EN
TR
T.C. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü
Değerlendirme ve Destekleme Dairesi Başkanlığı
Sayı: E-10851910-010.06.01-7000018
Konu: Bilgi Edinme Hakkı ve CİMER Uygulamaları
GENELGE
2026/5
4982 sayılı "Bilgi Edinme Hakkı Kanunu" nun uygulanmasına dair esas ve usulleri düzenleyen "Bilgi Edinme Hakkı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik" 27.04.2004 tarih ve 25445 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girmiş olup yasal dayanağını 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun ile Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'ndan alan 5690 sayılı Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER) Yönetmeliği kapsamındaki iş ve işlemler, Değerlendirme ve Destekleme Dairesi Başkanlığı koordinasyonunda yürütülmektedir.
Söz konusu mevzuat doğrultusunda, Bilgi Edinme Hakkı ve CİMER Uygulamalarında görev alan personelin görev ve sorumluluklarının kapsamı, aşağıdaki şekilde belirlenmiştir:
a) Bilgi Edinme Şefi/Sorumlusu: Değerlendirme ve Destekleme Dairesi Başkanlığı Bilgi Koordinasyon Şube Müdürlüğü bünyesinde olup Merkez ve Taşra Teşkilatı koordinasyonunu sağlayarak DSİ Genel Müdürlüğü adına gelen başvuruları ilgili mevzuat hükümleri dahilinde yasal süreleri içinde cevaplandırır.
b) CİMER Şefi/ Sorumlusu: Değerlendirme ve Destekleme Dairesi Başkanlığı Bilgi Koordinasyon Şube Müdürlüğü bünyesinde olup Merkez ve Taşra Teşkilatı koordinasyonunu sağlayarak başvuruları ivedilikle ilgili Merkez/Taşra Birimlerine yönlendirir, ilgili Birimlerce muhtelif sebeplerle iade gelen evrakın yönlendirilmesini sağlar.
4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında ve CİMER sistemi kanalı ile gelen başvuruların, her ayın ikinci haftası içinde istatistiki verilerini, Bakanlığın ilgili birimine raporlar.
c) Merkez/Taşra Teşkilatı Birim Yetkilisi (CİMER): 5690 sayılı CİMER Yönetmeliğinin 10. maddesinde belirtilen şartlara haiz, yönlendirilen taleplerin, ilgili birimlerce işleme alındığının, yasal sürelere riayet edilerek sonuçlandırıldığının, iade edilen başvuru bulunup bulunmadığının takibini yapmakla sorumlu olan personeldir. Birim faaliyetleri konusunda yetkin en fazla iki personelden oluşan görevliler; Birim içi üniteler ve Bilgi Edinme/CİMER Sorumlusu ile koordinasyonu sağlayarak başvuruları, ilgili alt birimlerine yönlendirir, takibini yaparak süresi içinde neticelenmesini sağlar. Gelen başvuruların her ayın ilk haftası içinde ve yıllık olarak da Ocak ayının ilk haftası içinde; sayısını, aşamalarını ve bekleyen başvuruların durumunu, Değerlendirme ve Destekleme Dairesi Başkanlığına raporlar.
d) Merkez/Taşra Teşkilatı Cevap Onay Yetkilisi (CİMER): İmza yetkisine haiz olmak üzere cevabı hazırlayan kişinin ünvanına eşit veya daha üst düzeyde olan ve birimi adına başvuru sahibine gönderilmek üzere hazırlanan cevabın -yasal süresi içinde- uygunluğundan sorumlu olan personeldir.
Cevap Onay Kullanıcıları tarafından CİMER Başvurusunda yer alan talep karşılanmış ise veya şikayet konusu ile ilgili işlem yapılmış ise olumlu; aksi halde olumsuz butonu seçilir. Başvuruya cevap verilmesi nedeniyle olumlu butonu seçilmemelidir. Başvurunun işleme alınması için yeterli veya gerekli bilgi bulunmuyorsa başvurudaki eksikliklerin giderilmesi amacıyla verilen cevaplarda tasnif dışı butonu kullanılır. Bu durumda ayrıca işleme alınmamış başvuruya cevap butonu seçilir.
e) Merkez/Taşra Teşkilatı CİMER Kullanıcısı: 5690 sayılı CİMER Yönetmeliğinde belirtilen şartlara haiz, Birim yetkilisine bağlı olarak başvuruların, yasal süresi içerisinde yürütülmesi, değerlendirilmesi ve cevaplanmasından sorumlu olan personeldir. Daire Başkanlıkları/ Bölge Müdürlüklerinde işlem yoğunluğuna göre gerekli sayıda kullanıcı yetkilendirilir.
CİMER Yönetmeliği'nin 12. maddesi gereği, CİMER Sistemine düzenli giriş yapılmalıdır.
Birimlerde tanımlanan kullanıcılardan, 30 gün ve daha uzun süredir www.kapi.cimer.gov.tr adresine giriş yapmayanların, hiç başvuru havalesi almamış/cevaplamamış/işlem yapmamış olanların; Sistemin güvenliği ve takibi amacıyla yetkileri pasif hale getirilmektedir. Pasife düşen kullanıcıların tekrar aktif edilmesi, Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi tarafından tenkit edildiğinden, CİMER kullanıcı/sorumlu/yetkililerinin söz konusu sorumluluğun bilincinde olması, sisteme düzenli giriş yapmaları ve sistemi takip etmeleri gerekmektedir.
Merkez ve Taşra Teşkilatında görev alan CİMER Birim Yetkilileri, Cevap Onay Yetkilileri ve Kullanıcıların, CİMER başvurularının yanı sıra DSİTALEP sistemi üzerinden Birimlerine yönlendirilen Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamındaki başvuruların da kontrolünü sağlamaları, mükerrer ve çelişkili, tutarsız cevapların önlenmesi açısından uygun olacaktır.
Vatandaşların dilekçe hakkı kapsamında yaptıkları başvurulara 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun gereğince otuz gün, 4982 sayılı "Bilgi Edinme Hakkı Kanunu gereğince onbeş iş günü içerisinde cevap verilmesi gerekmekte olup söz konusu Kanunlar kapsamındaki süre ve hususlara riayet edilmelidir.
Kullanıcı değişikliğinin gerekmesi durumunda, çıkarılacak kullanıcının zimmetinde evrak bulunmaması, yeni kullanıcının yüksekokul/üniversite mezunu olması ve en az 1 yıl hizmet süresi bulunması hususlarına riayet edilerek, mezuniyet belgesi ve EK 1'de yer alan Kullanıcı Değişiklik Formu ile Değerlendirme ve Destekleme Dairesi Başkanlığına resmi yazı ile başvurulması gerekmektedir. Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi tarafından, CİMER Kapısına yapılan başvurular sırasında kullanılan kimlik ve iletişim bilgilerinin muhafazasını sağlamak amacıyla her kamu kurumunda sınırlı sayıda kişiye "kimlik bilgileri göster özel yetkisi" tanımlanmıştır. 5690 sayılı CİMER Yönetmeliğinin 7. maddesinde "… Gizlenmiş kimlik ve iletişim bilgileri ile başvuruya ilişkin teknik bilgiler; 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununun 8 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen şartları sağlaması kaydıyla yetkili makamlarca usulüne uygun olarak talep edilmesi halinde paylaşılabilir…." denilmekte olup, Genel Müdürlüğümüz CİMER Kullanıcıları tarafından, bu kapsamda, başvuruya ilişkin değerlendirmenin ve işlemin başvuru sahibinin kimlik/iletişim bilgileri olmadan yapılamayacağı durumlarda EK 2'de yer alan Başvuru Sahibi Kimlik ve Adres Bilgileri Talep Formunun eksiksiz doldurularak Değerlendirme ve Destekleme Dairesi Başkanlığına gönderilmesi halinde, uygun görülen başvuru bilgileri paylaşılabilecektir. Ancak şikâyet niteliğindeki başvurularda, başvuru sahibinin lehine olmak üzere, gerekli görülmesi halinde, kimlik ve iletişim bilgileri gizlenebilir. İstenen iletişim/kimlik bilgilerinin, başvuru metninde yer almadığına dikkat edilmelidir.
Kamu personelinin şikâyet edildiği bir başvuru ile karşılaşıldığında, şikâyet edilen kişinin eylemlerinin bir üst amir/kurum tarafından incelenmesi gerektiği unutulmamalıdır. Bu sebeple, sevk işlemi sırasında "Gönderilemeyecek Kurumlar" sekmesinden ilgili kurumlar seçilerek başvuru şikayet edilenin bir üst amirine iletilmeli, başvurunun şikâyet edilen personele ulaşması engellenmelidir.
CİMER kapısı üzerinden yapılan başvuruların varsa amacı dışında kullanılmasının önüne geçilmesi amacıyla; yapılan başvurulardan;
a) Yasama ve yargı organlarının yasama veya yargı faaliyeti kapsamın-da olanlar,
b) Başvuru amacı ve konusu anlaşılır nitelikte olmayanlar,
c) Başvuru sahibi ile üçüncü şahıslar veya kurum ve kuruluşlar ile özel hukuk ilişkileri kapsamında talep, borç veya yükümlülük içerenler,
ç) Başvuru esnasında başkasının kimlik ve iletişim bilgilerinin kullanıl-dığı veya başvurunun ayırt etme gücü bulunmayan kişilerce yapıldığı tespit edilenler,
d) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ve diğer mevzu-at hükümlerine göre yalnızca Cumhuriyet Başsavcılıkları ve diğer adli makamların görev ve yetki alanı dâhilinde değerlendirilmesi gereken suç ihbarı niteliğinde olanlar,
e) Yalnızca tahmine veya zanna dayalı ifadeler içeren ve başvuru içeri-ğinde herhangi bir somut bilgi ya da belge bulunmayanlar,
f) Hakkın açıkça kötüye kullanılmasına sebep olabilecek şekilde aynı başvuru sahibi tarafından sürekli ve benzer mahiyette yapılanlar,
g) Herhangi bir kamu kurum ve kuruluşunun görev alanına girme-yenler,
ğ) Başvuru eklerinde, başvuru metinlerinin doğruluğunu kuvvetlen-direcek delil veya ispat niteliğindeki görüntüler haricinde yer verilen ekler,
h) Mevzuatında posta, faks veya ıslak imzalı dilekçe gibi özel başvuru usulü öngörülenler,
ı) 6 ncı maddede belirtilen usule aykırı olanlar, işleme alınmazlar.
İşleme alınmayan başvurular, CİMER Sistemi'nde yer alan hazır cevap şablonları ile cevaplanarak süreç sonlandırılmalıdır.
Teşekkür türünde yapılan başvurular içeriğine göre, teşekkür edilen kamu görevlisinin kendisine veya bir üst amirine gönderilmelidir. Bu tür başvurulara uygunluğuna göre "Kurum ve Personel Teşekkürü" başlıklı hazır cevap şablonu kullanılmalıdır.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi tarafından CİMER başvuruları, yapay zeka destekli analiz edilerek, %95 ve üzeri yüksek risk içeren başvurular, yeni uygulamaya konulan CİMER İnteraktif ve Kriz Başvurusu adıyla Genel Müdürlüğümüze yönlendirilmekte ve bu başvuruların 24-48 saat içerisinde cevaplanarak neticelendirilmesi gerekmektedir. Yüksek risk içeren söz konusu başvurular, CİMER Sistemi üzerinden ilgili birimlerin CİMER Yetkililerine çok acil notu ile iletilmekte olup başvurunun belirtilen süre içerisinde çözüme kavuştulması sağlanmalıdır.
Bilgi ve Belgeye Erişim Ücretlerine ilişkin; Bilgi Edinme Hakkı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik" in 22. maddesinde "… erişimine olanak sağlanan bilgi veya belgelerin ilk on sayfalarının kopyaları için, postalama maliyeti dahil herhangi bir ücret alınmaz." denilerek bu sınırı aşan bilgi/belge taleplerine uygulanacak bilgiye erişim ücret tarifesi, "Bilgi ve Belgeye Erişim Ücreti Genel Tebliği" hükümleri doğrultusunda Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenir ve Merkez ve Taşra Teşkilatına Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığınca duyurulan Banka hesap numarasına yatırılır.
Yetkilendirilen tüm Bilgi Edinme Sorumluları, CİMER Birim Yetkilileri, Cevap Onay Yetkilileri ve Kullanıcılar, genelge ekinde yer alan mevzuata uygun hareket etmekle yükümlüdür.
4982 sayılı "Bilgi Edinme Hakkı Kanunu" nun 29. maddesinde, "Bu Kanunun uygulanmasında ihmâli, kusuru veya kastı bulunan memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında, işledikleri fiillerin genel hükümler çerçevesinde ceza kovuşturması gerektirmesi hususu saklı kalmak kaydıyla, tâbi oldukları mevzuatta yer alan disiplin cezaları uygulanır." denilmekte olup ilgili mevzuatlar çerçevesinde yürütülen ve yukarıda detayları açıklanan Bilgi Edinme uygulamalarında, Merkez ve Taşra Teşkilatlarında Birim Amirlerinin konuya gereken önemi göstermeleri gerekmektedir.
İşbu Genelge'nin yayımlandığı tarih itibariyle 2024/6 sayılı Genelge yürürlükten kaldırılmıştır. Gereğini rica ederim.
Ek:
1- CİMER Kullanıcı Değişikliği Formu
2- CİMER Kimlik ve Adres Bilgi Formu
3- CİMER Yönetmeliği (7 Sayfa)
4- CİMER İlke ve Kararları (51 Sayfa)
5- Bilgi Edinme Hakkı Kanunu (9 Sayfa)
6- Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun (3 Sayfa)
7- Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (19 Sayfa)
8- Bilgi ve Belgeye Erişim Ücreti Genel Tebliği (1 Sayfa)
9- Açıklamalı CİMER Yönetmeliği (50 Sayfa)
10- CİMER Başvuru Cevap Kılavuzu (175 Sayfa)
