlaka bildirilecektir.
Madde 22. Sosyal iskonto oranı: Cazibeli sulama projelerinde %5, taşkın koruma ve drenaj projelerinde %5 ve hidroelektrik enerji projelerinde %9,5 olan mevcut sosyal iskonto oranlarının kullanımına devam edilmesi; içme ve kullanma suyu temini projelerinde sosyal iskonto oranının %5, işletmede olan sulama projeleri için Türkiye geneli sulamalar üzerinden genel bir değerlendirme yapıldığında, toplam terfi yüksekliği (manometrik yüksekliği) 50 m'ye kadar olan sulamaların işletilmesinin sürdürülebilir olduğundan hareketle, 50 m'ye kadar terfili sulama projelerinde sosyal iskonto oranının %5, 51 - 100 m arası terfili olan projelerde %7, 101 m ve üzeri terfili projelerde ise %9,5 olarak kullanılacaktır.
Madde 23. Enerji Gideri: Elektrik sarfiyatı olan sulama ve içmesuyu projelerinde elektrik gideri olarak www.epdk.gov.tr adresinde "Tarifeler" bölümünde yer alan "Elektrik Piyasası" linkinden "Elektrik Faturalarına Esas Tarife Tabloları"ndan, açılan listede (https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-1327/elektrik-faturalarina-esas-tarife-tablolari) en üstte yer alan güncel excel tablosundaki değerler kullanılacak olup excel tablosunda yer alan değerlerden;
a) Terfili Sulama Projeleri için; "Nihai Tarife Tablosu" sekmesinde Tarımsal Faaliyetler/Orta Gerilim/Tek Terimli hücresinde yer alan değer kullanılacaktır.
b) Terfili İçmesuyu Projeleri için; "Nihai Tarife Tablosu" sekmesinde Kamu ve Özel Hizmetler Sektörü ile Diğer/Orta Gerilim/Tek Terimli hücresinde yer alan değer kullanılacaktır.
(Örnek: 01.01.2024 excelinin "Nihai Tarife Tablosu" sekmesinde, Terfili Sulama için 225,96 kr/kWh, Terfili İçmesuyu için 351,55 kr/kWh)
Madde 24. Projeksiyon Hedef Yılı: İçmesuyu projelerinin proje hedef yılı "İller Bankası İçmesuyu Projesine Ait Şehir ve Kasaba İçmesuyu Projelerinin Hazırlanmasına Ait Yönetmelik" kapsamında, projenin fiilen ele alınmasından, tesisin işletmeye girişine kadar geçecek süre 5 yıl ve inşaatın bitiminden sonra 30 yıl işletme süresi olmak üzere toplam 35 yıldır. Bu kapsamda yapılacak planlamalarda proje hedef yılı 35 yıl olarak kullanılacaktır.
Madde 25. İdari imkânlarla ve/veya ihale edilerek hazırlanacak olan planlama raporları, 3 aşamada ilerleyecektir.
1. aşamada; Proje Formülasyon Raporu
2. aşamada; Planlama Ara Raporu,
3. aşamada ise; Nihai Planlama Raporu hazırlanacaktır.
Proje Formülasyon Raporu aşamasında: İdarenin yönlendirmeleri doğrultusunda, üretilmek istenen amaca yönelik farklı alternatif çalışmalar yer alacaktır. Bu çalışmalar içerisinde alternatif aks yerleri, farklı gövde tipleri, iletim hattı güzergah alternatifleri, taslak sulama alanlarının tespiti, dolusavak ve derivasyon yapılarına ilişkin optimizasyon hesapları vb. ele alınarak, en uygun proje formülasyonu önerilecektir. İdarenin bu raporu onayının akabinde Planlama Ara Raporu safhasına geçilecektir. İhtiyaç olması halinde söz konusu raporlar birinci, ikinci, üçüncü… aşama şeklinde istenilecek ve işin ÖTŞ'sinde tarif edildiği şekilde hazırlanacaktır.
Planlama Ara Raporu aşamasında; Proje Formülasyon Raporunda uygun görülen alternatifler üzerinden gerekli çalışmalar yapılacaktır. Planlama Ara Raporu aşamasında ana donelere ilişkin ayrı raporlar üretilmeyecek, ana donelere ilişkin yapılan çalışmalar, hazırlanacak olan Planlama Ara Raporu içerisinde ilgili bölümlerde verilecektir. Planlama Ara Raporunda karar verilecek formülasyon/formülasyonlar üzerinden ana done planlama raporları hazırlanacaktır. Bütün ana done raporları uygun görüldükten sonra Nihai Planlama Raporu hazırlanacaktır.
Madde 26. Yapılacak olan planlamaların her aşamasında geçerli olmak üzere; hidroloji bölümleri ve hidroloji raporlarında, taşkın hesapları ve planlamaya esas su temini yer alacaktır. Planlamaya esas işletme çalışmaları, planlama ara raporu ve planlama nihai raporlarının ekli dispoziyonda verilen kısmında ayrı bir başlık altında çalışılacaktır.
Bölge Müdürlüklerince hazırlanacak olan raporlarda planlamaya esas işletme çalışmaları yapılırken mümkün olduğunca Etüt, Planlama ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı tarafından üretilen Havza Planlama Programı (HaPP) kullanılacak, ihaleli işlerde ise yapılan işletme çalışmalarının kontrolleri HaPP ile sağlanacaktır.
Madde 27. Bu Genelge yayınladığı tarihten itibaren geçerli olup, bu tarih itibariyle 2014-13, 2015-5, 2016-3 ve 2020-3 genelgeleri kullanılmayacaktır. Sadece bu genelgenin yayımlandığı tarihten önce ihale edilmiş ve planlama süreci devam eden projelerde ise 2020/3 sayılı Genelge maddeleri geçerli olacaktır.
Gereğini rica ederim.
Ek:
1 - İlk İnceleme Raporu Formatı ve Örneği
2 - Ön İnceleme Raporu Formatı ve Örneği
3 - Planlama Raporu Formatı
4 - İlk Etüt Raporu Formatı
5 - HİS Göleti Raporu Formatı ve Örneği
