EN
TR
T.C. ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü
Kadastro Dairesi Başkanlığı
Sayı: E-45172909-170.04.02-19529919
Konu: 2/B kullanım kadastrosu çalışmaları.
DAĞITIM YERLERİNE
İlgi: a) Teftiş Kurulu Başkanlığı çıkışlı 30.01.2026 tarihli ve E-82160793- 105[55315756.2025.202]-19315655 sayılı Makam Olur'u.
b) Müfettişliğin 23/01/2026 Sayı:36442/01 sayılı İnceleme Raporu.
c) 01.09.2025 tarihli ve E-45172909-105-17509342 sayılı yazımız.
ç) 06.10.2025 tarihli ve E-45172909-170.04.02-17938324 sayılı yazımız.
d) Tapu ve Kadastro VI. (Antalya) Bölge Müdürlüğü (Kadastro Şube Müdürlüğü (Antalya))'nün 21.10.2025 tarihli ve E-89341304-170.04.02-18158969 sayılı yazısı.
e) 28.10.2025 tarihli ve E-45172909-170.04.02-18224553 sayılı yazımız.
Teftiş Kurulu Başkanlığının ilgi (a) yazısında, ilgi (b) inceleme raporunda belirtilen hukuka aykırı ifraz işlemlerine başka illerde yapılan uygulamalarda da rastlanılan bu durumun hizmet kusuruna vücut verebilecek nitelikte bir risk unsuru taşıyabileceği değerlendirilmiş olup, 2/B kullanım kadastrosu çalışmaları ile güncelleme çalışmalarında ifraz işlemleri 3194 sayılı İmar Kanunu ile 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'ndaki kısıtlamalara tabi olduğundan yapılan ifrazların bu kanunlara uygun gerçekleştirilmesi, yapılan ifrazların (zemindeki bölünmelerin) ve bu ifrazlara dayanak olarak gösterilen zemindeki yolların açılma/oluşturulma tarihlerinin eski hava fotoğrafları ile diğer harita ve belgeler ile bilirkişi beyanları ile kanuna uygun olduğunun tevsik edilmesi halinde ifrazlara cevaz verilmesi, söz konusu kanunlara aykırı ifrazların hukukileştirilmemesi yönüyle taşra birimlerine genel nitelikli bir talimat yayımlanması;
Bölge müdürlüklerince, yapılan çalışmaların hem teknik hem de hukuki yönden mahallinde örnekleme usulü işlem seçilerek denetlenmesi;
Ayrıca kadastro müdürlüklerinde çalışmaların kontrolünde görev alan kontrol memuru ve mühendislerin örnekleme usullü seçtikleri işlere ilişkin yaptıkları kontrollere dair belgeleri ilgili kontrol formlarına ekleyerek yaptıkları kontrol işlerini tevsik etmelerini sağlamaları yönüyle de taşra birimlerine duyuruda bulunulması belirtilmiştir.
Bilindiği gibi, 2/B alanlarının kullanım kadastrosu ve güncellemesi 3402 sayılı Kadastro Kanununun Ek 4 ve Ek 7. maddesi ve Taşınmaz Malların Sınırlandırma, Tespit ve Kontrol İşleri Hakkındaki Yönetmeliğin 17. maddesi hükümlerine göre yapılmakta olup bu kapsamdaki uygulama; 2012/5 nolu genelgede, 03.05.2013 tarihli ve 32381507-010-07/4104 sayılı genel duyuruda, 16.07.2013 tarihli ve 45172909-010-06/6696 sayılı genel duyuruda, 09.12.2013 tarihli ve 45172909-165-03-4840/11080 sayılı genel duyuruda, 03.10.2016 tarihli ve 45172909-170-04-02/ E.2152777 sayılı genel duyuruda, 23.10.2019 tarihli ve 45172909-170.04.02-E.4060203 sayılı genel duyuruda, 20.10.2023 tarihli ve E-45172909-170.04.02-10365247 sayılı genel duyuruda açıklanmıştır.
3402 sayılı Kanunun Ek 4. maddesinin beşinci fıkrası "Bu madde kapsamındaki kadastro, ifraz ve tescil işlemleri, 3194 sayılı İmar Kanunu ile 3.7.2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunundaki kısıtlamalara tabi olmaksızın yapılır." hükmünde iken, bu hüküm; Anayasa Mahkemesinin 12.5.2011 günlü, E.2009/24, K. 2011/75 sayılı kararının satır aralarında, "Anayasa'nın 44. maddesinin hükmünü uygulamaya geçirmek amacıyla Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu çıkarıldığı, toprakların verimli kullanılması ve tarım topraklarının erozyona karşı korunması milli ekonomi açısından önem taşıdığı gibi, bireylerin sağlıklı bir çevrede yaşama hakkıyla da yakından ilgili olduğu, 5403 sayılı Kanun'da toprakların korunması ve ekonomik olarak işletilebilmesini sağlamak üzere bazı ilkelerin öngörüldüğü, aynı şekilde şehirleşmenin planlı bir şekilde yapılabilmesi için İmar Kanununun çıkarıldığı, İmar Kanunu'nda sağlıklı ve çağdaş şehirlerin ortaya çıkarılabilmesi için ifraz ve tevhitlere ilişkin bazı kısıtlamaların öngörüldüğüne vurgu yapılarak, orman alanı dışına çıkarılan arazilerin Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile İmar Kanunu'nda yer alan kısıtlamalara tâbi olmaksızın kadastro, ifraz ve tescil işlemlerinin yapılmasına olanak tanıyan kuralın, bu arazilerin sözü edilen kanunlarda yer alan ve Anayasa'nın amir hükmü gereği olan korumaların dışında tutulması sonucunu doğurduğuna" vurgu yapılarak, Anayasa'ya aykırı bulunmuş ve iptal edilmiştir.
Öte yandan, 19.04.2012 tarihli ve 6292 sayılı Kanununun 6. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları ile, 3402 sayılı Kanunun Ek 4. maddesine göre yapılacak kullanım kadastrosu ve güncelleme çalışmalarında kullanıcı/muhdesatların 31/12/2011 tarihinden önce olmak suretiyle belirlenmesi yönünde kısıtlama getirilmiştir. Bu kısıtlayıcı unsurlar dikkate alınmak suretiyle yapılması gereken uygulama, 2012/5 nolu genelgede ve 20.10.2023 tarihli ve E-45172909-170.04.02-10365247 sayılı genel duyuruda etraflıca açıklanmıştır.
Ayrıca, 2012/7 nolu genelgenin D- DÜZELTMELER başlıklı bölümünde "6292 sayılı Kanunun 11 nci maddesinin 13 ncü fıkrası gereğince, hak sahipliğine esas tarihin tespiti konusunda tereddüt olması halinde hak sahipliği, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce bildirilen bilgi ve belgelere göre, bunun mümkün olmaması hâlinde başvuru sahipleri tarafından ibraz edilen belgelere göre illerde defterdarlıklar, ilçelerde malmüdürlüklerince belirlenecektir. Tapu sicil kayıtları üzerindeki hatalarda düzeltme işlemleri; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 1027'nci maddesi, Tapu Sicil Tüzüğünün 85, 86, 87 ve 88'nci maddeleri ile 1458 sayılı Genelgemize göre yapılmakta olup, aynı hükümlerin 6292 sayılı Kanunun uygulanması sırasında ortaya çıkabilecek olası hataların düzeltilmesinde de kıyasen uygulanması gerekmektedir." denilmiştir.
Milli Emlak Genel Müdürlüğünün 05.12.2012 tarihli ve 32531 sayılı yazısı (2/B kullanım kadastrosu kadastro tutanaklarında ve güncelleme listelerindeki yazım hataları ve kullanıcı/muhdesat sahibi kişilerin ad, soyadı ve baba adı yazım yanlışlıklarının idari yoldan düzeltilmesi, 6292 sayılı Kanundan sonra düzenlenecek güncelleme listelerinin tescil edildiği tarihten sonra 8 aylık hak düşücü sürenin bulunduğu ve bu alanlarda 5403 sayılı Toprak Kanunu ve Arazi Kullanımı Kanunundaki kısıtlamalar ile ilgili sorunlar yaşandığına yönelik) hakkında 14.01.2013 tarihli ve 23294678-010-07/21-397 sayılı genel duyuru yayımlanmıştır.
1) 3402 sayılı Kanunun Ek 4 üncü maddesine göre kullanım kadastrosu yapılarak tespitin kesinleşmesi sonucu ya da tespite itiraz davası sonucu kadastro mahkemesinin kararı uyarınca kullanıcı/muhdesatların tapu kütüğünün beyanlar hanesine kaydından sonra, bu parsellerde 3402 sayılı Kanunun Ek 4 üncü maddesine göre güncelleme (ve/veya tekrar Ek 4 kullanım kadastrosu) yapılması imkanı bulunmamaktadır. Tapu kütüğündeki mevcut bilgilere göre, milli emlak idaresince 6292 sayılı Kanun hükümlerince değerlendirme yapılması gerekmektedir.
Ancak, 6292 sayılı Kanunun 11/9. maddesi (Bu Kanun kapsamında yapılacak işlemler sırasında, 2/B alanlarında ve bitişiğindeki kadastro parsellerinde 3402 sayılı Kanunun ek 4 üncü maddesinde belirtilen hatanın tespiti hâlinde Maliye Bakanlığının talebi ile anılan madde esaslarına göre düzeltilir.) hükmü gereğince, 6292 sayılı Kanun kapsamında yapılacak işlemler esnasında, 3402/Ek 4. maddesinde belirtilen teknik hatanın tespit edilmesi durumunda milli emlak idaresinin talebi üzerine kadastro müdürlüğünce 2012/5 nolu genelgede belirtilen esaslara göre düzeltme işlemi yapılabilir.
2) Öte yandan, 3402 sayılı Kanunun Ek 4 üncü maddesinin yürürlüğünden (15/01/2009 tarihinden) önce (2924, 3402 sayılı Kanunlar veya hükmen gibi) tapu kütüğünün beyanlar hanesinde kullanıcı/muhdesat belirtmesi konulmuş olan parsellerde, daha sonra 3402 sayılı Kanunun Ek 4 üncü maddesine göre güncelleme yapılmış ise bu gibi parsellerde tekrar güncelleme yapılması imkanı bulunmamaktadır. Tapu kütüğündeki mevcut bilgilere göre, milli emlak idaresince 6292 sayılı Kanun hükümlerince değerlendirme yapılması gerekmektedir.
Ancak, 6292 sayılı Kanunun 11/9. maddesi (Bu Kanun kapsamında yapılacak işlemler sırasında, 2/B alanlarında ve bitişiğindeki kadastro parsellerinde 3402 sayılı Kanunun ek 4 üncü maddesinde belirtilen hatanın tespiti hâlinde Maliye Bakanlığının talebi ile anılan madde esaslarına göre düzeltilir.) hükmü gereğince, 6292 sayılı Kanun kapsamında yapılacak işlemler esnasında, 3402/Ek 4. maddesinde belirtilen teknik hatanın tespit edilmesi durumunda milli emlak idaresinin talebi üzerine kadastro müdürlüğünce 2012/5 nolu genelgede belirtilen esaslara göre düzeltme işlemi yapılabilir.
3) Şayet, 3402 sayılı Kanunun Ek 4 üncü maddesinin yürürlüğünden (15/01/2009 tarihinden) önce (2924, 3402 sayılı Kanunlar veya hükmen gibi) tapu kütüğünün beyanlar hanesinde kullanıcı/muhdesat belirtmesi konulmuş olan parsellerde, milli emlak idaresinin talebi üzerine, 2012/5 nolu genelgenin (B) maddesindeki açıklamalara göre güncelleme yapılması gerekmekte olup güncelleme sonrası tapu kütüğünün beyanlar sütununda terkin edilecek/yeni kaydedilecek bilgilere göre milli emlak idaresince 6292 sayılı Kanun hükümlerince değerlendirme yapılması gerekmektedir.
Konu ile ilgili olarak Müfettişliklerce yapılan incelemelerde, özellikle; 3194 sayılı İmar Kanunu ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'ndaki kısıtlamalara tabi ifrazlarda, 2012/5 nolu genelgede belirtilen kısıtlayıcı hükümlere uyulmaksızın hatalı uygulamalar yapıldığı gözlenmiştir.
Konu ile ilgili olarak daha önce, ilgi (d) yazı ile soru konusu edilen hususlar ve bu sorulara verilen ilgi (e) cevabi yazının örnekleri (ilgi "c" ve "ç" talimat örnekleri ile birlikte) ilişikte gönderilmektedir.
Bu kapsamda;
1) 2/B kullanım kadastrosu çalışmalarında, 2012/5 nolu genelgede belirtilen kısıtlamalara (ilgi "e" yazıda belirtilen hususlar dikkate alınmak suretiyle) titizlikle uyulmasının sağlanması için gerekli her türlü önlemin alınması,
2) Bölge müdürlüklerince, yetki alanındaki kadastro müdürlüklerince sürdürülen (ihaleli ya da ihalesiz) 2/B kullanım kadastrosu çalışmalarının hem teknik, hem de hukuki yönden mahallinde örnekleme usulü işlem seçilerek denetlenmesi,
3) Ayrıca, kadastro müdürlüklerinde çalışmaların kontrolünde görev alan kontrol memuru ve mühendislerin örnekleme usulü ile seçtikleri işlere ilişkin yaptıkları kontrollere dair belgeleri ilgili kontrol formlarına ekleyerek yaptıkları kontrol işlerini tevsik etmelerini sağlamaları hususlarında;
Bilgilerinizi ve bildiriş ve mevzuat doğrultusunda gereğinin temini rica ederim.
