EN
TR
Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır.
T.C. ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Hukuk Müşavirliği
Sayı: E-85254071-010.06[010.06]-18668991
Konu: Taşra Hukuk Birimlerinin Dava Dosyalarını Devir Alma Usul ve Esasları Hakkında Genelge
GENELGE
2025/7
İlgi: a) 07/06/2012 tarihli ve 2012/06 (1728) sayılı Genelge.
b) 05/08/2014 tarihli ve 2014/7 (1759) sayılı Genelge.
c) 30/11/2023 tarihli Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Hukuk Müşavirliği ve Taşra Teşkilatı Hukuk Birimlerinin Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik.
ç) 26.09.2025 tarihli ve E-85254071-659-17430170 sayılı yazımız.
TAŞRA HUKUK BİRİMLERİNİN DAVA DOSYALARINI DEVİR ALMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA GENELGE
02.11.2011 tarih ve 28103 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 26.09.2011 tarih ve 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname kapsamında uygulamaya yön vermek için ilgi (a) ve (b) Genelgeler yayımlanmıştır.
Bölge Müdürlüklerimiz bünyesinde Avukat istihdamı sağlanmasını müteakiben, 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile getirilen düzenlemeler ve diğer mevzuatta yapılan değişiklikler ile birlikte, Genel Müdürlüğümüzün taraf olduğu ve temsilen Hazine avukatlarınca takip edilen davaların Genel Müdürlüğümüz Hukuk Müşaviri-Avukatlarınca takibi, kadrolu avukat istihdamının yapılamadığı ya da dava sayısının azlığı nedeniyle kadrolu istihdamına gerek olmayan yerlerde sözleşmeli (hizmet alımı) avukatların çalıştırılabilmesi ile Taşra ve Merkezde çalışan Hukuk Müşavirleri ve Avukatlar tarafından, yürürlükteki iş ve işlemlere ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla ilgi (c) Yönetmelik 30/11/2023 tarihinde yürürlüğe girmiş ve İlgi (ç) Olur ile de, 2020/3 sayılı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Taşra Teşkilatı Yetki, Görev ve Sorumlulukları Hakkında Genelgede gerekli değişiklikler yapılarak, EBYS'de doğrudan Bölge Müdürlükleri altında Bölge Müdürlüğü DETSİS kodu ile Hukuk Birimi kurulması; kurulacak Hukuk Biriminde avukat ve yeterli sayıda büro personelinin görevlendirilmesi talimatlandırılmıştır.
Yukarıda temas edilen hususlara ilişkin oluşabilecek tereddütlerin giderilmesi ve Taşra Hukuk Birimlerimiz arasında uygulama birliğinin sağlanması amacıyla aşağıdaki hususların açıklanması zaruri hale gelmiştir. Buna göre:
Hukuk Birimlerimizce devralınacak dosyalar; yalnızca Genel Müdürlüğümüz veya bağlı birimlerimizin taraf olarak yer aldığı dava, icra dosyası vb. ile sınırlı olup; Genel Müdürlüğümüz iş/işlemlerinden kaynaklanmakla birlikte ilgili mevzuat hükmü uyarınca Maliye Hazinesi husumetiyle görüm ve çözümü gereken dava, icra dosyası, vb. takibinin ilgili Muhakemat Müdürlüğü/Hazine Avukatlığınca yapılmasına devam olunacaktır.
659 sayılı KHK'nın 6. maddesinin 3. fıkrası hükmü uyarınca verilen temsil yetkisine binaen, Taşra Birim Amirlerince temsilen takip edilen dosyaların takibine, ilgili Bölge Müdürlüğü ve Hukuk Birimince müştereken belirlenecek usul uyarınca devam olunacaktır.
Genel Müdürlüğümüz veya bağlı müdürlüklerimizin taraf olarak yer aldığı ve doğrudan Tapu ve Kadastro Bölge Müdürlüğü, Tapu Müdürlüğü veya Kadastro Müdürlüğüne tebliğ olunan, Hukuk Müşavirliğince gönderilen veya işbu genelgenin 4. maddesi uyarınca devralınan her türlü dava, icra dosyası vb. takibine ilgili hukuk birimince; temsil yetkisi verilmesi halinde ilgili taşra birim amirince derhal başlanması, 7201 sayılı Tebligat Kanununun ilgili hükümleri uyarınca dava sonuçlanıncaya kadar her türlü tebligatın Genel Müdürlüğümüzü temsilen ilgili Avukata yapılması hususunun ve vekil olarak UYAP kaydının yapılmasının temini, davanın önemli aşamaları ve sonucu bakımından karar örneği eşliğinde Hukuk Müşavirliğimize bilgi verilmesi gerekmektedir.
659 sayılı KHK'nın "Takip ve temsil yetkileri ile bunların kapsamı, niteliği ve kullanılması" başlıklı 6. maddesinin üçüncü fıkrasında, "5 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında belirlenen usullere göre muhakemat hizmeti temin edilemeyen hallerde" hükmü gereğince, muhakemat hizmeti temin edilemeyen isim tashihi davaları ve 3402 sayılı Kanunu'nun uygulanmasından kaynaklanan davalarla sınırlı olmak üzere (3402 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmüne de uygun olarak); Genel Müdürlükten yeni bir yetki almaya gerek olmaksızın söz konusu davaların takip yetkisi ilgili birim amirlerine devredilmiştir. Muhakemat hizmeti temin edilemeyen diğer (İsim tashihi davaları ve 3402 sayılı Kanunun uygulanmasından kaynaklanan davalar hariç) hallerde adli ve idari davalar ile icra takiplerini yürütmek üzere her adli ve idari dava ile icra takipleri için ayrı ayrı taşra birim amirlerine (ilgilisine göre, bölge müdür yardımcısı, şube müdürü, tapu müdürü veya kadastro müdürü v.b.) Birinci Hukuk Müşaviri tarafından temsil yetkisi verilebilecektir. Bu durumda;
Bu Genelge ve Birinci Hukuk Müşaviri tarafından, temsil yetkisi verilen ilgili birim amirleri, Devredilen temsil yetkisi kapsamında, gerekli iş ve işlemleri ilgili Hukuk Müşaviri/Avukat ile istişare ederek ve ihtiyaç duyduğunda hukuki yardım alarak adli ve idari dava ile icra takiplerini bizzat yapacak ve davanın önemli safahatı hakkında Hukuk Müşavirliğine bilgi verecektir. Ayrıca temsil yetkisi verilen ilgili birim amirleri, adli ve idari dava ile icra takiplerine ilişkin görevlerini yerine getirirken, temsil yetkisi ve sıfatlarını söyleyerek, gerektiğinde hüviyetlerini tevsik ederek, söz konusu yetkilerini kullanacaklardır.
Tapu kaydında düzeltim davaları ile sınırlı olmak üzere, mahkeme kararlarına karşı kanun yollarına gitmekten vazgeçme yetkisi ilgili Bölge Müdürüne devredilmiştir. Bu kapsamda tapu kaydında düzeltim davalarında davayı takip yetkisi verilen birim amirince dava, duruşmalara girilerek takip edilecek, bu Genelge ve mevzuat kapsamında, verilen mahkeme kararları incelenecek ve kanun yoluna gidilmesinde fayda görülmeyen mahkeme kararları, ekteki örnek vazgeçme yazısına uygun olarak:
Davacının dava açmadan önce kayıt düzeltimi talebi ile tapu müdürlüğüne başvuru yapıp yapmadığına,
Kimlik bilgilerinde düzeltme yapılması istenen dava konusu taşınmazların tapu kayıtları (ilk tesis ve tedavülleriyle) ve kadastro tutanakları (tespit ve tescile esas alınan tüm dayanak belgeleriyle) ayrıca taşınmazlar kadastrodan sonra edinilmişse buna ilişkin tüm belgeler ile birlikte getirtilip getirtilmediğine,
Nüfus Müdürlüğünden, dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarında malik olarak görünen kişi ile aynı kimlik bilgilerine sahip bir başka kişi veya kişilerin nüfusta kayıtlı olup olmadıkları araştırılarak mevcut ise bu kişi veya kişiler duruşmaya çağrılarak talep konusu taşınmazlarda mülkiyet hakkı iddiaları bulunup bulunmadığının kendilerinden sorulup sorulmadığına,
Cumhuriyet Başsavcılığı aracılığıyla, taşınmazın bulunduğu mahalde kayıt maliki ile aynı ismi taşıyan başka kişiler bulunup bulunmadığına ilişkin gerekli araştırmanın yapılıp yapılmadığı, çevrede dava konusu taşınmazı kimin kullandığının sorularak, taşınmazın kime ait olarak bilindiğinin araştırılıp araştırılmadığına,
İstem konusunda tanık dinlenip dinlenilmediğine,
Tüm bu araştırmalar sonucu hala kesin bir kanaat oluşmamış ise, tanıklar ve varsa tespit bilirkişileri de taşınmaz başında dinlenerek keşif yapılıp yapılmadığına,
Mülkiyet aktarımından şüpheleniliyor ise mahkeme tarafından bu kişilere davanın ihbar edilip edilmediği, bu kişilerin mahkeme tarafından dinlenip dinlenilmediğine,
Açıklanan bu hususlar çerçevesinde inceleme ve araştırma sonucu, tapu ve nüfus bilgileri arasında bağlantı ve tutarlılık sağlanıp sağlanmadığına veya bu hususlara ilişkin mahkemesince eksik inceleme yapılıp yapılmadığına ilişkin hususları ihtiva ettiği hep birlikte değerlendirilmek, belirtilmek ve mahkeme kararı bu maddeler yönüyle irdelenerek kanun yoluna gidilmesinden vazgeçilmesi hususu, davayı takip eden taşra birim amirince konu hakkındaki hukuk biriminin de görüşü ile birlikte Bölge Müdürünün onayına sunulacaktır. Bölge Müdürü tarafından mahkeme kararının işbu Genelgeye ve mevzuata uygun olduğuna kanaat getirilirse tapu kaydında düzeltim davasında kanun yoluna gidilmesinden vazgeçilecektir. Bölge Müdürü tarafından vazgeçilmesi uygun görülmeyen hallerde yasal süresi içinde kanun yollarına başvurulacaktır.
Uygulamada en çok dikkat edilmesi gereken hususların başında ise tapuda isim tashihi, tapu kaydında düzeltim davası vs. adı altında tapu iptal ve tescil davalarının açılması, hak sahibi olmayanlar tarafından dava açılması, mülkiyeti ihlal edilen kişiler hasım mevkine alınmaksızın Tapu Müdürlüğü husumeti ile davaların açılıp görülmesi gibi hususlardır. Bu tür davaların, konusu tapu kaydında düzeltim ya da isim tashihi davası olsa bile süre geçirilmeksizin takibi için Müdürlüğün bağlı olduğu Bölge Müdürlüğü Hukuk Birimine bildirilmesi veya Muhakemat hizmeti temin edilemiyor ise Hukuk Müşavirliğinden temsil yetkisi alınması ve muhakkak mahkeme kararlarına karşı kanun yoluna başvurulması büyük önem taşımaktadır.
Tapu kaydında düzeltim davalarının ad, soyadı, baba adı, cinsiyet, doğum tarihleri gibi kimlik bilgilerinin tapu siciline eksik ya da hatalı işlenmesinden doğan basit yazım hatalarından kaynaklanan bir dava olduğu asla gözden kaçırılmamalıdır.
Bir hukuki işlemle alakalı olarak Hukuk Müşavirliğince veya ilgili Hukuk Birimince istenilen bilgi ve belgelerin süresinde verilmemesinden veya yerinde inceleme yapılmasının sağlanmamasından doğacak hukuki, cezai ve mali sorumluluk, bilgi ve belgeyi süresinde vermeyen veya yerinde inceleme imkânı sağlamayan birime ait olacaktır.
Aksine bir karar alınmadıkça 01/10/2025 tarihinden önce açılan ve Genel Müdürlüğümüzün veya bağlı birimlerinin taraf olarak yer aldığı ve Muhakemat Müdürlüğü/Hazine Avukatlığınca takip edilen her türlü dava, icra dosyası vb. takibine ilgili Muhakemat Müdürlüğü/Hazine Avukatlığınca devam olunacaktır. Şu kadar ki; herhangi bir nedenle, ilgili Muhakemat Müdürlüğü/Hazine Avukatlığı bünyesinde dava takibine yetkili Avukat kalmaması durumunda açılış tarihine bakılmaksızın, Genel Müdürlüğümüzün taraf olduğu davaların, yetkili Bölge Müdürlüğü Hukuk Birimine işbu genelgede belirtilen esaslar kapsamında devri yapılacaktır.
Aksine bir karar alınmadıkça 01/10/2025 tarihinden sonra açılan ve Genel Müdürlüğümüzün veya bağlı birimlerinin taraf olarak yer aldığı ve Muhakemat Müdürlüğü/Hazine Avukatlığınca takip edilen her türlü dava, icra dosyası vb. takibinin Genel Müdürlüğümüz ilgili Hukuk Birimince yapılması gerekmekte olup;
Bu genelgenin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilgili Muhakemat Müdürlüğü/Hazine Avukatlığı ile dosya devir iş/işlemlerini başlatan ve/veya tamamlayan Hukuk Birimlerince 31/12/2025 tarihini geçmemek kaydıyla devir işlemlerinin tamamlandığı tarih itibariyle;
Bu genelgenin yürürlüğe girdiği tarihte henüz devir iş/işlemlerini başlatmamış olan Hukuk Birimlerinin ise en geç 31/12/2025 tarihine kadar Hukuk Birimlerinin bağlı olduğu Bölge Müdürlüğü yetki sahası içinde yer alan il/ilçelerdeki Muhakemat Müdürlüğü/Hazine Avukatlıkları ile yapılacak protokol uyarınca dosyaların devrinin yapılması sağlanmalıdır.
Emeklilik, ölüm, istifa, yer değiştirme, kurum değişikliği vb. herhangi bir nedenle Avukat bulunmayan Hukuk Birimlerince, bünyesinde Avukat bulununcaya kadar hali hazırda takibi uhdesinde bulunan veya kendisine tebliğ olunan dosyalar ile ilgili, 659 sayılı KHK'nın durumuna göre 5/2 veya 6/3 maddeleri hükmü uyarınca işlem tesis edilecektir. Hukuk Birimine yeniden Avukat ataması yapılması durumunda ise, Avukatın göreve başlama tarihinden itibaren en geç 3 ay içinde işbu genelge kapsamındaki dosyaların ilgili Bölge Müdürlüğü Hukuk Birimine devri, yine işbu genelgede belirtilen esaslar uyarınca tamamlanacaktır.
İlgi (a) 07/06/2012 tarihli ve 2012/06 (1728) sayılı ve ilgi (b) 05/08/2014 tarihli ve 2014/7 (1759) sayılı genelgeler yürürlükten kaldırılmıştır.
İşbu Genelge gereğince işlemlere yön verilmesi ve bağlı tüm birimlerinize duyurulması hususunda bilgi ve gereğini rica ederim.
