Menkul Sermaye İradı Elde Eden Mükellefler İçin Vergi Rehberi

GİRİŞ

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa göre, gerçek kişilerin gelirleri gelir vergisine tabidir. Gelir vergisine tabi gelir unsurları; ticarî kazanç, ziraî kazanç, ücret, serbest meslek kazancı, gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı ve diğer kazanç ve iratlardan oluşmaktadır.

Bu Rehber, 2025 takvim yılında menkul sermaye iradı elde eden gerçek kişilere yönelik olarak hazırlanmıştır. Rehberde, gerçek kişilerce elde edilen menkul sermaye iratlarının beyan edilip edilmeyeceği, beyan edilmesi durumunda hangi şartlar altında beyan edileceği, beyannamenin verilme zamanı ve verginin ödenmesi konularında bilgiler yer almaktadır.

Rehberde, 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilen tahvil/bonolar ile bu tarihten önce iktisap edilen menkul kıymetlerden elde edilen gelirlerin vergilendirilmesine yönelik açıklamalara da yer verilmiştir.

1/1/2006 tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere Gelir Vergisi Kanununa eklenen geçici 67 nci madde ile getirilen kaynakta kesinti esasına dayalı vergileme rejimi hakkında daha ayrıntılı bilgi için Başkanlığımız internet sayfasında (gib.gov.tr) yer alan “G.V.K. Geçici 67 nci Madde Uygulaması ile ilgili Olarak Gerçek Kişilere Yönelik Vergi Rehberi” ne bakınız.

1. MENKUL SERMAYE İRADI SAYILAN GELİRLER

Sahibinin ticari, zirai veya mesleki faaliyeti dışında nakdi sermaye veya para ile temsil edilen değerlerden müteşekkil sermaye dolayısıyla elde ettiği kâr payı, faiz, kira ve benzeri iratlar menkul sermaye iradıdır.

Aşağıda yazılı gelirler menkul sermaye iradı sayılmaktadır;

» Her türlü hisse senetlerinin kâr payları (temettü gelirleri),

» İştirak hisselerinden doğan kazançlar (Limited şirket ortaklarının, iş ortaklıkları ortaklarının ve komanditerlerin kâr payları ile kooperatiflerin dağıttıkları kazançlar),

» Kurumların idare meclisi Başkan ve üyelerine verilen kâr payları,

» Devlet tahvili ve Hazine bonosu faizleri ile diğer her türlü tahvil ve bono faizleri (Toplu Konut İdaresi, Kamu Ortaklığı İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetler ve varlık kiralama şirketleri tarafından ihraç edilen kira sertifikalarından sağlanan gelirler dâhil olmak üzere),

» Her türlü alacak faizleri,

» Mevduat faizleri,

» Hisse senetleri ve tahvillerin vadesi gelmemiş kuponlarının satışından elde edilen bedeller,

» İştirak hisselerinin sahibi adına henüz tahakkuk etmemiş kâr paylarının devir ve temliki karşılığında alınan para ve ayınlar,

» Her çeşit senetlerin iskonto edilmesi karşılığında alınan iskonto bedelleri,

» Faizsiz olarak kredi verenlere ödenen kâr payları ile kâr ve zarar ortaklığı belgesi karşılığı ödenen kâr payları ve katılım bankalarınca kâr ve zarara katılma hesabı karşılığında ödenen kâr payları,

» Yatırım fonlarının katılma paylarına ödenen kâr payları,

» Menkul kıymetlerin geri alım veya satım taahhüdü ile iktisap veya elden çıkarılması karşılığında sağlanan menfaatler (Repo gelirleri),

» Tüzel kişiliği haiz emekli sandıkları, yardım sandıkları ile sigorta ve emeklilik şirketleri tarafından ayrılmalar nedeniyle yapılan ödemelerin içerdiği irat tutarları,

» Bireysel emeklilik sisteminden ayrılanlara yapılan ödemelerin içerdiği irat tutarları,

» Yukarıda sayılanlar dışında Sermaye Piyasası Kanunu hükümlerine göre ihraç edilen her türlü sermaye piyasası aracından elde edilen kâr payı, faiz, kira vb. gelirler.

Yukarıda yazılı iratlar, bunları elde eden sermaye sahibinin ticari faaliyetine bağlı bulunduğu takdirde, ticari kazancın tespitinde nazara alınır.

2. MENKUL SERMAYE İRADININ SAFİ TUTARININ TESPİTİNDE İNDİRİLECEK GİDERLER

Safi iradın bulunması için menkul sermaye iradından aşağıdaki giderler indirilir:

» Depo etme ve sigorta ücretleri gibi menkul kıymetlerin muhafazası için yapılan giderler.

» Temettü hisseleri ile faizlerin tahsil giderleri. Ancak, şirket toplantılarına bizzat veya bilvekāle iştirak gibi sermayenin idaresi için yapılan giderler irattan indirilmez.

» Menkul kıymetler ve bunların iratları için ödenen her türlü vergi, resim ve harçlar. Ancak, gelir vergisi irattan indirilemez.

Örneğin, 2025 takvim yılında tam mükellef bir kurumdan kâr payı geliri elde eden bir mükellef, kâr payının tahsiline aracılık eden aracı kuruma ödediği komisyon bedelini beyana konu kâr payı gelirinin safi tutarının tespitinde indirim konusu yapılabilecektir.

3. MENKUL SERMAYE İRATLARININ YILLIK BEYANNAME İLE BEYAN EDİLMESİ

Gerçek kişilerce 2025 takvim yılında elde edilen menkul sermaye iratlarının bir kısmı beyan edilecek gelir toplamının 330.000 TL’yi (2026 takvim yılı için 400.000 TL) aşması halinde, bir kısmı ise vergi kesintisine ve istisnaya tabi olmadıkları için 18.000 TL’yi (2026 takvim yılı için 22.000 TL) aşması halinde yıllık beyanname ile beyan edilecektir.

Menkul sermaye iratlarının yıllık beyanname ile beyan edilip edilmeyeceğine ilişkin açıklamalar aşağıda yer almaktadır.

3.1. Tutarı Ne Olursa Olsun Beyan Edilmeyecek Menkul Sermaye İratları

Aşağıda sayılan menkul sermaye iratları tutarı ne olursa olsun beyan edilmez ve diğer gelirler nedeniyle verilen beyannameye de dâhil edilmez;

1. Gelir Vergisi Kanununun geçici 67 nci maddesi kapsamında vergi kesintisine tabi tutulmuş olan (Ticari kazançla ilişkisi olmaması şartıyla);

» Mevduat faizleri,

» Katılım Bankalarınca kâr ve zarara katılma hesabı karşılığında ödenen kâr payları,

» Repo gelirleri,

» Menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçlarından elde edilen gelirler.

2. 10/7/2001 tarihinden önce kurulmuş olanlar hariç olmak üzere tüzel kişiliği haiz emekli sandıkları, yardım sandıkları ile emeklilik ve sigorta şirketleri tarafından ayrılmalar nedeniyle yapılan ödemelerin ve bireysel emeklilik sisteminden ayrılanlara yapılan ödemelerin içerdiği irat tutarları.

3. Kurumlar vergisi mükelleflerince 31/12/1998 ve daha önceki tarihlerde sona eren hesap dönemlerinde elde edilen kazançların dağıtımı halinde, gerçek kişilerce elde edilen kâr payları.

4. Kurumların kârlarını sermayeye eklemek suretiyle gerçekleştirdikleri kâr dağıtım işlemlerinde gerçek kişi ortaklarca elde edilen kâr payları.

3.2. 18.000 TL’lik Tutarı Aşması Halinde Beyan Edilecek Menkul Sermaye İratları

Türkiye’de vergi kesintisine tabi olmayan ve istisna uygulanmayan aşağıda belirtilen menkul sermaye iratları 18.000 TL’lik tutarı aşması halinde yıllık beyanname ile beyan edileceklerdir;

1. Kıyı bankacılığından (ott-shore bankacılık) elde edilen faiz gelirleri,

2. Hisse senetleri ve tahvillerin vadesi gelmemiş kuponlarının satışından elde edilen bedeller (1/1/2006 tarihinden önce ihraç/iktisap edilenler),

3. İştirak hisselerinin sahibi adına henüz tahakkuk etmemiş kâr paylarının devir ve temliki karşılığında alınan para ve ayınlar,

4. Her çeşit senetlerin iskonto edilmesi karşılığında alınan iskonto bedelleri,

5. Yurt dışından elde edilen diğer menkul sermaye iratları (Yurt dışından elde edilen ve GVK 22/4 Md’ye göre istisna kapsamında olan kâr payları hariç),

6. Her türlü alacak faizleri.

Burada bahsedilen 18.000 TL’lik tutar bir istisna olmayıp, gelirin beyan edilip edilmeyeceğinin tespitinde dikkate alınacak bir haddir. Buna göre, menkul sermaye iradı olarak elde edilen gelir 18.000 TL’yi aşıyorsa elde edilen gelirin tamamı beyan edilecektir.

3.3. 330.000 TL’lik Tutarı Aşması Halinde Beyan Edilecek Menkul Sermaye İratları

Elde edilen gelirin 330.000 TL’yi aşması halinde aşağıdaki gelirlerin tamamı yıllık beyanname ile beyan edilecektir;

1. 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan her çeşit tahvil ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi, Kamu Ortaklığı İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerden elde edilen gelirler (Eurobondlar için ihraç tarihinin önemi bulunmamaktadır.),

2. Tam mükellef kurumlar tarafından yurt dışında ihraç edilen tahviller ile tam mükellef varlık kiralama şirketleri tarafından yurt dışında ihraç edilen kira sertifikalarından sağlanan gelirler,

3. Tam mükellef kurumlardan elde edilen kâr payları.

Menkul sermaye iratları toplamının 330.000 TL’yi aşıp aşmadığının tespitinde, indirim oranı ve istisna uygulanabilecek menkul sermaye iratlarının, indirim oranı ve istisna uygulandıktan sonra kalan kısımlarının dikkate alınması gerekmektedir.

3.4. Defter Tutmaya Mecbur Olan Mükelleflerin Menkul Sermaye İratlarına Ait Kayıtlar

213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre defter tutmaya mecbur olan gerçek kişi mükelleflerin, gelir vergisine tabi menkul sermaye iratları ve bunlara müteallik giderleri, diğer kazançlarını tespit için tuttuğu hesaplarla karıştırılmadan ve onlarla birleştirilmeden, defter-i kebir veya işletme hesabının veya serbest meslek kazanç defterinin ayrı bir sayfasına veya ayrı bir deftere veyahut bir cetvele ayrı ayrı kaydetmesi gerekmektedir.

4. İNDİRİM ORANI UYGULANARAK BEYAN EDİLECEK MENKUL SERMAYE İRATLARI

Gelir Vergisi Kanununda bazı menkul sermaye iratlarının enflasyondan arındırıldıktan sonra kalan tutarlarının vergilendirilmesi öngörülmüştür.

Enflasyondan arındırmaya ilişkin indirim oranı 2025 yılı için % 64,91 olarak belirlenmiştir.

Bu kapsamda, 01/01/2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan, Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (5) numaralı bendinde sayılan her nevi tahvil ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerden 2025 takvim yılında elde edilen menkul sermaye iratları indirim oranı uygulanmak suretiyle beyan edilecektir.

01/01/2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan, Devlet tahvili ve Hazine Bonosu faiz gelirlerinde gelir vergisi tevkifat oranı % 0 olup, oranın sıfır olması bu gelirlerin tevkifata tabi olma özelliğini etkilememektedir. Devlet tahvili ve Hazine bonolarında sıfır olan tevkifat oranı, özel sektör tahvillerinden elde edilen faiz gelirlerinde % 10 olarak uygulanmaktadır.

Beyanname verme sınırı olan 330.000 TL’nin hesabında, indirim oranı uygulanabilecek menkul sermaye iradı tutarı, indirim oranı uygulandıktan sonra kalan kısım itibarıyla dikkate alınacaktır. Bu durumda başkaca beyanı gereken gelirlerin bulunmaması halinde, indirim oranı uygulamasından yararlanabilecek menkul sermaye iradından, gayri safi tutarları toplamı 940.439 TL’yi aşmayan tutarlar için yıllık beyanname verilmeyecektir. Çünkü bu tutara indirim oranı uygulandıktan sonra kalan tutar olan 940.439 - (940.439 X %64,91) = 330.000 TL beyanname verme sınırına denk gelmektedir.

5. DEVLET TAHVİLİ, HAZİNE BONOSU VE EUROBONDLARDAN ELDE EDİLEN GELİRLER

5.1. Devlet Tahvili ve Hazine Bonosu (TL cinsinden) Faiz Geliri

5.2. Devlet Tahvili ve Hazine Bonosu (Dövize, altına veya başka bir değere endeksli) Faiz Geliri

5.3. Eurobond Faiz Geliri

Vergi uygulaması bakımından Devlet tahvili ve Hazine bonosu gibi değerlendirilmekte olan Eurobondlar yurt dışında ihraç edilmiş olduğundan geçici 67 nci madde kapsamında değildir. Dolayısıyla ihraç tarihine bakılmaksızın 2025 takvim yılında elde edilen ve 330.000 TL’yi aşan Eurobond faiz gelirleri beyan edilecektir.

6. ÖZEL SEKTÖR TAHVİLLERİ VE KİRA SERTİFİKALARINDAN ELDE EDİLEN GELİRLER

Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi kapsamında vergi kesintisine tabi tutulan tam mükellef kurumlar tarafından yurt dışında ihraç edilen tahviller ile tam mükellef varlık kiralama şirketleri tarafından yurt dışında ihraç edilen kira sertifikalarından elde edilen faiz gelirleri 20/3/2019 tarihli ve 842 sayılı Cumhurbaşkanı Kararına istinaden vadelere göre %0, %3 ve %7; bunlar dışında kalan özel sektör tahvillerinden elde edilen faiz gelirleri ise anılan madde kapsamında %10 oranında vergi kesintisine tabi tutulmaktadır.

2025 takvim yılında elde edilen ve 330.000 TL’yi aşan vergi kesintisine tabi tutulmuş söz konusu faiz gelirleri beyan edilecektir.

Kira sertifikaları dâhil olmak üzere 1/1/2006 tarihinden sonra yurt içinde ihraç edilen tüm özel sektör tahvillerinden elde edilen faiz gelirleri ise geçici 67 nci madde kapsamında vergilendirilmekte olup bu gelirler için beyanname verilmeyecektir.

7. KÂR PAYLARININ VERGİLENDİRİLMESİ

Gerçek kişilerce, tam mükellef kurumlardan elde edilen ve Gelir Vergisi Kanunu kapsamında kâr payı sayılan gelirler aşağıdaki gibidir;

» Her türlü hisse senetlerinin kâr payları, İştirak hisselerinden doğan kazançlar,

» Kurumların idare meclisi başkan ve üyelerine verilen kâr payları (Yönetim ve denetim kurulları başkanı ve üyeleriyle tasfiye memurlarına bu sıfatları dolayısıyla ödenen veya sağlanan para, ayın ve menfaatler ücret sayılır.).

» Tam mükellef kurumlardan elde edilen ve yukarıda sayılan kâr paylarının yarısı gelir vergisinden istisna olup, kalan tutar vergiye tabi gelir olarak dikkate alınacaktır. Beyana tabi başka gelirlerin bulunmaması halinde, vergiye tabi gelir 330.000 TL’yi aşıyor ise beyan edilecektir.

Beyan edilen tutar üzerinden hesaplanan gelir vergisinden, kârın dağıtımı aşamasında yapılan %15 (9286 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla 22 Aralık 2024 tarihinden itibaren uygulanmak üzere) oranındaki vergi kesintisinin tamamı (istisnaya isabet eden kısım dâhil) mahsup edilecek olup, mahsup sonrası kalan tutar genel hükümler çerçevesinde red ve iade edilecektir.

27/12/2023 tarihli ve 7491 sayılı Kanunun 8 inci maddesi ile yapılan düzenlemeyle kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayan anonim ve limited şirket niteliğindeki kurumlardan elde edilen yukarıda sayılan kâr paylarının yarısı, bu kurumların ödenmiş sermayesinin en az %50’sine sahip olunması ve kâr payının elde edildiği takvim yılına ilişkin yıllık gelir vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmesi şartıyla gelir vergisinden istisna olup, istisna düşüldükten sonra kalan tutar vergiye tabi gelir olarak dikkate alınarak yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilecektir.

Kurumların 31/12/1998 ve daha önceki tarihlerde sona eren hesap dönemlerinde elde ettikleri kazançlarını dağıtmaları halinde, gerçek kişilerce elde edilen bu kâr payları, tutarı ne olursa olsun yıllık beyanname ile beyan edilmeyecektir.

1/1/1999 - 31/12/2002 tarihleri arasında sona eren hesap dönemlerine ilişkin olup kurumlar vergisinden istisna edilmiş kazançlar ile Gelir Vergisi Kanununun geçici 61 inci maddesi kapsamında vergi kesintine tabi tutulmuş olan yatırım indirimi istisnasından yararlanan kazançların dağıtılması halinde, gerçek kişilerce elde edilen kâr paylarının net tutarına elde edilen kâr payının 1/9’u eklendikten sonra bulunan tutarın yarısı vergiye tabi gelir olarak dikkate alınacaktır. Beyan edilen tutarın 1/5’lik kısmı hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilecektir.

Menkul sermaye iratlarına ilişkin bildirim doldurulurken, sadece adi komandit şirketlerin komanditer ortakları, limited şirket ortakları ve anonim şirketlerin kurucu ortakları ile yönetim kurulu üyesi ortakları ödemiş oldukları Bağ-Kur primlerini elde edilen menkul sermaye iradı tutarıyla sınırlı olmak üzere indirebileceklerdir.

8. YURT DIŞINDA YAŞAYAN TÜRK VATANDAŞLARININ ELDE ETTİĞİ MENKUL SERMAYE İRATLARININ BEYANI

Çalışma veya oturma izni alarak altı aydan fazla bir süre yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları, Türkiye’de elde ettikleri kazanç ve iratlar bakımından dar mükellefiyet esasında vergilendirilmektedir. Dar mükellefiyet esasında vergilendirilecek söz konusu vatandaşlarımızın, Türkiye’de elde ettiği gelirin tamamının kesinti suretiyle vergilendirilmiş menkul sermaye iratlarından ibaret olması halinde bu gelir için beyanname verilmeyecektir.

Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları dâhil dar mükellefiyete tabi olanlar, Türkiye’de elde ettikleri vergi kesintisine tabi tutulmamış menkul sermaye iratlarının tamamını, elde etme tarihinden itibaren 15 gün içinde münferit beyanname ile bildirecek ve vergisini de aynı süre içerisinde ödeyeceklerdir.

Gelir Vergisi Kanununun 3 üncü maddesine göre, resmi daire ve müesseselere veya merkezi Türkiye’de bulunan teşekkül ve teşebbüslere bağlı olup adı geçen daire, müessese, teşekkül ve teşebbüslerin işleri dolayısıyla yabancı memleketlerde oturan Türk vatandaşları tam mükellef sayılarak tam mükellefiyet esaslarına göre vergilendirilirler.

9. AİLE BİREYLERİ İLE KÜÇÜKLERİN, KISITLILARIN VE MÜMEYYİZ OLMAYANLARIN DURUMU

Menkul sermaye iradı elde eden aile bireylerinin (eş ve çocuk) beyanname verip vermeyeceği, aile bireylerinin her birinin, kendi nam ve hesaplarına elde ettikleri gelirleri önceki bölümlerde yapılan açıklamalar çerçevesinde değerlendirmeleri ile belirlenecektir.

Beyan edilmesi gereken gelirler için aile bireylerinin kendi adlarına ayrı ayrı beyanname vermeleri gerekmektedir. Verilecek olan beyanname, geliri elde eden aile bireyi adına düzenlenerek imzalanacaktır.

Beyanname vermek zorunda olan kişinin küçük veya kısıtlı olması ya da mümeyyiz olmaması hallerinde beyanname, yine geliri elde eden adına düzenlenmekle birlikte, bu kişiler adına veli, vasi veya bu kişileri temsile yetkili kayyım tarafından imzalanacak ve hangi sıfatla imzalandığı beyannamede belirtilecektir.

10. YILLIK BEYANNAMEYE DÂHİL EDİLEN KAZANÇ VE İRATLARDAN YAPILACAK İNDİRİMLER

Yıllık beyanname ile bildirilecek gelirlere ilişkin indirimler Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesi ile diğer kanunlarda belirtilmiştir. Gelir vergisi matrahının tespitinde gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerden aşağıda belirtilen indirimlerin yapılabilmesi için yıllık beyanname ile bildirilecek bir gelirin bulunması ve yapılacak indirimlerin ilgili mevzuatta belirtilen şartları taşıması gerekmektedir.

Menkul sermaye iratlarından indirim konusu yapılabilecek hususlar şunlardır;

1. Hayat/şahıs sigorta primleri,

2. Eğitim ve sağlık harcamaları,

3. Beyan edilecek gelirden sınırlı olarak indirilebilecek bağış ve yardımlar ile tamamı indirilebilecek bağış ve yardımlar,

4. Sponsorluk harcamaları,

5. Cumhurbaşkanınca başlatılan yardım kampanyalarına makbuz karşılığı yapılan ayni ve nakdî bağışlar,

6. İktisadi işletmeler hariç, Türkiye Kızılay Derneğine ve Türkiye Yeşilay Cemiyetine makbuz karşılığı yapılan nakdî bağış ve yardımlar,

7. Bireysel katılım yatırımcısı indirimi,

8. Diğer kanunlara göre tamamı indirilecek bazı bağış ve yardımlar;

» 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanununa göre yapılan bağışlar,

» 278 sayılı Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu Kurulması Hakkında Kanuna göre yapılan bağışlar,

» 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa göre yapılan bağışlar,

» 2690 sayılı Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanuna göre yapılan nakdî bağış ve yardımlar,

» 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununa göre yapılan bağışlar,

» 2876 sayılı Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Kanununa göre yapılan bağış ve yardımlar,

» 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanununa göre bağış ve yardımlar,

» 3388 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı Kanununa göre yapılan bağış ve yardımlar,

» 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununa göre yapılan bağışlar,

» 4122 sayılı Milli Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Seferberlik Kanununa göre kurulan ormanlarda, ağaçlandırma, bakım ve koruma masrafları,

» 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa göre yapılan bağış ve yardımlar,

» 6546 sayılı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı Kurulması Hakkında Kanuna göre yapılan bağış ve yardımlar ile sponsorluk harcamaları,

» 6569 sayılı Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanuna göre yapılan bağış ve yardımlar,

» 7034 sayılı Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesinin Kuruluşu Hakkında Kanuna göre yapılan bağış ve yardımlar,

» 7174 sayılı Kapadokya Alanı Hakkında Kanuna göre yapılan bağış ve yardımlar ile sponsorluk harcamaları,

» 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanuna göre yapılan bağış ve yardımlar,

» 7430 sayılı Antalya Diplomasi Forumu Vakfı Kanununa göre yapılan bağış ve yardımlar,

» 7432 sayılı Uludağ Alanı Hakkında Kanuna göre yapılan bağış ve yardımlar ile sponsorluk harcamaları,

» 7439 sayılı Türk Arkeoloji ve Kültürel Miras Vakfı Kanununa göre yapılan bağış ve yardımlar,

» 7441 sayılı Afet Yeniden İmar Fonunun Kurulması Hakkında Kanuna göre yapılan nakdî bağış ve yardımların tamamı,

» 7474 sayılı Aile ve Gençlik Fonu Kurulması Hakkında Kanuna göre yapılan nakdî bağış ve yardımlar,

» 7512 sayılı Dışişleri Teşkilatını Güçlendirme Vakfı Kanuna göre vakfa yapılan bağış ve yardımlar.

11. BEYANNAMENİN VERİLME ZAMANI VE YERİ

2025 takvim yılında elde edilen beyana tabi menkul sermaye iratlarının, Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi ile 1 - 31 Mart tarihleri arasında beyan edilmesi gerekmektedir.

Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi;

» Hazır Beyan Sistemi aracılığıyla internet ortamında,

» Dijital Vergi Dairesi (Hazır Beyan Sistemi) aracılığıyla internet ortamında,

» Hazır Beyan mobil uygulaması aracılığıyla da cep telefonundan,

» Vergi dairesinden alınan kullanıcı kodu, parola ve şifre ile mükellefin kendisi ya da 3568 sayılı Kanun gereği elektronik beyanname gönderme aracılık yetkisi almış meslek mensupları ile elektronik beyanname aracılık sözleşmesi imzalanarak Dijital Vergi Dairesi (e-Beyanname Sistemi) ile elektronik ortamdan,

verilebilir.

Ayrıca, bu mükelleflerin takvim yılı içinde;

» Memleketi terk etmesi halinde, memleketi terkten önceki 15 gün içinde,

» Ölümü halinde, ölüm tarihinden itibaren 4 ay içinde vefat eden kişi namına varis tarafından,

Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi ile beyanda bulunulması gerekmektedir.

12. HAZIR BEYAN SİSTEMİ

Beyana tabi gelirleri sadece menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı (kira geliri), ücret ile diğer kazanç ve irat gelirlerini ayrı veya birlikte elde eden mükellefler, bu gelirlerine ilişkin beyannamelerini Başkanlığımız tarafından önceden hazırlanarak mükelleflerin onayına sunduğu, kullanımı kolay ve hızlı bir sistem olan Dijital Vergi Dairesi (Hazır Beyan Sistemi) üzerinden verebilirler.

Bu sistemden, sadece menkul sermaye iradı, kira, ücret veya diğer kazanç ve irat geliri elde eden mükellefler yararlanabilecektir.

Hazır Beyan Sistemine ve detaylı bilgiye Gelir İdaresi Başkanlığı’nın gib.gov.tr adresinden ulaşabilirsiniz.

Hazır Beyan Sistemine;

» https://hazirbeyan.gib.gov.tr adresinden (Kullanıcı Kodu ile Giriş, e-Devlet Yöntemi ile Giriş veya Yabancı Kimlik Numarası ile Giriş),

» Dijital Vergi Dairesinden,

7 gün 24 saat giriş yapılabilir.

13. 2025 TAKVİM YILI GELİRLERİNE UYGULANACAK VERGİ TARİFESİ

Gelir Vergisi Kanununa göre 2025 takvim yılında elde edilen menkul sermaye iratlarına aşağıda yer alan vergi tarifesi uygulanarak gelir vergisi hesaplanır.

2026 takvim yılı gelirlerinin vergilendirilmesinde esas alınacak vergi tarifesi, 332 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile belirlenmiştir.

14. KESİLEN VERGİLERİN MAHSUBU VE İADESİ

Beyannamede gösterilen gelire dâhil kazanç ve iratlardan Gelir Vergisi Kanununa göre kesilmiş bulunan vergiler, beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilebilir; mahsubu yapılan miktar gelir vergisinden fazla olursa aradaki fark vergi dairesince mükellefe bildirilir ve mükellefin tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde müracaatı üzerine kendisine red ve iade edilir.

Kâr paylarının beyan edilmesi durumunda ise beyan edilen tutar üzerinden hesaplanan gelir vergisinden, kâr paylarının dağıtımı aşamasında kurum bünyesinde yapılan vergi kesintisinin tamamı mahsup edilecektir.

252 ve 315 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğlerinde, vergi kesintisi yoluyla alınan vergilerin yıllık beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisinden mahsup ve kalan kısmın iadesi işlemlerine ilişkin düzenlemeler yer almaktadır.

Bu kapsamda, menkul sermaye iradı elde edenler nakden iade taleplerini Dijital Vergi Dairesi (İnternet Vergi Dairesi) üzerinden elektronik ortamda, 429 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ekindeki iade talep dilekçesi (1A) ile yapması gerekmektedir.

Vergi kesintisi yoluyla alınan vergilere ilişkin nakden iade tutarının 340.000 TL’yi (2026 takvim yılı için 426.000 TL) geçmemesi halinde iade talebi, iade talep dilekçesi (1A) ile birlikte, menkul sermaye iradı elde edenler için vergi kesintisinin yapıldığını gösteren belgenin onaylı örneğini ekleyerek, belgelerinin ibraz etmesi kaydıyla inceleme raporu ve teminat aranmaksızın yerine getirilir.

Nakden yapılacak iade taleplerinin 340.000 TL’yi (2026 takvim yılı için 426.000 TL) aşması halinde, 340.000 TL’yi (2026 takvim yılı için 426.000 TL) aşan kısım Vergi Usul Kanununa göre vergi inceleme yetkisi bulunanlarca yapılacak inceleme sonucunda düzenlenecek vergi inceleme raporuna göre iade edilir.

Nakden iade talebinin 3.400.000 TL’ye (2026 takvim yılı için 4.266.000 TL) kadar olan kısmı mükellefle süresinde tam tasdik sözleşmesi düzenlemiş yeminli mali müşavirce düzenlenecek tam tasdik raporu uyarınca iade edilebilir. İade talebinin 3.400.000 TL’yi (2026 takvim yılı için 4.266.000 TL) aşan kısmının iadesi her hâlükârda vergi inceleme raporu sonucuna göre yerine getirilir.

429 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ve 99 Seri No.lu Gelir Vergisi Sirküleri ile vergi kanunları gereği iade hakkı doğuran işlemler nedeniyle nakden veya mahsuben talep edilecek iadelere ilişkin başvuru dilekçeleri ve bilgi girişleri, Dijital Vergi Dairesindeki (İnternet Vergi Dairesi) “Gelir/ Kurumlar Vergisi İade İşlemleri “ bölümünden alınmaktadır.

Kazançları ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı, diğer kazanç ve iratlardan ibaret olup 0012 kodundan Dijital Vergi Dairesi (Hazır Beyan Sistemi) üzerinden beyanname veren mükellefler isterlerse GEKSİS girişi yaparak standart 1A-Gelir/Kurumlar Vergisi iade talep dilekçesi verip iade talebinde bulunabilirler. Beyannamelerini elektronik ortamda gönderme zorunluluğu olmayan bu mükellefler iadelerini kâğıt ortamında vergi dairesine dilekçe vererek de talep edebilirler.

Gelir ve Kurumlar Vergisi Standart İade Sisteminde iadeye esas alınacak GEKSİS Kontrol Raporunun oluşabilmesi için iade talep eden mükellefler tarafından “Gelir/Kurumlar Vergisi İade Talebi Girişi (GEKSİS)” yapılmalı ve iade talep dilekçesi (1A) verilmelidir. İade talepleri, Dijital Vergi Dairesi (İnternet Vergi Dairesi) şifresi kullanılmak suretiyle mükellefler veya mükelleflerce yetkilendirilecek serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir vasıtası ile elektronik ortamda gönderilebilir.

Ayrıntılı açıklamaların yer aldığı Gelir/Kurumlar Vergisi İade Talebi Girişi Kılavuzu ve Sık Sorulan Sorulara https://intvrg.gib.gov.tr/GEKSIS_Kilavuz.pdf adresinden ulaşılabilir.

15. VERGİNİN ÖDENME ZAMANI VE YERİ

2025 takvim yılında elde edilen menkul sermaye iratlarına ilişkin olarak verilecek Yıllık Gelir Vergisi Beyannameleri üzerinden hesaplanan gelir vergisinin, 2026 takvim yılının Mart ve Temmuz aylarında iki eşit taksit olmak üzere;

Birinci taksitinin damga vergisi ile birlikte 31 Mart 2026,

İkinci taksitinin ise 31 Temmuz 2026, tarihine kadar ödenmesi gerekmektedir.

Memleketi terk ve ölüm gibi mükellefiyetin kalkmasını gerektiren durumlarda, beyan üzerine tarh edilen vergiler beyanname verme süreleri içinde ödenecektir.

Ödemeler;

» Başkanlığımıza ait gib.gov.tr internet sitesi (Dijital Vergi Dairesi ve GİB Mobil Uygulaması) üzerinden;

› Anlaşmalı bankaların kredi kartları ile

› Anlaşmalı bankaların banka kartları veya banka hesabından,

› Yabancı ülkede faaliyet gösteren bankaların; kredi kartları, banka kartları ve diğer ödeme yöntemleri ile

» Anlaşmalı bankaların;

› Şubelerinden,

› Alternatif ödeme kanallarından (İnternet Bankacılığı, Telefon Bankacılığı, Mobil Bankacılık vb.),

» PTT iş yerlerinden,

» Tüm vergi dairelerinden,

yapılabilmektedir.

16. MENKUL SERMAYE İRATLARININ BEYAN DURUMUNA İLİŞKİN ÖZET TABLO

2025 takvim yılında elde edilen menkul sermaye iratlarının vergilendirilmesine yönelik olarak oluşturulan aşağıdaki tablo, mükelleflerin menkul sermaye iratları dışında, beyanı gereken başka gelirlerinin olmadığı varsayılarak hazırlanmıştır. Menkul sermaye iradından başka gelirlerin de olması durumunda, Gelir Vergisi Kanununun 85 ve 86 ncı maddelerinde yer alan gelirin toplanması ve beyanı ile toplama yapılmayan haller hükümlerine uygun olarak işlem yapılması gerekmektedir.

17. KONUYA İLİŞKİN ÖRNEKLER

Örnek 1: Döviz Cinsinden İhraç Edilen Devlet Tahvili (Eurobond) Faiz Gelirinin Beyanı

Mükellef (A), 2025 takvim yılında, döviz cinsinden ihraç edilen Devlet tahvilinden (Eurobond) 420.000 TL tutarında faiz geliri elde etmiştir. Eurobond faiz geliri üzerinden %0 oranında vergi kesintisi yapılmıştır.

Mükellef (A) tarafından elde edilen eurobond faiz geliri, döviz cinsinden Devlet tahvilinden kaynaklandığı için bu gelire indirim oranı uygulanmayacaktır. Söz konusu faiz geliri beyan sınırı olan 330.000 TL’yi aştığı için beyan edilecektir.

Bu durumda, mükellefin beyanı aşağıdaki gibi olacaktır.

Örnek 2: Alacak Faizi, Borsa İstanbul’da İşlem Gören Hisse Senedi Alım- Satım Kazancı ve Kâr Paylarının Beyanı

Mükellef (B), 2025 takvim yılında 170.000 TL alacak faizi, 480.000 TL hisse senedi alım-satım kazancı ve net 425.000 TL de tam mükellef bir kurumdan kâr payı elde etmiştir. Kâr payından %15 oranında 75.000 TL vergi kesintisi yapılmıştır.

Brüt kâr payı tutarı: 425.000 / 0,85 = 500.000 TL

Bu durumda, mükellefin beyanı aşağıdaki gibi olacaktır.

GVK’nın 86/1-d maddesine göre kesinti ve istisna uygulamasına tabi olmayan menkul sermaye iradı toplamının 2025 takvim yılı için 18.000 TL’yi aşmaması halinde beyan edilmemesi gerekmektedir. Örnekte, 170.000 TL alacak faizi kesinti ve istisna uygulanmayan bir gelir olup bu gelirin toplamı 2025 takvim yılı için beyanname verme sınırı olan 18.000 TL’yi aştığından, 170.000 TL’nin tamamı beyan edilecektir.

Ödevlinin tam mükellef bir kurumdan elde ettiği kesintiye (%15) tabi tutulmuş brüt 500.000 TL’lik kâr payının yarısı gelir vergisinden istisna olduğundan, kalan 250.000 TL tek başına beyan haddini aşmasa dahi, GVK’nın 86/1-c maddesi hükmü gereğince vergiye tabi gelir toplamının (170.000+250.000=420.000 TL) 330.000 TL’lik beyanname verme sınırını aşması nedeniyle yıllık gelir vergisi beyannamesine dâhil edilecektir.

Gelir Vergisi Kanununun geçici 67 nci maddesi kapsamında nihai olarak tevkifat yoluyla vergilendirilen 480.000 TL tutarındaki hisse senedi alım- satım kazancı ise tutarı ne olursa olsun beyan edilmeyecektir.

Beyan edilen gelir tutarı üzerinden hesaplanan gelir vergisinden, kârın dağıtımı aşamasında kurum bünyesinde yapılan vergi kesintisinin tamamı mahsup edilecektir.

Örnek 3: Döviz Cinsinden İhraç Edilen Özel Sektör Kira Sertifikası Faiz Geliri ile İş Yeri Kira Gelirinin Beyanı

Mükellef (C), 2025 takvim yılında döviz cinsinden yurt dışında ihraç edilen 5 yıl vadeli kira sertifikasından 1.700.000 TL faiz geliri ile iş yeri olarak kiraya verdiği gayrimenkulünden 2.250.000 TL brüt kira geliri elde etmiştir. Yurt dışında ihraç edilen 5 yıl vadeli kira sertifikası faiz geliri üzerinden %0 oranında, iş yeri için ödenen kira bedelleri üzerinden ise %20 oranında (450.000 TL) gelir vergisi kesintisi yapılmıştır.

Mükellef (C), iş yeri kira geliri ile ilgili olarak götürü gider yöntemini seçmiştir.

Yurt dışında ihraç edilen kira sertifikası faiz geliri ve iş yeri kira geliri tutarı toplamı 330.000 TL olan beyan sınırını aştığı için beyan edilecektir.

Bu durumda, mükellefin beyanı aşağıdaki gibi olacaktır.

Örnek 4: Döviz Cinsinden İhraç Edilen Özel Sektör Tahvil Faiz Geliri, Z Katılım Bankasından Katılma Hesabı Karşılığında Ödenen Kâr Payı ile Döviz Cinsinden İhraç Edilen Devlet Tahvili (Eurobond) Faiz Gelirinin Beyanı

Mükellef (D), 2025 takvim yılında yurt dışında ihraç edilen özel sektör tahvilinden 2.250.000 TL tutarında faiz geliri elde etmiştir. Yurt dışında ihraç edilen 2 yıl vadeli özel sektör tahvil faiz geliri üzerinden %3 oranında 67.500 TL gelir vergisi kesintisi yapılmıştır. Ayrıca, Mükellef (D)’nin aynı dönemde elde edilmiş 5.300.000 TL katılma hesabı karşılığı ödenen kâr payı geliri ve 1.600.000 TL döviz cinsinden ihraç edilen Devlet tahvili (Eurobond) faiz geliri bulunmakta olup, Eurobond faiz geliri üzerinden %0 oranında vergi kesintisi yapılmıştır.

Eurobond faiz geliri ve yurt dışında ihraç edilen özel sektör tahvil faiz gelirine, söz konusu menkul kıymetler döviz cinsinden ihraç edilmiş olduğundan indirim oranı uygulanmayacak olup, yurt dışında ihraç edilen özel sektör tahvil faiz geliri ve Eurobond faiz geliri toplamı (2.250.000 TL + 1.600.000 TL = 3.850.000 TL) beyan sınırı olan 330.000 TL’yi aştığından beyan edilecektir.

Tevkifat yoluyla nihai olarak vergilendirilen 5.300.000 TL katılma hesabı karşılığı ödenen kâr payı ise Gelir Vergisi Kanununun geçici 67 nci maddesi kapsamında tutarı ne olursa olsun beyan edilmeyecektir.

Bu durumda, mükellefin beyanı aşağıdaki gibi olacaktır.

Örnek 5: Kâr Paylarının Beyanı

Mükellef (E), 2025 takvim yılında tam mükellef bir Anonim Şirket’ten brüt 6.500.000 TL, dar mükellef bir Limited Şirket’ten 4.700.000 TL tutarında kâr payı (temettü) elde etmiştir. Bu mükellefin başka geliri bulunmamaktadır.

Tam mükellef Anonim Şirket’ten elde edilen kâr payından kurum bünyesinde %15 oranında 975.000 TL vergi kesintisi yapılmıştır.

Mükellef (E), Gelir Vergisi Kanununun 22/4 üncü maddesinde yer alan yurt dışındaki şirketin ödenmiş sermayesinin en az %50’sine sahip olunması ve kâr payının elde edildiği takvim yılına ilişkin yıllık gelir vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmesi şartlarını sağlamış olduğundan dar mükellef Limited Şirket’ten elde ettiği kâr payının yarısı gelir vergisinden istisna olup istisna sonrası kalan 2.350.000 TL’nin tamamı beyan edilecektir.

Mükellef (E)’nin tam mükellef Anonim Şirket’ten elde ettiği kâr payının yarısı da istisna olup kalan tutar beyan sınırı olan 330.000 TL’yi aşması nedeniyle beyan edilecektir. Kurum bünyesinde yapılmış olan vergi kesintisinin tamamı hesaplanan vergiden mahsup edilecektir.

Bu durumda, mükellefin beyanı aşağıdaki gibi olacaktır.

Örnek 6: Dar Mükellefin Borsa İstanbul (BİST)’da İşlem Gören Hisse Senetlerinin Satışından Elde Edilen Gelirinin, Eurobond Faiz Gelirinin, Mesken Kira Gelirinin Beyanı

Mükellef (F), 2025 takvim yılında BİST’te işlem gören hisse senetlerinin alım satımından 175.000 TL, Eurobond kaynaklı olarak da 335.000 TL faiz geliri elde etmiştir. Ayrıca mükellef, dairesini 2025 takvim yılının Temmuz ayından itibaren kiraya vermesi nedeniyle 120.000 TL konut kira geliri elde etmiştir.

Mükellef, konut kira gelirine ilişkin olarak götürü gider yöntemini seçmiştir.

BİST’te işlem gören hisse senetlerinin alım satımından doğan kazançlar Gelir Vergisi Kanununun geçici 67 nci maddesi kapsamında nihai olarak tevkifat yoluyla vergilendirilmekte olup, bu kazançların beyanı söz konusu değildir.

Tamamı Türkiye’de tevkif suretiyle vergilendirilmiş menkul sermaye iradı niteliğindeki Eurobond faiz gelirleri, yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmeyecektir.

Mükellef (F)’nin sahip olduğu dairesini kiraya vermesinden dolayı elde ettiği konut kira geliri 2025 yılı için belirlenen istisna tutarını (47.000 TL) aştığı için beyan edilecektir.

47.000 TL’nin üzerinde konut kira geliri elde edenlerden, beyanı gerekip gerekmediğine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte elde ettiği ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlarının gayri safi tutarları toplamı, Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için yer alan tutarı (2025 yılı için 1.200.000 TL) aşanlar, 47.000 TL’lik istisnadan yararlanamazlar.

Mükellefin elde ettiği gelir toplamı 2025 yılı için belirlenen 1.200.000 TL’lik tutarı aşmadığından mükellef 47.000 TL’lik istisnadan yararlanabilecektir.

Bu durumda, mükellefin beyanı aşağıdaki gibi olacaktır.