Vergiye Uyumlu Mükelleflere %5 Vergi İndirimi Broşürü

1. Vergi İndirimi Uygulaması Nedir?

Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 121 inci maddesine göre, belirlenen şartları taşıyan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, 1/1/2018 tarihinden itibaren verilecek yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden hesaplanan verginin %5’ini, ödenmesi gereken vergiden indirme imkânı bulunmaktadır.

2. %5 Vergi İndiriminden Kimler Yararlanabilir?

Kanunda belirtilen şartları taşımaları kaydıyla vergi indiriminden;

» Ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle gelir vergisi mükellefleri,

» Kurumlar vergisi mükellefleri (Finans ve bankacılık sektörlerinde faaliyet gösterenler, sigorta ve reasürans şirketleri, emeklilik şirketleri ve emeklilik yatırım fonları hariç),

yararlanabilir.

3. %5 Vergi İndiriminden Yararlanma Şartları Nelerdir?

%5 vergi indiriminden yararlanmak için mükelleflerin aşağıda belirtilen şartları sağlaması gerekmektedir.

» İndirimin hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile bu yıldan önceki son iki yıla ait vergi beyannamelerinin kanuni süresinde verilmiş olması gerekmektedir. Vergi beyannameleri; yıllık gelir vergisi ve kurumlar vergisi beyannameleri, geçici vergi beyannameleri, muhtasar, muhtasar ve prim hizmet beyannameleri ile Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı vergi dairelerine verilmesi gereken katma değer vergisi ve özel tüketim vergisi beyannamelerini ifade eder.

Kanuni süresinde verilen bir beyannameye ilişkin olarak kanuni süresinden sonra düzeltme amacıyla veya pişmanlıkla verilen beyannameler bu şartın ihlali sayılmayacaktır.

» Belirtilen süre içerisinde kesinleşmiş olması koşuluyla vergi beyannamelerindeki vergi türleri itibarıyla ikmalen, re’sen veya idarece yapılmış bir tarhiyat bulunmaması gerekmektedir.

Kesinleşen tarhiyatların, indirimin hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl için geçerli olan, yıllık indirim tutar sınırının %1’ini aşmaması durumunda bu şart ihlal edilmiş sayılmayacaktır.

» İndirimin hesaplanacağı beyannamenin verildiği tarih itibarıyla, kapsam dahilindeki vergi beyannameleri üzerine tahakkuk eden vergilerin ödenmiş olması gerekmektedir.

Ödemenin, ilgili mevzuatı gereği istenilen bilgi ve belgelerin tam ve eksiksiz olarak ibraz edilmiş olması koşuluyla, vergi kanunları gereği doğan iade alacaklarından mahsuben yapılmış olması ve indirimden yararlanıldıktan sonra söz konusu iade alacağı tutarının mahsuben ödemesi talep edilen vergi borcu tutarının altına düşmesi hâlinde, eksik ödenmiş duruma gelen vergilerin mahsuben ödenmek istenilen tutarın %10›unu aşmaması kaydıyla, eksik ödenmiş vergiler dolayısıyla veya vergi kanunları gereğince, tecil edilerek belirlenen şartların gerçekleşmesine bağlı olarak terkin edilecek vergilerin, şartların sağlanamaması hâlinde kanunlarında belirlenen tecil süresinin sonunu takip eden on beşinci günün bitimine kadar ödenmesi şartıyla, bu şart ihlal edilmiş sayılmayacaktır.

Ayrıca, vergi aslı (vergi cezaları ile fer’i alacaklar dahil) 1.000 TL’nin üzerinde vadesi geçmiş borcunun bulunmaması gerekmektedir.

Vergi indirimin hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile önceki dört takvim yılında 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 359 uncu maddesinde (Kaçakçılık suçları ve cezalar) sayılan fiilleri işlediği tespit edilenler, bu madde hükümlerinden yararlanamazlar.

Örnek 1: Serbest meslek erbabı mükellef (A)’nın 2025 takvim yılına ilişkin gelir vergisi beyannamesi 31/3/2026 tarihinde verilmiş olup, beyanname üzerinden 5.700.000 TL gelir vergisi hesaplanmıştır.

Mükellef (A), 2024 yılı Mart ayına ait KDV beyannamesi üzerinden tahakkuk eden vergiyi süresinde ödememesi nedeniyle, 2024 takvim yılına ilişkin gelir vergisi beyannamesinde vergiye uyumlu mükelleflere vergi indiriminden yararlanamamıştır.

Ancak mükellef (A) tarafından 2023, 2024 ve 2025 takvim yıllarına ilişkin tüm vergi beyannameleri kanuni süresi içinde verilmiş, bu beyannamelere ilişkin tahakkuk eden vergiler ise 2025 hesap dönemi gelir vergisi beyannamesinin verildiği tarih olan 31/3/2026 tarihinden önce ödenmiştir.

Buna göre, 2025 takvim yılı ile önceki iki takvim yılına ait verilmesi gereken tüm vergi beyannamelerinin süresinde verilmiş olması ve bu beyannamelere ilişkin tahakkuk eden vergilerin de indirimden yararlanılacak beyannamenin verildiği tarihten önce ödenmiş bulunması nedeniyle, Kanunda belirtilen diğer şartların da sağlanması kaydıyla, mükellef (A) vergiye uyumlu mükelleflere yönelik vergi indiriminden yararlanabilecektir.

Örnek 2: 2025 hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesini 30/4/2026 tarihinde veren (B) Ltd. Şti.’nin, bu tarih itibarıyla Kasım 2022 vergilendirme dönemine ait 87,30 TL vadesi geçmiş KDV beyannamesi damga vergisi borcu ile 15.000 TL vadesi geçmiş motorlu taşıtlar vergisi borcu bulunmaktadır.

Buna göre, (B) Ltd. Şti.’nin toplamda 15.087,30 TL vadesi geçmiş vergi borcu bulunmasına rağmen, vergi indirimi uygulamasında 1.000 TL’lik sınırın aşılıp aşılmadığının tespitinde yalnızca Kanun maddesinde sayılan vergi beyannameleri üzerinden tahakkuk eden vergiler dikkate alınacaktır. Bu nedenle, motorlu taşıtlar vergisi borcu değerlendirmeye alınmayacak olup, 87,30 TL tutarındaki damga vergisi borcu da (B) Ltd. Şti.’nin vergiye uyumlu mükelleflere yönelik vergi indiriminden yararlanmasına engel teşkil etmeyecektir.

4. Vergi İndiriminden Yararlanmak İçin Hangi Vergilerin Ödenmesi Gerekmektedir?

Vergi indiriminden yararlanabilmek için sadece gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinin değil, geçici vergi beyannameleri, muhtasar, muhtasar ve prim hizmet beyannameleri ile Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı vergi dairelerine verilmesi gereken katma değer vergisi ve özel tüketim vergisi beyannamelerinin yasal süresinde verilmesi ve bu beyannameler üzerine tahakkuk eden bütün vergilerin de vergi indiriminin hesaplanacağı beyannamenin verildiği tarih itibarıyla ödenmiş olmaları gerekmektedir.

5. Vergi İndiriminde Üst Limit Var mıdır?

Hesaplanan indirim tutarı, 1/1/2026 tarihinden itibaren verilmesi gereken yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinde uygulanmak üzere 12.000.000 Türk lirasından (332 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği) fazla olamayacaktır.

6. İndirilecek Tutarın Ödenmesi Gereken Vergiden Fazla Olması Durumunda Mahsup Var mıdır?

İndirilecek tutarın ödenmesi gereken vergiden fazla olması durumunda kalan tutar, yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihi izleyen bir tam yıl içinde mükellefin beyanı üzerine tahakkuk eden diğer vergilerinden mahsup edilebilir. Bu süre içinde mahsup edilemeyen tutarlar red ve iade edilmeyecektir.

7. Şartların Taşınmadığının Anlaşılması Durumunda İndirilen Vergi İçin Yapılacak İşlemler Nelerdir?

Vergi indiriminden yararlanan mükelleflerin, öngörülen şartları taşımadığının sonradan tespiti hâlinde ilgili vergilendirme döneminde indirim uygulaması dolayısıyla ödenmeyen vergiler, vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın tarh edilecektir.

8. Düzeltme Amacıyla veya Pişmanlıkla Verilen Beyannameler Vergi İndirimi Uygulamasından Yararlanılmasına Engel midir?

Kanuni süresi içinde verilen bir beyannameye ilişkin olarak, kanuni süresinden sonra düzeltme amacıyla veya pişmanlıkla verilen beyannameler vergi indiriminden yararlanılmasına engel teşkil etmeyecektir. Ancak, indirimden yararlanılabilmesi için bu beyannameler üzerine tahakkuk eden vergilerin de indirimin hesaplanacağı beyannamenin verildiği tarih itibarıyla ödenmiş olması gerekmektedir.

9. Dar Mükellefler %5 Vergi İndiriminden Yararlanabilir mi?

Ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle gelir vergisi mükellefi olan gerçek kişiler ile kurumlar vergisi mükelleflerinden (finans ve bankacılık sektöründe faaliyet gösterenler, sigorta ve reasürans şirketleri ile emeklilik yatırım fonları ve emeklilik yatırım ortaklıkları hariç olmak üzere) belirli şartları sağlamaları hâlinde, yıllık gelir/kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden hesaplanan verginin %5’ini ödenecek vergiden indirim konusu yapabilirler.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 121 inci maddesinde ve konuya ilişkin olarak yayımlanan 301 ve 312 seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğlerinde yapılan açıklamalarda, tam veya dar mükellef ayrımı yapılmamaktadır.

Kurumlar Vergisi Kanununda, dar mükellef kurumların iş yeri veya daimi temsilci vasıtasıyla elde ettikleri kazançlarının tespitinde, aksi belirtilmediği takdirde tam mükellef kurumlar için geçerli olan hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir.

Bu nedenle, Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 121 inci maddesinde yer alan şartların sağlanması halinde dar mükellef gerçek veya tüzel kişilerin söz konusu vergi indiriminden yararlanması mümkündür.

10. Vergi İndirimi Uygulamasına İlişkin Örnekler

Örnek 1: Vergi indiriminden yararlanma şartlarının tamamını taşıyan Mükellef (C), 2025 takvim yılında 3.750.000 TL ticari kazanç, sahibi olduğu iki daireyi konut olarak kiraya vermesi sonucunda 1.125.000 TL kira geliri elde etmiş ve götürü gider yöntemini seçmiştir. Mükellef yıl içinde 562.500 TL geçici vergi, 270.000 TL de tevkif yoluyla kesilen vergi ödemiştir.

Mükellef, kira gelirinin yanında ticari kazancını beyan etmek zorunda olduğundan, 47.000 TL olan konut kira geliri istisnasından yararlanamaz.

Buna göre, Mükellef (C) %5 vergi indiriminden aşağıdaki şekilde yararlanacaktır.

Örnek 2: Avukatlık faaliyetinden dolayı gelir vergisi mükellefi olan Mükellef (D), vergi indiriminden yararlanma şartlarının tamamını taşımakta olup 2025 takvim yılında 9.000.000 TL serbest meslek kazancı, 825.000 TL alacak faizi elde etmiştir. Mükellef, bu dönemde 1.350.000 TL geçici vergi, 1.125.000 TL de tevkif suretiyle kesilen vergi ödemiştir.

Buna göre, Mükellef (D) %5 vergi indiriminden aşağıdaki şekilde yararlanacaktır.

Örnek 3: Vergi indiriminden yararlanma şartlarının tamamını sağlayan (E) A.Ş.’nin, 2025 hesap dönemine ait kurumlar vergisi beyannamesinde beyan ettiği matrah üzerinden 112.500.000 TL kurumlar vergisi hesaplanmıştır. Mükellef, bu dönemde 67.500.000 TL yurtiçinde tevkif suretiyle kesilen vergi, 28.125.000 TL de geçici vergi ödemiştir.

Buna göre, (E) A.Ş. %5 vergi indiriminden aşağıdaki şekilde yararlanacaktır.