EN
TR
Amaç
3794 sayılı Kanunla değişik 2499 sayılı Kanun’un 16/A maddesi, 22 nci maddesinin (e) ve (i) bendleri uyarınca halka açık anonim ortaklıkların; genel kurullarında vekâleten oy kullanılmasında, sermaye ve yönetiminde kontrolü sağlamak amacıyla pay sahiplerine çağrıda bulunarak vekâlet veya hisse senedi toplanmasında uyulması zorunlu ilke ve esaslar bu Tebliğ ile düzenlenmiştir.
Kısaltmalar
Bu Tebliğ'de geçen;
Kanun: 3794 sayılı Kanun’la değişik 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nu,
Kurul: Sermaye Piyasası Kurulu’nu,
Ortaklık: Halka açık anonim ortaklıkları ve hisse senetleri borsada işlem gören bankaları,
TTK: Türk Ticaret Kanunu’nu,
ifade eder.
Kapsam
Ortaklıkların olağan ve olağanüstü genel kurullarında vekâleten oy kullanma esasları, ortaklıkların sermaye ve yönetiminde kontrolü sağlamak amacıyla pay sahiplerine çağrıda bulunarak hisse senedi veya genel kurullarda oy hakkını kullanmak için vekâlet toplama girişiminde bulunulmasında ve oy sözleşmesi yapılması için çağrı yoluna başvurulması halinde uyulması gereken ilke ve esaslar bu Tebliğ kapsamındadır.
Hamiline yazılı hisse senetlerinin rehin veya tevdi edilmesi ya da ariyet olarak başka bir kimseye bırakılması halinde temsil yetkisini haiz olan zilyedin, intifa hakkı tesisi halinde intifa hakkı sahibinin, vekil aracılığıyla oy kullanması hakkında da bu Tebliğ hükümleri uygulanır.
Gerek nama, gerek hamiline yazılı hisse senetlerini temsilen, ilgili mevzuata göre çıkarılmış depo edilen menkul kıymet sertifikası sahiplerinin vekil aracılığı ile oy kullanması, bu Tebliğ'de hamiline yazılı hisse senetlerinden doğan oy haklarının vekil aracılığıyla kullanılmasını düzenleyen hükümlere tabidir.
Kanuni temsil hallerinde, kanunî temsilci aracılığıyla oy kullanma genel hükümlere tabidir.
I. BÖLÜM
Vekaleten Oy Kullanılmasına İlişkin Esaslar
Vekil aracılığıyla oy kullanma
Ortaklık genel kurullarında oy kullanma hakkına sahip olanlar, bu haklarını vekil tayin ettikleri pay sahipleri aracılığıyla veya ortaklık ana sözleşmesinde aksine hüküm bulunmadıkça pay sahibi olmayanlar aracılığıyla da kullanabilirler.
Ancak hamiline yazılı hisse senetlerinin zilyetliğinin devri veya bunlara mutasarrıf olunduğunu gösteren belgelerin temliki yoluyla da, genel hükümler çerçevesinde oy kullandırılabilir.
Ortaklık esas sözleşmesinde aksine hüküm bulunmadıkça, vekilin, birden fazla ortağı temsilen oy kullanması mümkündür.
Banka ve aracı kurumların, saklama hizmeti sundukları hisse senetlerine ilişkin oy haklarını vekil sıfatıyla kullanmaları halinde de yukarıdaki hükümler uygulanır.
Vekâletnamenin şekli
Ortaklıklarda vekâletname ile temsil, en az Ek. 1'de yeralan bilgileri içeren, vekâletname formlarının kullanılmasıyla mümkündür.
Oy hakkını haiz intifa hakkı sahibinin vekil aracılığıyla oy kullanması halinde intifa hakkını notere tespit ettirip, imzası noterden onaylı vekâletname çıkarması yeterlidir.
Vekâletname formlarının gönderilmesi
Vekâletname formları, pay defterine kayıtlı ve bunları temsilen depo edilen menkul kıymet sertifikası çıkarılmamış nama yazılı pay sahiplerine olağan genel kurul toplantısı için TTK'nun 362'nci maddesinin son fıkrası, olağanüstü genel kurul toplantısı için TTK’nun 368'inci maddesi, önceden ortaklığa bir hisse senedi tevdi ederek ikametgahım bildiren hamiline yazılı pay sahiplerine ise, TTK'nun 368'inci maddesi uyarınca yapılacak tebligatlarla birlikte ortaklık tarafından gönderilir. Ortaklıklar, bu kapsam dışında kalan ortaklarının genel kurullarda temsili için gerekli tedbirleri de alırlar.
Birinci fıkra uyarınca vekâletname formu gönderilmeyen hisse senedi sahiplerinin istekleri halinde verilmek üzere, ortaklık merkezi veya şubeleri ile gazetede yayımlanan genel kurula çağrı ilanında belirtilen en az bir banka veya aracı kurumun merkez ya da şubelerinde yeter sayıda vekâletname formu ortaklıkça bulundurulur.
Vekâletname formlarının pay sahiplerinin eline, ortaklık genel kurul toplantısından en az iki hafta önce geçecek şekilde gönderilmesi zorunludur.
Ortaklıkların, vekâletname formlarını gazete, dergi vb. yazılı iletişim araçları ile ilân etmeleri halinde söz konusu formlar gönderilmiş olarak kabul edilir.
Ortaklıklar tarafından bu madde uyarınca gönderilen veya ilan edilen vekâletname formlarında, ortaklık yönetim kurullarınca herhangi bir kişi lehine yönlendirme yapılamaz, telkin ve önerilerde bulunulamaz.
Vekâletnamenin düzenlenmesi
Vekâletname vermek isteyen oy hakkı sahibi, vekâletname formunu doldurarak imzasını notere onaylattırır veya noterce onaylı imza sirkülerini kendi İmzasını taşıyan vekâletname formuna ekler.
Sama yazılı hisse senetlerinde, hisse senetlerinin notere ibrazı zorunlu değildir. Ancak vekâletnamedeki imzanın notere onaylattırılması halinde, hamiline yazılı hisse senetleri ya da bunların tertip, tutar ve seri numaralarının dökümünü içeren, notere ibraz günü itibariyle bir banka veya aracı kurumda adına saklandığı kişiyi gösteren bir makbuz, imza tasdiki esnasında notere ibraz edilir ve noter, hamiline yazılı hisse senetlerinin tertip, tutar ve seri numaralan ile ibraz edeni tesbit ederek, vekâletname formunu İmzalayan kişinin imzasını onaylar. Vekâlete konu olan hisse senetleri, bir banka yada aracı kuruma makbuz karşılığında bloke edilir. Vekâlet nedeniyle bloke edilen hisse senetlerini gösteren makbuzlar üç nüsha halinde düzenlenir; ilk nüsha, oy hakkını vekâletname aracılığıyla kullandıracak pay sahibine, ikinci nüsha vekaletname ile birlikte vekile verilir. Üçüncü nüsha ise, hisse senetlerinin bloke edildiği banka ya da aracı kurumda kalır.
Vekâletnamelerin en geç, genel kurul toplantısı sırasında divan kurulunun oluşturulmasından önce ortaklığa sunulması gerekir.
Bir banka veya aracı kurumun saklama hizmeti sunduğu hisse senetlerine ilişkin oy hakkının kullanılması amacıyla bu kuruluşlara verilecek vekâletnamelerde imza veya imza sirkülerinin onayı şartı aranmaz. Bu halde vekâletname formunun, saklama hizmetini sunan banka veya aracı kurumu vekil tayin edecek şekilde oy hakkı sahibi tarafından doldurulup verilmesi yeterlidir.
Oy hakkı sahibi, genel kurulda oy hakkının kullanılması amacıyla kendisine saklama hizmeti vermeyen ve fakat yasal olarak saklama hizmeti vermeye yetkili bit banka veya aracı kurumu da vekil tayin edebilir. Bu takdirde hisse senetleri, ilgili genel kurul toplantısının sonuna kadar vekil banka ya da aracı kurumda saklamaya alınır. Saklamada bulunan hisse senetlerini gösteren makbuzlar iki nüsha halinde düzenlenir, ilk nüsha müşteriye verilir, diğeri ise banka ya da aracı kurumda saklanır. Vekâletnamelerin şekli hakkında dördüncü fıkra hükmü uygulanır.
Temsil yetkisinin sınırları
Oy hakkını vekil aracılığıyla kullanmak isteyenler, bu Tebliğin 5'nci maddesinde belirtilen ve Ek. 1'de yer alan formun (A) bendinde yer alan seçenekleri işaretleyerek ve talimatlarını yazarak temsil yetkisinin sınırlarını belirlerler. Herhangi bit seçeneğin işaretlenmemesi halinde vekil genel hükümlere göre hareket eder.
Vekilin genel kurulda oy kullanma yöntemi
7'inci madde uyarınca ortaklığa ulaştırılan vekâletnameler, genel kurulca toplantı divan kurulunun oluşturulmasını takiben divan başkanına tevdi edilir.
Gündemde yer alan herbir gündem maddesi için ayrı ayrı düzenlenen oy pusulaları, ortaklıkça bastırılıp, toplantıda hazır bulundurulur. Oy pusulaları, vekilin ve müvekkilin kimliği, vekâleten kullanılacak oy adedi ve bunun toplam içindeki oranının belirtilmesine imkân sağlayacak şekilde düzenlenir. Toplantıda vekil sıfatıyla bulunanlar oylarını, oy pusulalarına yazmak suretiyle kullanırlar. Vekaletnamelere uygun oy kullanımının izlenmesi ve oy pusulalarının toplanıp tasnif edilmesi divan başkanlığınca T.C Sanayi ve Ticaret Bakanlığı komiseri nezaretinde yapılır. Oy pusulaları, T.C Sanayi ve Ticaret Bakanlığı komiseri ve divan başkanı tarafından imzalanan oyların kullanım şekline ilişkin tutanak ve diğer toplantı evrakı ile birlikte ortaklıkça saklanır.
Vekilin, oy hakkım, genel kurulda alınan kararın aleyhinde kullanması halinde keyfiyetin divan başkanlığınca toplantı tutanağına geçirilmesinin sağlanması ve vekil tarafından tutanağın imzalanması zorunludur.
Vekâletnamenin geçerlilik süresi ve sorumluluk
Vekâletname, ilgili olduğu olağan veya olağanüstü ve hukuken bunların devamı sayılan genel kurul toplantısı için geçerlidir.
Şu kadar ki, tazminat hakkı saklı kalmak kaydıyla, toplantı gününe kadar her zaman için vekâletten azil ve istifa mümkündür. Ancak keyfiyetin, ortaklığa ve karşı tarafa derhal bildirilmesi zorunludur. Vekili azleden oy hakkı sahibi ve İstifa eden vekil, bu yükümlülüğe aykırı davranıştan doğabilecek zararlardan sorumludur.
Vekil, kendisine yazılı olarak vekâletname formlarında talimat verilen konularda, talimata uygun hareket etmekle yükümlüdür. Oy hakkı vekilin özen borcu çerçevesinde kullanılır.
Vekilin sorumluluğunu bertaraf eden her türlü kayıt batıldır.
Vekâlet nedeniyle bloke edilen hisse senetleri vekâletin kullanılmasını, vekâletten ezil ve istifanın karşı tarafa bildirilmesini veya vekâlet süresinin bitimini izleyen en geç 3 gün içinde vekâlet verene İade edilir. İade işleminde, 7'nci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen bloke edilen hisse senetlerini gösteren makbuzlardan vekâlet veren ve vekilde bulunan her iki nüshanın da banka veya aracı kuruma İbrazı zorunludur. Bu nedenle, vekâletin herhangi bir nedenle sona ermesini izleyen engeç 2 gün içinde, vekil vekâlet verene makbuzun elinde bulunan nüshasını teslim etmek zorundadır. 7'inci maddenin son fıkrasına göre vekâleten oy kullandırılması durumunda ise, vekâletin herhangi bir nedenle sona ermesini izleyen en geç 3 gün içinde, makbuzun müşteri nüshasının ibrazı karşılığında, aracı kurum ya da banka tarafından bloke edilen hisse senetleri iade edilir.
II. BÖLÜM
Pay Sahiplerine Çağrıda Bulunarak Vekalet Toplanmasına İlişkin Esaslar
Çağrıda bulunarak vekâlet toplama ve sınırları
A) Genel Olarak
Ortaklıkların sermaye ve yönetiminde kontrolü sağlamak amacıyla pay sahiplerine çağrıda bulunarak, genel kurullarda oy hakkını kullanmak için vekâlet istenebilir. Kanun'un 16/A maddesine göre çağrıda bulunarak vekalet toplanması ancak esas sözleşmelerinde engel hüküm bulunmayan ortaklıklarda mümkündür.
Pay sahiplerine çağrıda bulunarak genel kurullarda oy hakkını kullanmak için vekâlet istenmesinde oy hakkı sahiplerine, vekâlet vermelerini temin için herhangi bir menfaat önerilemez ve sağlanamaz.
Bu Tebliğin I. bölümünde düzenlenen "Vekâleten Oy Kullanılmasına İlişkin Esaslar", çağrıda bulunarak vekâlet toplamak suretiyle oy kullanımı için de geçerlidir.
Ortaklık genel kurullarında çağrı yoluyla toplanan vekâletler karşılığında oy kullanılacak olması halinde, sözkonusu genel kurullarda tüm oy haklarının yazılı olarak kullanılması zorunludur.
B) Oy Sözleşmeleri
Ortaklık genel kurullarında TTK'na göre, vekâlet ilişkisi olmaksızın oy hakkının bizzat pay sahibi tarafından belirli bir yönde kullanılması amacıyla, pay sahihleri yada pay sahipleri ile üçüncü kişiler arasında yapılan oy sözleşmeleri bu Tebliğ hükümlerine tabi değildir. Ancak, oy sözleşmesi yapılması için çağrı yoluna başvurulması halinde, çağrıda bulunarak vekâlet toplanmasına ilişkin esaslara kıyasen uyulur.
Vekâlet toplama çağrısı
Çağrıda bulunarak vekâlet toplamak suretiyle oy kullanmak istenmesi halinde, 6'ncı madde hükmü saklı kalmak üzere, vekâletname formları bu çağrıyı yapanlarca bastırılır ve ortaklara gönderilir veya gazete, dergi vb. yazılı iletişim araçları ile ilan edilir.
Ortaklıklar, çağrı yoluyla vekâlet toplama amacıyla Tebliğin 13'üncü maddesi uyarınca Kurula başvurulduğunu belgeleyen kişi ya da kuruluşların müracaatı halinde, pay defterine kayıtlı nama yazılı hisse senedi sahiplerinin ad, soyad ve adreslerini vermek zorundadırlar.
Çağrı yoluyla vekâlet toplanmasında kamuyu aydınlatma ve bilgi verme
Çağrı yoluyla vekâlet toplanması halinde Ek.2'de yer alan vekâletname formuna, Ek.3'de verilen "Bilgi Formu"nun eklenmesi zorunludur. Bu durumda, müvekkil, yönetimi ele geçirme amacıyla ilgisi kurulamayan gündem maddeleri için, vekile talimat verme yetkisine sahiptir.
İlan yoluyla toplanacak vekâletlerde bilgi formunun vekâletname formu ile birlikte yayımlanması birinci fıkra hükmünün yerine getirilmesi anlamındadır.
Bilgi formu vekâlet toplamaya başlama tarihinden en az 30 gün önce vekâletname formu örneği ile birlikte Kurula sunulur. Form, yeterli, dürüst ve açık bilgi verecek şekilde düzenlenmelidir. Kurul başvuru bazında bazı ek bilgilerin vekâletname veya bilgi formunda yer almasını isteyebilir.
Vekâlet toplanması amacıyla yapılacak her türlü ilan, reklam ve duyurularla ilgili metinler hakkında önceden Kurulun uygun görüşünün alınması şarttır.
III. BÖLÜM
Pay Sahiplerine Çağrıda Bulunarak Hisse Senedi Toplanmasına İlişkin Esaslar
Çağrı yoluyla hisse senedi toplanmasında kamuyu aydınlatma ve bilgi verme
Ortaklıkların sermaye ve yönetiminde kontrolü sağlamak amacıyla pay sahiplerine çağrıda bulunarak hisse senedi toplama girişimi, münferiden veya topluca EK.4'de yer alan bilgi formunun da ekleneceği bir teklifle yapılır. Formun, yeterli, dürüst ve açık bilgi verecek şekilde düzenlenmesi şarttır.
Çağrı yoluyla hisse senedi toplama girişiminde bulunacaklar, çağrıyı yapmadan en az 30 gün öncesinde Ek.4'de yer alan "Bilgi Formu"nu bu Tebliğin 15'nci maddesinde belirtilen sözleşme ile birlikte Kurul’a gönderirler. Kurul başvuru bazında bazı ek bilgilerin bilgi formunda yer almasını isteyebilir.
Kurulun uygun görüşü alındıktan sonra bilgi formu herhalükârda, yurt çapında yayın yapan en az 2 gazetede ilan edilir, münferiden yazılı teklif yapılan pay sahiplerine gönderilir.
Satınalma süresi en fazla 30 gündür. Satınalma süresinin bitiş tarihini izleyen bir hafta içinde satın almaya konu olan hisse senedinin borsada işlem görüyor olması halinde ilgili borsa ve Kurul'a, aksi takdirde sadece Kurul'a alım işlemleri ve hisse senetleri toplanan ortaklığın son sermaye ve yönetim durumu hakkında bilgi verilir.
Çağrı yoluyla hisse senedi toplanması amacıyla yapılacak her türlü ilan, reklam ve duyurularla ilgili metinler hakkında önceden Kurulun uygun görüşünün alınması şarttır.
Çağrı yoluyla hisse senedi toplanmasında aracılık sözleşmesi
Çağrıda bulunacaklar ile adına alım işlemlerini gerçekleştirecek banka ya da aracı kurum arasında yapılması zorunlu sözleşmede en az şu hususlar bulunur:
- Çağrı yoluyla satınalınacak hisse senetlerinin adet ve nominal değeri,
- Satın almanın başlangıç ve bitiş tarihleri,
- Birim hisse senedi için satınalma fiyatı,
- Alınacak ücret, komisyon ya da diğer menfaatler,
- Çağrıda bulunanlarca alım için banka ya da aracı kuruma tevdi edilecek para tutarı ve paranın yetersiz kalması halinde uygulanacak prosedüre ilişkin bilgi, bu konuda banka ya da aracı kurumun yükümlülükleri,
- İlan, duyuru ve reklamlar ile Kurul'a sunulacak bilgilerin kim tarafından yapılacağı ve sorumluluk esasları,
- Sözleşmenin taraflarını tanıtıcı bilgiler ile yetkili imzalar, sözleşmenin tarihi.
Çağrıya karşılık verilmesi
Hisse senedi toplama çağrısına karşılık veren pay sahipleri satmaya karar verdikleri hisse senetlerini, çağrıda bulunanlar adına alım işlemlerini gerçekleştiren banka ya da aracı kuruma, Ek.4'de yer alan bilgi formunda ilan edilen çerçevede ve genel hükümler doğrultusunda satarlar.
Çağrı yoluyla hisse senedi toplama girişiminde bulunanlar, satınalma tarihinin başlangıcına kadar hisse senetlerini satın almaktan vazgeçebilirler. Bu husus Tebliğin 14'ncü maddesinde yer alan ilan prosedürü ile kamuya duyurulur.
Sermaye ve yönetimde kontrolün sağlanamaması
Çağrı yoluyla hisse senedi toplayanların, satınalma süresinin sonunda sermaye ve yönetimde kontrolü sağlayamamakla birlikte ortaklığın en az %35 oranında hisse senedini ele geçirmeleri durumunda, dışarıda kalan ve satılmak istenen diğer tüm hisse senetlerini piyasa fiyatından satın almaları şarttır.
Saklı hükümler
Ortaklıkların tabi oldukları mevzuattaki, vekâleten oy kullanma sınırlarına ilişkili özel hükümler saklıdır.
Vekilin, müvekkilin talimatlarına uygun hareket etmemesi halinde genel hükümler uygulanır.
Bu Tebliğin I. Bölümünde düzenlenen hükümler, çağrı yoluyla vekâleten oy kullanılması durumları dışında, hisse senetleri borsada işlem görmeyen ortaklıkların 1995 yılı sonuna kadar yapılacak genel kurul toplantıları için uygulanmaz.
Yürürlük
Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
EK 3: Çağrıda Bulunarak Vekâlet Toplayanlar Tarafından Açıklanması Zorunlu Bilgi Formu
