2021/2 Yurt Dışı Borçlanma İşlemleri Hakkında 10.01.2021 Tarihli ve 2021/2 Sayılı Genelge

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI

Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Sayı : E-40552758-010.06.01-17819796

Konu : Yurt Dışı Borçlanma İşlemleri

GENELGE

2021/2

8/6/2011 tarihli ve 2011/48 sayılı Genelgede yer alan tahsis işlemlerine ilişkin bölümler 6/11/2018 tarihli ve 2018/38 sayılı Genelgeye, sosyal güvenlik sözleşmelerine ilişkin uygulamalar ilgili sözleşme genelgelerine ve yurt dışı sürelerinin yurt içi hizmet süreleri ile çakışmasına ilişkin bölümler 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge ile 22/2/2013 tarihli ve 2013/11 sayılı Genelgeye aktarılmıştır. 19/7/2019 tarihli ve 30836 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7186 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile 3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanunda yapılan değişiklikler de dahil olmak üzere 3201 sayılı Kanun kapsamında yurt dışı borçlanmaya ilişkin yapılan düzenlemelere istinaden yürütülecek iş ve işlemlerin usul ve esasları yeniden belirlenmiştir.

7186 sayılı Kanun ile 3201 sayılı Kanunda yapılan düzenlemeler 1/8/2019 (dahil) tarihi itibariyle yürürlüğe girmiş olup anılan tarih itibariyle yapılacak iş ve işlemler aşağıdaki açıklamalar doğrultusunda yürütülecektir.

BİRİNCİ BÖLÜM

GİRİŞ

1. Tanımlar

Bu Genelgede geçen;

(1) Borcun tamamının ödenmesi; aylık talep tarihinden önce en az aylığa hak kazanmaya yetecek süre karşılığı ödenen miktarı,

(2) İşsizlik süresi; yurt dışında geçen çalışma sürelerinin arasında veya sonunda 1 yıla kadar olan ve yurt dışında geçen işsizlik sürelerini,

(3) Kanun; 3201 sayılı Kanunu,

(4) Kısmi aylık; sosyal güvenlik sözleşmesine istinaden birleştirilmiş süreler üzerinden ilgili mevzuata göre bağlanan aylıkları,

(5) Kurum; Sosyal Güvenlik Kurumunu,

(6) Sigortalılık süresi; borçlanma kapsamındaki sürenin bulunduğu ülke mevzuatına göre ikamet süreleri hariç, çalışılmış ya da çalışılmış süre olarak kabul edilen süreleri,

(7) Sosyal güvenlik kanunları; 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesi ile 24/5/1983 tarihli ve 2829 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanun ile bu kanunlara ait ek ve değişiklikleri,

(8) Sosyal güvenlik kuruluşları; Sosyal Güvenlik Kurumu ile 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesinde belirtilen emekli sandıklarını,

(9) Sosyal güvenlik sözleşmesi; Ülkemizin taraf olduğu sosyal güvenlik alanındaki ikili veya çok taraflı anlaşmaları,

(10) Sosyal yardım; bulunulan ülke mevzuatı kapsamında, geçimlerini sağlayacak hiçbir gelirleri olmayan veya mevcut gelirleriyle geçimlerini sağlamakta güçlük çeken kişilerin asgari geçim düzeyi ile sınırlı olmak üzere geçimlerinin sağlanması amacıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından muhtaçlık durumuna ve süresine göre ödenen, ikamet şartına bağlı nakdi yardımları,

(11) Sürelerin değerlendirilmesi; Kanunun 1 inci maddesinde belirtilen sürelerin Türk vatandaşları veya doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığından çıkanlar ile bunlardan vefat edenlerin Türk vatandaşı olan hak sahiplerinin istekleri halinde borçlandırılmasını,

(12) Tam aylık; sosyal güvenlik sözleşmelerine istinaden hizmet birleştirilmesi yapılmadan bağlanan aylıkları,

(13) Yönetmelik; 6/11/2008 tarihli ve 27046 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yurtdışında Geçen Sürelerin Borçlandırılması ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmeliği ifade etmektedir.

2. Genel Açıklamalar

Türk vatandaşlarının yurt dışında geçen belirli sürelerinin borçlandırılarak Ülkemiz sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta kollarında geçmiş hizmet gibi değerlendirilmesini sağlamak amacıyla bugüne kadar iki borçlanma kanunu yürürlüğe girmiştir.

Bunlardan ilki 7/6/1978 tarihinde yürürlüğe giren 30/5/1978 tarihli ve 2147 sayılı Yurtdışında Çalışan Türk Vatandaşlarının Yurtdışında Çalışma Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun, ikincisi ise 22/5/1985 tarihinde yürürlüğe giren 8/5/1985 tarihli ve 3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanundur.

2.1. 2147 Sayılı Kanun

Yurt dışında çalışan vatandaşlarımızın çalıştıkları ülkelerin sosyal güvenlik mevzuatı ile Türkiye’deki sosyal güvenlik mevzuatı arasındaki emekli aylığına hak kazanma koşullarının farklılığından doğan sorunları çözmek, Anayasamızda vurgulanan “Sosyal Devlet” anlayışının somut örneklerinden biri olan herkese sosyal güvenlik hakkını sağlamak ve bunu kitlelere yaygınlaştırmak amacı ile 2147 sayılı Kanunla yurt dışında çalışan Türk vatandaşlarına, yabancı ülkelerde geçen çalışma sürelerini sosyal güvenlikleri bakımından borçlanarak değerlendirme hakkı tanınmıştır.

Her ne kadar 2147 sayılı Kanun yürürlükte bulunmasa da, bu Kanun kapsamında borçlandırılan süreler bugün itibariyle bağlanacak aylıklarda değerlendirildiğinden, 2147 sayılı Kanunun öngördüğü borçlanmaya ilişkin iş ve işlemler aşağıda açıklanmıştır.

(1) Borçlanma hakkından, yurt dışında işçi veya işveren olarak çalışanlardan, yazılı isteklerine bağlı olarak 2147 sayılı Kanunun yürürlükte bulunduğu 7/6/1978-21/5/1985 tarihleri arasında başvuruda bulunanlar yararlandırılmıştır.

(2) 7/6/1978 tarihinde yurt dışında çalışmakta olanlarla bu tarihten önce yurda kesin dönüş yapanlara, yurt dışındaki çalışma sürelerinin değerlendirilmesini istemeleri halinde yurt dışında geçen ve belgelendirilen çalışma sürelerinin borçlandırılması imkânı tanınmıştır.

(3) Borçlanma tutarının başvuru sahibinin yurda kesin dönüş tarihindeki yabancı ülkede kazandığı son aylığının o tarihteki Türk Lirası karşılığından mı yoksa başvuru tarihindeki prime esas kazancın tavan sınırı üzerinden mi ödeneceği, ilgilinin tercihine göre belirlenmiştir.

Bu şekilde tespit edilen prime esas kazancın borçlanılan ay sayısı ile çarpımının malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına ait prim oranı uygulanarak toplam borçlanma miktarı hesaplanmıştır. 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu kapsamında yapılan hizmet borçlanmalarında başvuru tarihindeki en yüksek basamak üzerinden malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi tahsil edilmiştir.

Bu hesaplamada 7/6/1978-1/4/1981 tarihleri arasında malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına ait prim oranı olarak geçerli olan prime esas azami kazancın %15'i, 1/4/1981 tarihinden sonra ise geçerli olan prime esas azami kazancın % 20'si esas alınmıştır.

Borç tutarı, borcun Kurumca bildirildiği tarihten itibaren toptan veya en çok 3 yılda yıllık eşit taksitlerle ödenmiştir.

(4) 7/6/1978 tarihinden sonra yurda kesin dönüş yapmış olanlardan, yurt dışında geçen çalışmalarını değerlendirmek isteyenlerin borçlanma işlemleri, dönüş tarihinden itibaren altı ay içinde, yurt dışına gitmeden önce veya yurda dönüşlerinden sonra çalışmaları bulunuyorsa bağlı oldukları sosyal güvenlik kurumunca, hiçbir sosyal güvenlik kurumuna bağlı değillerse Sosyal Sigortalar Kurumunca sonuçlandırılmıştır. 7/6/1978 tarihinde yurt dışında bulunanlardan Türkiye’de sosyal güvenlik kurumlarına tabi çalışması bulunanlar istekleri halinde Sosyal Sigortalar Kurumuna borçlanmışlardır. Yurt dışında geçen çalışma sürelerinin borçlanılabilmesi için bu sürelere ait belgelerin de ilgili Kuruma verilmesi zorunlu tutulmuştur. Borç tutarı, borcun bildirildiği tarihten itibaren bir ay içinde döviz olarak yine başvurulan sosyal güvenlik kurumuna ödenmiştir. Borç tutarı hesaplanırken başvurulan sosyal güvenlik kurumu mevzuatındaki esaslar veya başvuru tarihindeki en yüksek (tavan) aylık kazanç esas alınmıştır.

(5) 2147 sayılı Kanuna göre 7/6/1978 tarihinden sonra yurda kesin dönüş yapanların yurt dışındaki çalışma sürelerini değerlendirmek istemeleri halinde, kesin dönüş tarihinden itibaren altı ay içinde ilgili sosyal güvenlik kurumuna başvurmaları ve prim borçlarını döviz olarak borcun tebliğ tarihinden itibaren en geç bir ay içinde yatırmaları zorunlu tutulmuştur. Bu nedenle, 7/6/1978 tarihinden sonra yurda kesin dönüş yapanlardan 2147 sayılı Kanundan yararlanmak isteyenlerin, döviz olarak ödeyecekleri primleri karşılayacak miktardaki dövizin T.C. Merkez Bankasına veya milli bir bankaya yatırıldığını gösteren belgeyi de borçların ödenmesi sırasında, ilgili sosyal güvenlik kurumuna borç miktarındaki Türk Lirası ile birlikte vermeleri gerekmekteydi. Bu takdirde, borç tutarının döviz olarak ödendiği kabul edilmiştir.

2.2. 3201 Sayılı Kanun

2147 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılarak, 8/5/1985 tarihli 3201 sayılı Kanun 22/5/2008 tarihinde yürürlüğe konulmuştur.

Kanunun 4 üncü maddesine göre yurt dışı sigortalılık sürelerine ait borçlanma miktarı, borçlanılacak sürenin her bir günü için 1 ABD Doları üzerinden hesaplanmıştır. Ancak, borçlanılacak her bir gün için tahakkuk ettirilecek ABD Doları miktarı Bakanlar Kurulunun değişik tarihlerde yürürlüğe giren kararları ile yeniden belirlenmiştir. Buna göre, borcun ödendiği tarih esas alınmak kaydı ile 15/2/1997-15/5/1998 tarihleri arasında yapılan ödemelerde bir gün için tahakkuk eden miktar 2,5 ABD Doları, 16/5/1998-9/5/2005 tarihleri arasında yapılan ödemelerde 2 ABD Doları, 10/5/2005- 5/12/2005 tarihleri arasında yapılan ödemelerde 5 ABD Doları ve 6/12/2005 tarihinden itibaren yapılan/yapılacak ödemelerde ise 3,5 ABD Doları olarak belirlenmiştir.

Ancak, tahakkuk ettirilen borç tutarının tamamını veya bir kısmını 5 ABD Doları üzerinden ödemiş olanların 6/12/2005 tarihinden itibaren altı ay içinde yazılı istekte bulunmaları halinde, borçlanma tutarları ve bağlanmış ise aylıkları 3,5 ABD Doları üzerinden yeniden hesaplanmıştır.

Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “yurda kesin dönüş yapanlar” ve “kesin dönüş” ibarelerinin Anayasa Mahkemesince iptal edilmesi üzerine, 29/7/2003 tarihli ve 4958 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun 56 ncı maddesi ile söz konusu madde yeniden düzenlenmiştir. Yapılan düzenleme ile borçlanma için yurda dönüş tarihinden sonra aranan iki yıllık başvuru süresi yürürlükten kaldırılmış ve yurt dışında iken Kanun kapsamında süreleri bulunanlara borçlanma hakkı verilmiştir.

Bu düzenlemeyle 6/8/2003 tarihine kadar yurda kesin dönüş yapmadıkları tespit edilenlerin hem yurt dışı borçlanmaları hem de bağlanmışsa aylıkları iptal edilmekteyken, bu tarihten sonra başvuru tarihinde yurda dönmedikleri tespit edilenlerin borçlanma işlemleri iptal edilmemiş ancak aylık bağlanmışsa aylıklar iptal edilmiştir.

Borçlanmaya ilişkin hükümler yönüyle Kanunda, üç farklı kanunun yanı sıra 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değişiklikler yapılmış ayrıca 1 ve 15 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile de Kanunun uygulamasına ilişkin yönetmeliği çıkaracak bakanlıkların adını değiştiren düzenlemeler aşağıda açıklanmıştır.

2.2.1. 5754 Sayılı Kanun

17/4/2008 tarihli ve 5754 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 8/5/2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Söz konusu Kanunun;

(1) 79 uncu maddesiyle Kanunun 1 inci, 2 nci, 3 üncü, 4 üncü, 5 inci ve 6 ncı maddeleri değiştirilmiş ve bu Kanuna geçici 5 inci, geçici 6 ncı ve geçici 7 nci maddeler eklenmiştir.

(2) 64 üncü maddesiyle değiştirilen 5510 sayılı Kanunun 106 ncı maddesinin 24 numaralı bendine göre, Kanunun 7 nci, 11 inci, geçici 1 ila geçici 4 üncü maddeleri ve aynı Kanunda geçen “döviz” ibareleri yürürlükten kaldırılmıştır.

(3) 68 inci maddesiyle değiştirilen 5510 sayılı Kanunun geçici 7 nci maddesinin dördüncü fıkrası ile yurt dışı hizmet borçlanmasına ait prime esas kazançların aylık bağlanmasında nasıl değerlendirileceği hususuna açıklık getirilmiştir.

5510 sayılı Kanunun sigortalılık statüsüne ilişkin 4 üncü maddesinin birinci fıkrası, prime esas kazancın alt ve üst sınırına ilişkin 82 nci maddesi ile borçlanılan sürelere ait kazançların aylık bağlanmasında değerlendirilmesine ilişkin geçici 7 nci maddesinin dördüncü fıkrası da 3201 sayılı Kanunun uygulaması ile sınırlı olmak üzere aynı tarih itibariyle yürürlüğe girmiştir.

2.2.2. 6552 Sayılı Kanun

10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun ile Kanunun 1 inci maddesi değiştirilmiş, 5 inci maddesinin beşinci fıkrasına bir cümle eklenmiş ve Kanuna geçici 8 inci madde ilave edilmiştir.

Bu düzenleme ile doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenlere yurt dışında Türk vatandaşı olarak geçen sürelerini borçlanma hakkı tanınmış, uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinde Türk sigortasına girişinden önce akit ülke sigortasına girdiği tarihin Türk sigortasına girdiği tarih olarak kabul edileceğine ilişkin özel hüküm bulunan ülkelerdeki sigortalılık sürelerini borçlananların akit ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarihin Türkiye'de ilk işe giriş tarihi olarak kabul edilmesi öngörülmüştür.

Ayrıca, bu düzenleme kapsamındaki konular ile ilgili olarak 11/9/2014 tarihinden önce Kurum aleyhine açılmış ve henüz sonuçlanmamış davalarından feragat edenlere dava konusu talepleri esas alınarak işlemlerinin sonuçlandırılması imkânı verilmiştir.

2.2.3. 700 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname

2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 97 nci maddesiyle Kanunun;

4 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Bakanlar Kurulu" ibaresinin "Cumhurbaşkanı" şeklinde değiştirilmesi,

12 nci maddesinde yer alan "Devlet Bakanlığı ve Başbakan Yardımcılığı," ibaresinin madde metninden çıkartılması öngörülmüştür.

2.2.4. 1 ve 15 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri

1 ve 15 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile; Maliye Bakanlığının ismi Hazine ve Maliye Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ismi ise Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı olarak değiştirilmiş olup bu değişiklikler doğrultusunda madde metni düzenlenmiştir.

2.2.5. 7186 Sayılı Kanun

19/7/2019 tarihli ve 30836 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7186 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile Kanunun 3 üncü, 4 üncü, 5 inci ve 9 uncu maddelerinde değişiklik yapılmış, geçici 5 inci maddesi yürürlükten kaldırılmış ve Kanuna geçici 9 uncu madde eklenmiştir.

Kanunun;

3 üncü maddesinde yapılan değişiklikle, yurt dışı borçlanması için sadece Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat edileceği,

4 üncü maddesinde yapılan düzenleme ile borçlanılacak her bir gün için seçilecek günlük prime esas kazanç karşılığı tahakkuk ettirilecek borçlanma tutarının hesaplanmasına esas oranın % 45 olacağı,

5 inci maddesinin dördüncü fıkrasında yapılan değişiklikle, 1/8/2019 (dahil) tarihinden itibaren borçlandırılan yurt dışı sürelerinin 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında geçmiş sigortalılık süresi olarak kabul edileceği,

5 inci maddesine eklenen son fıkra ile Türkiye’deki sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki sürelerin borçlandırılması halinde bu sürelerin, 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde yer alan hükümler esas alınarak Türkiye’deki sigortalılık başlangıç tarihinden, Türkiye’de sigortalılık yok ise borçlanma tutarının tamamen ödendiği tarihten geriye götürülen sürelere ait ilgili aylara mal edileceği öngörülmüştür.

İKİNCİ BÖLÜM

YURT DIŞI BORÇLANMA İŞLEMLERİ

1. Borçlanmanın Şartları

Yurt dışı borçlanmasından yararlanabilmek için;

(a) Türk vatandaşı olmak,

(b) Belirli nitelikte yurt dışı süreleri bulunmak,

(c) Yurt dışı sürelerini belgelendirmek,

(d) Yazılı istekte bulunmak şartları aranacaktır.

1.1. Türk Vatandaşı Olmak

Kanunun 1 inci maddesinde, Türk vatandaşları ile doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenlerin, Türk vatandaşı olarak yurt dışında geçen ve belgelendirilen sürelerini borçlanabilecekleri öngörülmüştür.

Ancak, söz konusu kişilerin borçlanma kapsamındaki yurt dışı sürelerinde Türk vatandaşı olmaları gerekmektedir.

Kanunun 3 üncü maddesinde vefat edenlerin sadece Türk vatandaşı olan hak sahiplerine borçlanma hakkı verildiğinden, başvuru tarihinde Türk vatandaşı olmayan hak sahipleri borçlandırılmayacaktır.

Buna göre;

(1) Türk vatandaşlığında geçmeyen yurt dışı süreleri borçlandırılmayacaktır.

(2) Doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden sigortalılar hariç olmak üzere, borçlanma başvuru tarihinde Türk vatandaşı olmayanların borçlanma talepleri reddedilecektir.

(3) Türk vatandaşlığı ile birlikte yabancı ülke vatandaşlığı devam eden sigortalı ve hak sahipleri yurt dışı borçlanması yapabileceklerdir.

(4) Talep sahibinin vatandaşlık durumu Kimlik Paylaşım Sisteminden (KPS) alınacak olan “Nüfus Kayıt Örneği” ile tespit edilecektir.

(5) Türk vatandaşı olmamaları nedeniyle borçlanma talebinin Kurum tarafından reddedilmesi üzerine 11/9/2014 tarihinden önce Kurum aleyhine dava açan ve henüz davası neticelenmemiş olanlardan, doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenlerin, davalarından feragat etmeleri halinde davaya esas talep dilekçeleri dikkate alınarak borçlanma işlemleri sonuçlandırılacaktır.

Bu kapsamda, davalardan feragat edildiğini gösterir mahkeme kararının aslı veya bu kararın onaylı örneği ekli "3201 Sayılı Kanunun Geçici 8 inci Maddesine İstinaden Davalardan Feragat Edildiğine Dair Dilekçe"(Ek-1) ile Kuruma başvurulması halinde, reddedilen borçlanma talep dilekçeleri esas alınarak borçlanma işlemleri gerçekleştirilecektir.

Örnek: İzinle Türk vatandaşlığını kaybettiği gerekçesiyle 15/3/2013 tarihli yurt dışı borçlanması talebinin reddedilmesi üzerine sigortalı mahkemeye başvurmuştur. İlgilinin 11/9/2014 tarihinden sonra Kurum aleyhine açmış olduğu davadan vazgeçerek borçlanma talebinin geçerli sayılmasını istemesi halinde, davasına ilişkin borçlanma talep dilekçesi esas alınarak borçlanma işlemi sonuçlandırılacaktır.

(6) Türk vatandaşlığı, Bakanlar Kurulunun Türk vatandaşlığına aldığı tarih itibarıyla kazanıldığından, Türk vatandaşlığı haklarından bu tarih itibarıyla yararlanılmaktadır. Ancak, Türk vatandaşlığını kaybetme Türk vatandaşlığından çıkma belgesinin teslim alındığı tarih itibarıyla gerçekleştiğinden, bu tarihten sonra yurt dışında geçen süreler borçlandırılmayacaktır.

(7) Kanunun geçici 6 ncı maddesi ile sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerden 1/1/1989-8/5/2008 tarihleri arasında zorunlu göçe tabi tutularak Ülkemize gelen soydaşlarımıza, geldikleri ülkede geçen çalışma sürelerinde Türk vatandaşı olma şartı aranmaksızın borçlanma hakkı tanındığından, bu kimselerin borçlanma talep tarihinde Türk vatandaşı olmaları yeterli sayılarak bu

Genelgenin üçüncü bölümünün "5. Zorunlu Göç Nedeniyle Türk Vatandaşlığına Geçenlerin Borçlanma İşlemleri" başlığı altında belirtilen usul ve esaslar dahilinde söz konusu süreleri borçlandırılacaktır.

1.2. Belirli Nitelikte Yurt Dışı Süreleri Bulunmak

Kanunun 1 inci maddesine göre, yurt dışında geçen sigortalılık süreleri, bu süreler arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ile ev kadını olarak geçen süreler borçlanma yoluyla değerlendirilmektedir.

1.2.1. Sigortalılık Süreleri

Kanuna göre sigortalılık süresi deyiminden, borçlanma kapsamındaki sürenin bulunduğu ülke mevzuatına göre ikamet süreleri hariç, çalışılmış ya da çalışılmış süre olarak kabul edilen süreler anlaşılacaktır.

Çalışılmış olarak kabul edilen süreler, ilgili ülke mevzuatına göre fiilen çalışılmadığı halde çalışmaya eşdeğer süre olarak kabul edilip, hizmet cetvellerinde eşdeğer süre olarak gösterilen, aylığa hak kazanmada ve aylık hesabında değerlendirilen sürelerdir.

Bu durumda, borçlanmaya esas hizmet cetvellerinde bildirilen çalışma süreleri (mecburi prim ödeme süreleri, kendi nam ve hesabına çalışmalardan dolayı zorunlu ve isteğe bağlı prim süreleri, kısa süreli çalışmaya tabi işlerde geçen süreler gibi) ve bu çalışma sürelerine eşdeğer sürelerin (isteğe bağlı prim ödeme süreleri, çocuk yetiştirme süreleri, işsizlik ödeneği süreleri, hastalık ödeneği süreleri, bakım süreleri, borçlanma yoluyla ödenen primlere ait süreler gibi) tamamı, başvuru sahibinin kısmi borçlanma hakkı saklı kalmak kaydıyla borçlanma kapsamında değerlendirilecektir.

İlgili ülke mevzuatına göre çalışılmış veya eşdeğer süre olarak kabul edilen ikamet sürelerinin çalışılmış süre olarak değerlendirilmesine imkân bulunmadığından, borçlandırılması mümkün değildir.

Yurt dışı sigortalılık sürelerini borçlananların, sigortalılık sürelerinin bir bölümünde Ülkemizde bulunmaları, bu sürelerin borçlandırılmasına engel teşkil etmeyecektir.

1.2.2. Sigortalılık Süreleri Arasında veya Sonunda Her Birinde Bir Yıla Kadar Olan İşsizlik Süreleri

Kanuna göre işsizlik sürelerinin tamamının borçlanma kapsamında değerlendirilmesine imkân bulunmadığından, sigortalılık süreleri arasında veya sonunda her birinde olmak kaydıyla bir yıla kadar olan yurt dışında geçen işsizlik süreleri borçlandırılacaktır. İkamet süreleri ve borçlanma kapsamında olmayan diğer süreler de bu kapsamda değerlendirilecektir.

Kanunun 1 inci maddesinde belirtilen yurt dışında geçen ve belgelendirilen sigortalılık süreleri ve bu süreler arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ile yurt dışında ev kadını olarak geçen sürelerin aynı anda borçlanılacağına ilişkin zorunluluk bulunmamaktadır.

Buna göre, sigortalılık süreleri ile bu süreler arasında veya sonunda bir yıla kadar olan işsizlik süreleri, birlikte borçlanılabileceği gibi talep edilmesi halinde bu süreler birbirinden bağımsız olarak da borçlanılabilecektir.

İşsizlik süreleri hesaplanırken sigortalılığının arasında ve/veya sonundaki bir (1) yıllık süre esas alınacaktır. Bir yıllık süre içerisinde Ülkemizde bulunulan süreler dikkate alınmayacaktır.

Örnek: 1/6/2020 tarihli dilekçesi ile yurt dışında 19/4/1988-29/11/1996 ile 27/10/1998-15/1/2015 tarihleri arasındaki sigortalılık ve 20/12/1996-27/5/1997 ile 19/3/2015- 1/5/2015 tarihleri arasındaki işsizlik sürelerinin tamamını borçlanma talebinde bulunan sigortalının, 20/12/1996-27/5/1997 ve 19/3/2015-1/5/2015 tarihleri arasında Türkiye’de bulunduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda; sigortalının Türkiye’de bulunduğu tarihler haricindeki işsizlik süreleri borçlandırılacaktır.

1.2.3. Ev Kadını Olarak Geçen Süreler

Yurt dışında ev kadını olarak geçen süreler, medeni durumlarına bakılmaksızın kadınların sigortalılık süreleri haricinde yurt dışında ikamet ettikleri süreleri ifade etmektedir. Borçlanma talebinde bulunanlar, yurt dışında ev kadını olarak geçen sürelerinden diledikleri kadarını borçlanabileceklerdir. Ancak, bu sürelerin borçlandırılmasında, Ülkemizde bulunulan süreler dikkate alınmayacaktır.

1.2.4. Borçlanma Kapsamında Olmayan Süreler

Yönetmeliğin 6 ncı maddesine göre aşağıda sayılan süreler, borçlanma kapsamında değerlendirilmeyecektir.

(1) İşsizlik ve ev kadınlığı sürelerinden yurda giriş çıkış bilgilerine göre Türkiye’de bulunulduğu tespit edilen yurt dışı süreleri.

(2) 18 yaşın doldurulmasından önce yurt dışında geçen süreler.

(3) Türk vatandaşlığının kazanılmasından önce veya Türk vatandaşlığının kaybedilmesinden sonra yurt dışında geçen süreler.

(4) Sosyal güvenlik sözleşmelerine göre kendilerine Ülkemizde kısmi aylık bağlanmış olanların yurt dışında geçen işsizlik süreleri ve ev kadını olarak geçen süreler.

(5) Ülkemizde tam aylık bağlanmış olanların, aylık bağlanmasından önceki yurt dışı süreleri.

(6) Türkiye’de malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları kapsamında geçen ve aşağıda sayılan yurt dışı süreleri;

(a) Libya’da iş üstlenen Türk işverenlerince çalıştırılan Türk işçilerinin, bu ülkede 1/9/1985 tarihinden sonra geçen çalışma süreleri.

Örnek: 1/1/1982-31/12/1987 tarihleri arasında Libya’da Türk işveren yanında çalışan ve bu süreleri borçlanma talebinde bulunan sigortalının 1/1/1982-31/8/1985 tarihleri arasındaki süreleri borçlanma kapsamında değerlendirilecek, 1/9/1985-31/12/1987 tarihleri arasındaki süreler ise borçlandırılmayacaktır.

(b) Almanya’da istisna akdi kapsamında iş üstlenen Türk işverenlerince çalıştırılan Türk işçilerinin bu ülkedeki çalışma süreleri.

(c) 5510 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi kapsamında yurt dışında geçici görevli olarak geçen süreler.

1.2.5. Borçlandırılacak Sürelere İlişkin Ortak ve Diğer Hususlar

(1) Hizmet belgelerindeki bir yıl 360 gün, 1 dönem 90 gün, 1 ay ise 30 gün olarak alınacaktır.

(2) Libya’da konsorsiyum olarak iş üstlenen Türk firmalarında veya Libya firmalarında çalıştırılan Türk işçilerinin, bu ülkedeki tüm süreleri borçlanma kapsamında değerlendirilecektir.

(3) Ülkemizde tam aylık bağlanmamış olanların yabancı ülke mevzuatına göre aylık bağlandığı tarihten sonra yurt dışında geçen süreleri borçlandırılacaktır.

(4) Ülkeler bazında borçlanma kapsamında olan ve olmayan süreler (Ek-2) tabloda yer almaktadır.

(5) Gün sayısı Ülkemiz mevzuatına göre belirlenen kurallardan farklı olarak hesaplanan Belçika sigortalılık sürelerinin tespiti aşağıdaki açıklamalar doğrultusunda yapılacaktır.

Belçika’dan temin edilen hizmet belgelerinde 1 hafta; 38 veya 40 saat ya da 6 gün, 1 yıl ise 312 gün olarak gösterilmektedir.

Belçika hizmet belgesinin Fransızcasında “Journées où heures de travail (j ou h)”, Flamancasında ise “Arbeids dagen of uren” yazan sütunun altında bildirilen çalışma;

- Gün esasına göre geçmiş ise Fransızcasında “… j” (… gün), Flamancasında ise “… d” (… gün),

- Saat esası üzerinden geçmiş ise Fransızcasında “… h”, Flamancasında ise “… u” (….saat) olarak belirtilmektedir.

Fransızcasında “Personne de référence”, Flamancasında ise “Maatpersson” sütununun altında belirtilen süreler, haftalık çalışma süresinin ne kadar saat (36.5, 37, 38, 40 vb.) olduğunu göstermektedir.

- Gün sayılarının dönüştürülmesinde, “... yılına ait toplam gün sayısının altıya bölünerek bulunan rakamın yediyle çarpılması” (gün sayısı / 6 x 7) formülü uygulanacaktır. Sonucun küsuratlı olması halinde bulunan sayı bir üst sayıya yuvarlanacaktır.

Örnek 1: 2019 yılında gün esası üzerinden 312 gün olarak bildirilen süre, Ülkemiz mevzuatına göre değerlendirilirken (312 / 6 x 7 = 364) gün olarak hesaplanacak ve 360 gün olarak alınacaktır.

Örnek 2: 2001 yılında gün esası üzerinden bildirilen 181 günlük süre mevzuatımıza göre 212 gün (181 / 6 x 7 = 211,16) olarak kabul edilecektir.

- Saat olarak bildirilen çalışmaların dönüştürülmesinde; “… yılına ait toplam çalışma saatinin, haftalık çalışma saat sayısına bölünmesi sonucu bulunan hafta sayısının haftalık çalışma gün sayısı olan 7 ile çarpımı” (toplam çalışma saati / haftalık çalışma saat sayısı x 7) formülü uygulanacaktır.

Saat sayısının haftaya dönüştürülmesinde ortaya çıkan küsuratlı sayı olduğu gibi alınacaktır. Haftanın güne dönüştürülmesinde ortaya çıkan sayının küsuratlı olması halinde bulunan sayı bir üst sayıya yuvarlanacaktır.

Örnek 1: 2018 yılında haftalık 38 saat esası üzerinden toplam 200 saat olarak bildirilen çalışma (200 / 38 = 5,26) haftaya dönüştürülecektir. Tespit edilen hafta sayısı 7 ile çarpılarak (5,26 x 7 = 36,82) borçlanılacak gün sayısına dönüştürülecektir. Bulunan küsuratlı sayı bir üst sayıya yuvarlanarak 37 gün olarak esas alınacaktır.

Örnek 2: 2020 yılında haftalık 40 saat esası üzerinden toplam 90 saat olarak bildirilen çalışma (90 / 40 = 2,25) haftaya dönüştürülecektir. Tespit edilen hafta sayısı 7 ile çarpılarak (2,25 x 7 = 15,75) borçlanılacak gün sayısına dönüştürülecektir. Bulunan küsuratlı sayı bir üst sayıya yuvarlanarak 16 gün olarak esas alınacaktır.

(6) Sosyal güvenlik sözleşmesi akdedilmiş ülkelerdeki sigorta kurumlarınca düzenlenmiş hizmet belgelerinde başlama ve bitiş tarihi belli olmayan sigortalılık sürelerinin başlama ve bitiş tarihinin tespiti aşağıdaki şekilde yapılacaktır.

(a) Yıl bazında düzenlenen hizmet belgelerinde, hizmet başlama tarihi yılın son gününden o yıl için bildirilen gün/dönem sayısı kadar geriye götürülerek, hizmet bitiş tarihi ise yılın ilk gününden o yıl içinde bildirilen gün/dönem sayısı kadar ileriye götürülerek tespit edilecektir.

Örnek 1: Belçika’da 1972-1990 yılları arasında hizmeti bulunan sigortalının hizmet belgesinde 1972 yılında 38 gün, 1990 yılında ise 51 gün dönüştürülmüş hizmeti bulunmaktadır. 1972 yılındaki çalışmasına esas başlangıç tarihi, yılın son gününden 38 gün geriye gidilerek 23/11/1972, 1990 yılındaki çalışmasının bitiş tarihi ise yılın ilk gününden 51 gün ileriye gidilerek 21/2/1990 tarihi olarak alınacaktır.

Örnek 2: Fransa’da 1980-1995 yılları arasında hizmeti bulunan sigortalının hizmet belgesinde 1980 yılında 2 dönem (180 gün), 1995 yılında ise 3 dönem (270 gün) hizmeti bulunmaktadır. 1980 yılındaki çalışmasına esas başlangıç tarihi, yılın son gününden 2 dönem geriye gidilerek 1/7/1980, 1995 yılındaki çalışmasının bitiş tarihi ise yılın ilk gününden 3 dönem ileriye gidilerek 30/9/1995 tarihi olarak alınacaktır.

(b) Hizmet belgesinde kayıtlı aralıksız devam eden yılların arasında 360 günden daha az hizmet bildirilmiş olan yıllara ait başlangıç tarihi 1 Ocak, ayrılış tarihi ise 1 Ocak tarihinden başlayıp o yılda çalışılan gün sayısı kadar ileriye gidilmek suretiyle tespit edilecektir.

Örnek 1: Belçika hizmet cetveline göre 2002-2020 yılları arasında çalışmaları bulunan sigortalının, 2008 yılındaki 247 gününün Ülkemizdeki karşılığı olan 289 günlük çalışmasının başlangıç tarihi 1/1/2008, bitiş tarihi ise 19/10/2008 olarak alınacaktır.

Örnek 2: Fransa hizmet cetveline göre 2002-2020 yılları arasında çalışmaları bulunan sigortalının, 2018 yılındaki 1 dönem (90 gün) ve 2019 yılındaki 3 dönem (270 gün) çalışması bulunmaktadır.

Buna göre, 2018 yılı hizmetlerinin başlangıç tarihi 1/1/2018, bitiş tarihi 30/3/2018 olarak, 2019 yılı hizmetlerinin başlangıç tarihi 1/1/2019, bitiş tarihi ise 30/9/2019 olarak alınacaktır.

(c) Bildirilen hizmetlerin aralıklı olması halinde, hizmet belgesinde kayıtlı ilk yıl başlangıç, son yıl ise ayrılış ve diğer yıllar ise ara yıl kabul edilerek bu bölümün 6 ncı maddesinin (a) ve (b) bentlerinde belirtilen kurallara göre tüm yıllardaki hizmetlere ait başlangıç ve bitiş tarihleri belirlenecektir.

Örnek: 1972-1973 ve 1976-1979 yılları arasında Belçika'da hizmeti bulunan sigortalının, 1972 yılında 286 gün, 1973 yılında 200 gün, 1976 yılında 96 gün, 1977 yılında 180 gün, 1978 yılında 135 gün ve 1979 yılında 246 gün dönüştürülmüş hizmeti bulunmaktadır.

Buna göre, sigortalılık başlangıç ve bitiş tarihleri 15/3/1972-20/7/1973, 1/1/1976-6/4/1976, 1/1/1977-30/6/1977, 1/1/1978-15/5/1978 ve 1/1/1979-6/9/1979 olarak alınacaktır.

(d) Ay bazında düzenlenen hizmet belgelerinde, hizmet başlama tarihi ayın son gününden o ay için bildirilen gün sayısı kadar geriye götürülerek, hizmet bitiş tarihi ise ayın ilk gününden o ay içinde bildirilen gün sayısı kadar ileriye götürülerek tespit edilecektir.

Örnek: 1/7/1995-30/11/1995 tarihleri arasında yurt dışı hizmeti bulunan sigortalının Temmuz ayında 25 gün, Kasım ayında 20 ve diğer aylarda ise 30 ar gün olmak üzere, Temmuz-Kasım aylarında toplam 135 gün hizmeti bulunmaktadır. Buna göre sigortalılık başlangıç ve bitiş tarihleri 7/7/1995- 20/11/1995 olarak alınacaktır.

(7) Kanuna göre yurt dışı hizmet borçlanması talebinde bulunanların, sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmış ülkelerden aylık alıp almadığına bakılmaksızın ve ilgili ülkelerden aylık talep formülerleri istenilmeden borçlanma işlemleri sonuçlandırılacaktır.

2. Yurt Dışı Sürelerini Belgelendirmek

Yurt dışı borçlanma başvurusunda bulunanlar, Yönetmeliğin 8 inci maddesine göre yurt dışında geçen ve borçlanmaya esas olan sürelerine ait belgelerin aslını Kuruma ibraz etmek zorundadır.

İbraz edilecek belgeler;

- Sosyal güvenlik sözleşmesi akdedilmiş ülkeler,

- Sosyal güvenlik sözleşmesi akdedilmemiş ülkeler,

- Gemi adamı olarak geçen süreler,

- Ev kadını olarak geçen süreler,

- Sözleşmesiz ülkelerde Türk işverenlerce çalıştırılan Türk işçilerine ait belgelerolmak üzere beş başlık altında aşağıda açıklanmıştır.

2.1. Sosyal Güvenlik Sözleşmesi Akdedilmiş Ülkelerde Geçen Sürelere Ait Belgeler

Talep sahiplerinin sosyal güvenlik sözleşmesi akdedilmiş ülkelerde geçen sigortalılık ve/veya işsizlik sürelerini borçlanabilmeleri için;

(1) İlgili ülke sigorta kurumlarınca düzenlenmiş sigortalılık sürelerini gösterir belgenin aslıyla birlikte Türkiye’de yeminli tercüme bürolarınca yapılmış tercümesinden ya da yurt dışında bulunan Türk temsilciliklerince akredite edilmiş tercümanlarca yapılmış ve ilgili temsilcilikçe onaylanmış tercümesinden,

(2) İlgili ülkelerdeki Türk büyükelçilikleri, başkonsoloslukları, çalışma ve sosyal güvenlik müşavirlikleri veya ataşelikleri gibi temsilciliklerden alınacak hizmet belgesinden durumlarına uygun olanını Kuruma ibraz etmeleri gerekmektedir.

Sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmış ülke sigorta kurumlarınca düzenlenmekte olan borçlanmaya esas belge örnekleri (Ek-3 ila Ek-32)'de yer almaktadır.

2.2. Sosyal Güvenlik Sözleşmesi Akdedilmemiş Ülkelerde Geçen Sürelere Ait Belgeler

Yurt dışı borçlanma talebinde bulunacakların sosyal güvenlik sözleşmesi akdedilmemiş ülkelerde geçen sigortalılık ve/veya işsizlik sürelerini borçlanabilmeleri için; ilgili ülkelerdeki Türk büyükelçilikleri, başkonsoloslukları, çalışma ve sosyal güvenlik müşavirlikleri veya ataşelikleri gibi temsilciliklerden alınacak hizmet belgesini ibraz etmeleri gerekmektedir.

2.3. Gemi Adamı Olarak Geçen Sürelere Ait Belgeler

Gemi adamlarının sigortalılık ve/veya işsizlik sürelerini borçlanabilmeleri için;

(1) Çalıştıkları geminin bayrağını taşıdıkları ülkenin sosyal güvenlik sözleşmesi akdedilmiş ülke olması halinde çalışılan ülke sigorta kurumundan alınacak hizmet belgesinin aslıyla birlikte Türkiye’de yeminli tercüme bürolarınca yapılmış tercümesinden ya da yurt dışında bulunan Türk temsilciliklerince akredite edilmiş tercümanlarca yapılmış ve ilgili temsilcilikçe onaylanmış tercümesinden,

(2) Sosyal güvenlik sözleşmesi akdedilmiş olup olmadığına bakılmaksızın, çalıştıkları geminin bayrağını taşıdıkları ülkelerde bulunan Türk konsoloslukları, çalışma ve sosyal güvenlik müşavirlikleri veya ataşelikler gibi temsilciliklerden alacakları çalışma sürelerini başlangıç ve bitiş olarak gösteren hizmet belgelerinden,

(3) Çalıştıkları gemi ya da geminin bağlı bulunduğu iş yerlerinden alacakları sigortalılık sürelerini gösterir bonservisleri ile birlikte gemi adamı olarak çalışılan süreler ile örtüşen yurda giriş çıkış tarihlerini gösteren pasaport sayfaları ya da emniyet müdürlüklerinden alınacak yurda giriş çıkış tarihlerini gösteren belgelerden durumlarına uygun olan belgenin Kuruma ibraz edilmesi gerekmektedir.

2.4. Ev Kadını Olarak Geçen Sürelere Ait Belgeler

Kanuna göre yurt dışında ev kadını olarak geçen sürelerin borçlandırılabilmesi için; fotoğraf, künye bilgileri ve yurda giriş çıkış tarihlerinin kayıtlı olduğu pasaport sayfa fotokopileri veya emniyet müdürlüklerinden alınacak yurda giriş çıkış tarihlerini gösterir çizelgenin ibraz edilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte ayrıca;

(1) İkamet edilen ülke mercilerinden alınacak ikamet belgesinin aslı ile birlikte Türkiye’de yeminli tercüme bürolarınca yapılmış tercümesinden ya da yurt dışında bulunan Türk temsilciliklerince akredite edilmiş tercümanlarca yapılmış ve ilgili temsilcilikçe onaylanmış tercümesinden,

(2) Türk büyükelçilikleri, başkonsoloslukları, çalışma ve sosyal güvenlik müşavirlikleri veya ataşelikleri gibi temsilciliklerce düzenlenen ikamet belgesinden durumlarına uygun olan belgenin de Kuruma ibraz edilmesi gerekmektedir.

2.5. Sözleşmesiz Ülkelerde Türk İşverenlerce Çalıştırılan Türk İşçilerine Ait Belgeler

5510 sayılı Kanunun 5/1-(g) bendi kapsamında, Ülkemiz ile sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerde iş üstlenen işverenlerce yurt dışındaki iş yerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçilerinden, isteğe bağlı sigortaya prim ödemeyenler yurt dışında iken ya da yurda döndükten sonra yurt dışında geçen söz konusu sürelerinden diledikleri kadarını Kanuna göre borçlanabileceklerdir.

5510 sayılı Kanunun 5/1-(g) bendi kapsamında çalışılan yurt dışı sürelerinin Kanuna göre borçlandırılmasında, bu kapsamda Kuruma bildirilen hizmetlere ait bilgisayar kayıtları esas alınacak, bunlardan ayrıca belge talep edilmeyecektir.

2.6. Yurt Dışı Sürelerinin Belgelendirilmesine İlişkin Ortak ve Diğer Hususlar

(1) Sosyal güvenlik sözleşmesi akdedilmemiş ülkelerdeki Türk temsilciliklerinden hizmet düzenlenmiş bonservis, çalışılan ülke kurumlarınca düzenlenmiş sigorta veya çalışma belgesi ve diğer belgelerle birlikte yazılı olarak ikamet ettikleri ildeki sosyal güvenlik il müdürlüğü (SGİM) /sosyal güvenlik merkezlerine (SGM) müracaat edeceklerdir.

SGİM/SGM'ler, talep sahiplerinin dilekçe ekinde ibraz ettikleri pasaport ve diğer belgelerin her sayfasının asıllarını görerek fotokopilerini, “aslı görülmüştür” kaşesi basmak ve imzalamak suretiyle onaylayacaktır. Onaylanan bu belgeler çalışılmış olan ülkedeki Türk konsoloslukları, çalışma ve sosyal güvenlik müşavirlikleri veya ataşeliklere gönderilmek üzere başvuru sahiplerine verilecektir. Ayrıca, pasaport ve varsa diğer onaylanmış belgelerin birer örneği ilgililerin dosyalarında muhafaza edilecektir.

(2) Libya’daki sürelerini borçlanacak olanlardan, hizmet ve/veya ikamet belgesi talebinde bulunmak isteyenler ibraz edecekleri pasaport, iş akdi, işverence düzenlenmiş bonservis, çalışılan ülke kurumlarınca verilmiş sigorta veya çalışma belgesi ve ikametine ilişkin diğer belgelerle birlikte yazılı olarak ikamet ettikleri ildeki SGİM/SGM'lere müracaat edeceklerdir.

SGİM/SGM'ler, talep sahiplerinin dilekçe ekinde ibraz ettikleri pasaport ve diğer belgelerin her sayfasının asıllarını görerek fotokopilerini, “aslı görülmüştür” kaşesi basmak ve imzalamak suretiyle onaylayacaktır. Onaylanan bu belgelerin birer nüshaları veya teyidi istenen hizmet belgeleri ile buna ait belgeler bir yazı ekinde Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğüne (EHGM) intikal ettirilecek ve söz konusu belgelerin onaylanmış birer örnekleri ilgililerin dosyalarında muhafaza edilecektir.

EHGM söz konusu belgeleri, Başkanlık Makamı Olur’una istinaden kurulan komisyonda değerlendirilerek sonucunu ilgili birime yazı ile bildirecektir. Komisyon tarafından Libya’da çalıştıkları süreleri tespit edilenler ile belgelerin doğruluğu teyit edilenlerin borçlanma işlemleri EHGM'nin yazısına istinaden sonuçlandırılacaktır.

Ancak, pasaport aslı veya onaylı örneği olmadan söz konusu komisyonca hizmet sürelerinin tespitinin mümkün olmaması ve Libya'daki dış temsilciliğimizce düzenlenmiş belgelerin doğruluğuna karar verilememesi nedeniyle, pasaport aslını veya onaylı örneğini ibraz edemeyenlerin hizmet süreleri tespit talepleri ile hizmet belgeleri teyit için EHGM'ye gönderilmeyecektir. Bunların borçlanma talepleri reddedilecek ve borçlanmaya esas belgelerle birlikte pasaport aslı veya onaylı örneğinin ibraz edilerek yeniden müracaat edilmesi gerektiği hususunda ilgiliye bilgi verilecektir.

1/9/1985 tarihinden önce bu ülkede Türk işveren yanında çalışması olup, bu tarihten itibaren de aynı işveren yanında çalıştıkları Kurum kayıtlarından tespit edilenlerin dış temsilciliklerimizce düzenlenmiş belgelerine göre diğer şartları taşımaları kaydıyla borçlanma işlemi yapılacaktır. Bu kapsamda işlem yapılan belgeler teyit için EHGM'ye gönderilmeyecektir.

(3) Yurt dışında geçen sürelerini yurt dışı temsilciliklerimizce düzenlenmiş belgeler ile borçlanma talebinde bulunanlar hakkında yapılacak işlemler aşağıda açıklanmıştır.

a) T.C. Doha Büyükelçiliğince düzenlenmiş hizmet ve/veya ikamet belgelerinin tamamı ile T.C. Riyad Büyükelçiliği Çalışma ve Sosyal Güvenlik Müşavirliğince 3/7/2019 tarihinden önce düzenlenmiş hizmet ve/veya ikamet belgeleri, borçlanma işlemi yapılmadan teyidi alınmak üzere EHGM'ye gönderilecektir.

EHGM tarafından söz konusu belgenin teyidi için ilgili dış temsilcilik ile yazışma yapılarak sonucu ilgili birime bildirilecektir. Belgenin doğruluğunun teyit edilmesi durumunda, belgede kayıtlı sürelerin başlangıç ve bitiş tarihlerinin yurda giriş çıkış tarihleriyle uyumlu olup olmadığına bakılmaksızın borçlanma işlemleri sonuçlandırılacaktır.

b) Yapılacak incelemelerde yurt dışı temsilciliklerimizden alınan hizmet ve/veya ikamet belgelerinde kayıtlı sürelerin başlangıç ve bitiş tarihleri ile ibraz edilen pasaportta ya da emniyet birimlerinden alınan çizelgede veya Emniyet Genel Müdürlüğü Pasaport Giriş/ Çıkış Bilgileri Projesine (EGMP) göre yurda giriş çıkış tarihleri örtüşenlerin belgeleri teyit için EHGM’ye gönderilmeyerek borçlanma işlemleri sonuçlandırılacaktır. Yapılan kontrol sonucunda hizmet ve/veya ikamet belgelerinde kayıtlı sürelerin başlangıç ve bitiş tarihleri yurda giriş çıkış tarihleriyle örtüşmeyenlerin borçlanma talepleri reddedilecektir.

c) İşsizlik ve/veya ev kadınlığı sürelerinin borçlandırılmasına esas belgelerde kayıtlı sürelerin başlangıç ve bitiş tarihleri yurda giriş çıkış tarihleriyle örtüşmekle birlikte, çıkış olmadan giriş yapılması (giriş giriş) halinde çıkış tarihinden sonraki ilk giriş tarihi, giriş olmadan çıkış yapılması (çıkış çıkış) halinde ise giriş tarihinden önceki son çıkış tarihi esas alınarak yurt dışında geçen süreler belirlenecektir.

Örnek: Sigortalı (N), 27/9/2020 tarihli yurt dışı borçlanma talep dilekçesiyle Brezilya'da 25/2/2010-14/1/2019 tarihleri arasında geçen ev kadınlığı sürelerinin tamamını borçlanma talebinde bulunmuştur. İlgilinin yurda giriş çıkış kayıtları tabloda gösterilmektedir.

Buna göre, sigortalı (N)'nin, yurt dışında bulunduğu 25/2/2010-23/5/2011, 19/7/2012- 12/6/2015 ve 7/11/2016-14/1/2019 tarihleri arasında yurt dışında geçen ev kadınlığı süreleri borçlandırılacaktır.

d) Kurumumuz personelince görüntülenmesine yönelik hazırlanan "Yurtdışı Borçlanma Belgesi Sistemi (YBBS)" programı üzerinden temin edilen belgelerin doğruluğu konusunda herhangi bir tereddüt olmayacağından, sosyal güvenlik müşavirlikleri ve ataşelikleri tarafından elektronik ortamda düzenlenmiş ikamet ve/veya hizmet belgesi bulunanların, hizmet ve/veya ikamet belgelerinde kayıtlı sürelerinin başlangıç ve bitiş tarihlerinin yurda giriş çıkış tarihleriyle uyumlu olup olmadığına bakılmaksızın borçlanma işlemleri sonuçlandırılacaktır.

e) Yurt dışı temsilciliklerimizden alınan hizmet ve/veya ikamet belgesi ibraz ederek 1/1/1992 öncesi yurt dışı sürelerini borçlanmak isteyen, ancak pasaportlarını ibraz edemeyenlerden, “Dış Temsilciliklerimizce Düzenlenen Belgelerle Borçlanma Talebinde Bulunanlardan 1/1/1992 Öncesine Ait Yurda Giriş Çıkış Tarihlerini Belgelendiremeyenlere Mahsus Beyan ve Taahhüt Belgesi”nin (Ek- 33) eksiksiz doldurulması istenecek ve borçlanma işlemleri yapılmadan, ibraz edilen dış temsilciliklerce düzenlenmiş hizmet ve/veya ikamet belgesi teyit edilmek üzere bir yazı ekinde EHGM'ye gönderilecektir.

Söz konusu belgenin ilgili dış temsilcilik tarafından düzenlendiğinin teyit edilmesi durumunda, 1/1/1992 tarihine kadar geçen ve yurda giriş çıkış tarihleri tespit edilemeyen sürelerin tamamı, yurda giriş çıkış tarihleri tespit edilen sürelerin borçlandırılması ise bu Bölümün "1.2. Belirli Nitelikte Yurt Dışı Süreleri Bulunmak" başlıklı kısımda yer alan açıklamalar doğrultusunda sonuçlandırılacaktır.

f) Borçlanma için ibraz edilen hizmet belgesinin sahte olduğunun sonradan tespit edilmesi halinde borçlanma işlemi iptal edilecektir. Sahte yurt dışı hizmet belgesi ibraz edenler hakkında soruşturma raporu bulunup bulunmadığına bakılmadan borçlanma karşılığı ödenen meblağın tamamı Kuruma gelir kaydedilecek ve ilgililer hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulacaktır.

g) Borçlanma talebinde bulunanların ibraz ettikleri borçlanmaya esas belgeler, düzenlenme tarihine bakılmaksızın işleme alınacaktır.

h) Sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmış bir ülkenin sigorta kurumu tarafından düzenlenmiş hizmet belgesi ile dış temsilciliklerce düzenlenmiş hizmet belgesinin aynı anda ibraz edilerek yurt dışı borçlanma müracaatında bulunulması ve ibraz edilen hizmet belgelerinde kayıtlı sürelerde farklılık olması halinde, borçlandırma işleminde öncelikli olarak sigorta kurumunca düzenlenen belgedeki kayıtlı süreler esas alınacaktır. Gerekmesi halinde ise dış temsilciliklerce düzenlenmiş hizmet belgesindeki süreler, sigorta kurumunca düzenlenmiş hizmet belgesindeki sürelerle çakışmayacak şekilde cari usullere göre borçlandırılacaktır.

(4) 8/5/2008 tarihinden sonra borçlanma müracaatında bulunarak yurt dışında ev kadını olarak geçen sürelerini borçlananlardan, borçlanılan bu sürelerde yurt dışında sigortalılık süresi olduğunu belgelendirerek borçlanma işleminin düzeltilmesi talebinde bulunanların, bu talepleri kabul edilmeyecektir.

3. Yazılı İstekte Bulunmak

Yurt dışında geçen sürelerin borçlandırılabilmesi için “Yurt Dışı Süreleri Borçlanma Talep Dilekçesi (Ek-34)” veya "Zorunlu Göç Kapsamında Gelenlerin Borçlanma Talep Dilekçesi"nin (Ek-35) usulüne göre doldurulup imzalandıktan sonra aslının Kurumun ilgili birimine doğrudan verilmesi ya da posta yolu ile gönderilmesi gerekmektedir. Fotokopi, faks ya da elektronik postayla yapılan başvurulara istinaden borçlanma işlemi yapılmayacaktır.

Ayrıca, e-Devlet üzerinden yurt dışı borçlanma talebinde bulunanların, işlem yaptıkları tarih müracaat tarihi olarak alınacaktır.

Örnek: Cidde Başkonsolosluğu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Ataşeliği tarafından elektronik ortamda düzenlenmiş hizmet ve/veya ikamet belgesi bulunan ilgili 31/7/2019 tarihinde saat 23:59'da e-Devlet üzerinden yurt dışı borçlanma talebinde bulunmuştur.

Buna göre, yurt dışı borçlanma işlemleri 31/7/2019 tarihi esas alınarak sonuçlandırılacaktır.

Borçlanma işlemlerinde, adi posta veya kargo yolu ile veya Kuruma doğrudan yapılan yazılı başvurularda talep dilekçesinin Kurumun evrak kayıtlarına intikal ettiği tarih esas alınacaktır. Yurt içinden ya da yurt dışından gönderilen taahhütlü, iadeli taahhütlü ve acele posta servisi ile yurt içinden PTT Alo Post veya PTT Kargo ile yapılan yurt dışı borçlanma taleplerinde ise dilekçenin postaya verildiği tarih, Kuruma intikal tarihi olarak kabul edilecektir.

Dünya Posta Birliği Mevzuatına göre taahhütlü gönderilerin barkod aralığı sadece RA ila RZ kodu (RR123456789DE gibi) ile Acele Posta Gönderisinin (APG) barkod aralığı ise sadece EA ila EZ kodu (ED123456789BE gibi) ile başlamaktadır.

Yurt dışından RA ila RZ kodu ile gönderilen postaların taahhütlü gönderi, EA ila EZ kodu ile gönderilen postaların ise acele posta gönderisi olması sebebiyle bu kodlarla gönderilen postaların postaya veriliş tarihleri, Kuruma başvuru veya bildirim tarihi olarak kabul edilecektir.

Almanya posta idaresi bünyesinde yer alan DHL Kargo vasıtası ile bu ülkeden gönderilen postalarda, RA ila RZ ile EA ila EZ kodlarının bulunması halinde postaya veriliş tarihi başvuru tarihi olarak alınacaktır. Diğer ülkelerden DHL Kargo ile gönderilen postalarda ise söz konusu kodlar bulunsa dahi gönderinin Kurumun evrak kayıtlarına intikal ettiği tarih esas alınacaktır.

Posta yoluyla yapılan yurt dışı borçlanma başvurularında müracaat sahibinin Ülkemizde olup olmadığının kontrolü yapılmayacaktır.

Borçlanma talep dilekçeleri Kurumun birimlerinden ya da internet sayfasından temin edilebilecektir.

Borçlanma işlemini gerçekleştirecek birim tarafından 1/8/2019 (dahil) tarihinden itibaren yapılan borçlanma başvurularında;

- Borçlanma talep dilekçesinde zorunlu olarak doldurulması gereken bölümlerdeki bilgilerin,

- Borçlanmaya esas belgelerin,

- İşsizlik ve/veya ev kadınlığı sürelerinin borçlandırılmasında ya da bonservis ibraz eden gemi adamları ile dış temsilcilikler tarafından düzenlenmiş ıslak imzalı belge ibraz edenlerin borçlanma müracaatlarında yurda giriş çıkış tarihleri EGMP'den tespit edilemiyorsa pasaportların veya emniyet müdürlüklerinden alınacak Türkiye’ye giriş çıkış tarihlerinin belirtildiği belgelerin, - İbraz edilen yabancı dilde düzenlenmiş belgelerin tercümelerinin bulunup bulunmadığı kontrol edilecek, söz konusu bilgi ve belgelerin bulunmadığının tespiti

durumunda başvuru reddedilecektir. Sonuç, talep sahibine yazı (Ek-36) ile bildirilecektir.

Örnek: 1/8/2020 tarihli borçlanma talep dilekçesi ile yurt dışında geçen sigortalılık süresini borçlanmak isteyen ancak borçlanmaya ilişkin belgeyi ibraz etmeyen sigortalının borçlanma talebi eksik belge nedeniyle reddedilecektir.

Dış temsilciliklerimizce elektronik ortamda belge düzenlendiğini beyan ederek borçlanma talebinde bulunanların, öncelikle YBBS programında belgenin mevcut olup olmadığının kontrolü yapılarak belgenin olması halinde borçlanma işlemi gerçekleştirecek, belgenin olmaması halinde ise talep reddedilerek ilgiliye bilgi verilecektir.

YBBS programından alınan hizmet belgeleri ile sosyal güvenlik sözleşmesi akdedilmiş ülkelerdeki sigorta kurumlarınca düzenlenmiş hizmet belgesi ile sadece sigortalılık süresini borçlanma talebinde bulunanlardan yurda giriş çıkış belgesi istenilmeyecektir. Sigortalılık süresi ile birlikte işsizlik ve/veya ev kadınlığı süresini de borçlanmak isteyenlerden yurda giriş çıkış tarihlerini gösterir belge ibraz etmeyenlerin, EGMP'den yapılacak kontrole göre yurda giriş çıkış tarihlerinin tamamı veya bir kısmı tespit edilebiliyorsa tespit edilen tarihlerde yurt dışında geçen işsizlik ve/veya ev kadınlığı süreleri de borçlandırılacaktır. Ancak, bunların işsizlik ve/veya ev kadınlığı sürelerinde yurda giriş çıkış tarihlerinin tespit edilememesi durumunda borçlanma talebi reddedilmeyerek, sadece sigortalılık süreleri borçlandırılacaktır.

Örnek 1: 1/8/2020 tarihli borçlanma talep dilekçesiyle birlikte Moldova sigorta kurumu tarafından düzenlenmiş hizmet belgesini ibraz ederek, 1/1/2009-31/5/2019 tarihleri arasında Moldova’da geçen sigortalılık ve 1/6/2019-31/5/2020 tarihleri arasındaki işsizlik sürelerinden 4000 günü borçlanmak isteyen sigortalı (M), yurda giriş çıkış tarihlerinin belirtildiği belgeyi Kuruma ibraz etmemiştir. Sigortalı (M)'nin, EGMP'den temin edilen yurda giriş çıkış kayıtlarından 1/6/2019- 31/5/2020 tarihleri arasındaki bir yıllık işsizlik süresinde yurt dışında bulunduğu tespit edilmiştir.

Buna göre, bir yıllık işsizlik süresinin sona erdiği 31/5/2020 tarihinden geriye doğru olmak üzere, 4000 gün borçlandırılacaktır.

Örnek 2: Örnek 1'deki sigortalının işsizlik süresindeki yurda giriş çıkış tarihlerinin tespit edilemediği varsayıldığında hizmet belgesindeki son sigortalılık süresi olan 31/5/2019 tarihinden geriye doğru olmak üzere, sadece 3750 gün sigortalılık süresi borçlandırılacaktır.

Yurt dışı borçlanma talep dilekçesi ekinde borçlanmaya esas belge ibraz etmeyenlerin dosyalarında Kuruma ibraz edilmiş borçlanma taleplerine esas hizmet ve/veya ikamet belgeleri bulunanların borçlanma talepleri reddedilmeksizin söz konusu belgeler esas alınarak borçlanma işlemleri sonuçlandırılacaktır.

Yurt dışı borçlanma talep dilekçesi ekinde borçlanmaya esas belge ibraz etmeyenlerden daha önce Kuruma ibraz edilmiş hizmet ve/veya ikamet belgelerinde borçlanılmak istenilen sürelerden daha az süre bulunanların borçlanma talepleri reddedilmeyerek söz konusu belgelerde kayıtlı süreler esas alınarak borçlanma işlemi gerçekleştirilecektir. Borçlanılmak istenilen diğer sürelerin ise belge ibraz etmek şartıyla yeni bir borçlanma talebine göre sonuçlandırılacağı hususunda talep sahibine bilgi verilecektir.

1/8/2019 (dahil) tarihinden sonra yurt dışı borçlanma talep dilekçesi ekinde ibraz edilen borçlanmaya esas belgenin tercümesinin bulunmaması ve sigortalının bu tarihten önce Kuruma ibraz edilmiş hizmet ve/veya ikamet belgelerinin mevcut olması durumunda borçlanma talepleri reddedilmeden bu belgelerden tercümeye ihtiyaç duyulmayanların borçlanma talepleri sonuçlandırılacaktır. Dosyadaki 1/8/2019 tarihinden önce Kuruma ibraz edilmiş olan hizmet belgelerinden tercümeye ihtiyaç duyulanlar ise tercümesi yapılmak üzere EHGM'ye gönderilecektir. Borçlanma talep dilekçesi ekinde yurt dışı sürelerini gösterir belgeyi ibraz etmemekle birlikte başka bir birimde yurt dışı sürelerini gösterir belgenin bulunduğunu belirtenlerin borçlanma talebi eksik belge nedeniyle reddedilmeyecek, borçlanmaya esas belge ilgili birimden temin edilerek borçlanma işlemi gerçekleştirilecektir.

Ayrıca, matbu "Yurt Dışı Süreleri Borçlanma Talep Dilekçesi"nde "Borçlanma miktarının hesabında seçtiğiniz bir günlük prime esas kazanç" seçeneğinin boş bırakılması veya birden fazla seçeneğin işaretlenmesi durumunda borçlanma başvurusu reddedilmeyecek ve borç tahakkukunda "Asgari" seçeneği esas alınarak borçlanma işlemi sonuçlandırılacaktır.

Kanuna göre borçlanılacak sürelerdeki bir günlük prime esas kazanç miktarının seçimi talep sahibinin tercihine bırakılmıştır. Ancak, aynı yurt dışı borçlanma talep dilekçesinde borçlanılacak sürelerin birden farklı prime esas kazanç üzerinden borçlandırılmasına imkan bulunmamaktadır. Bununla birlikte talep sahiplerinin istekleri halinde ayrı bir talep dilekçesi ile farklı bir prime esas kazanç miktarı üzerinden borçlanma isteme hakkı da bulunmaktadır. Kişiler bu haklarını aynı gün ya da farklı günlerdeki müracaatları ile gerçekleştirebileceklerdir. Aynı tarihte farklı prime esas kazançlar ile borçlanma talep eden sigortalılar her prime esas kazanç için farklı borçlanma talep dilekçesi ile müracaat edecek ve her dilekçe için farklı varide numarası alınacaktır. Borçlanma programından her bir talep için farklı tebliğ yazısı alınarak sigortalılara tebliğ edilecek, borçlandırılan sürelere ilişkin tahakkuk cetveli ise dosyasında muhafaza edilecektir.

Sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmış ülke sigorta kurumlarınca doğrudan Kuruma gönderilen sigortalılık sürelerini gösterir belgelerin borçlanma işlemlerinde kullanılması durumunda tercümeleri ilgililerden talep edilmeyecektir.

Yurt dışı borçlanma talebinde bulunan vekilin, başvuru sırasında vekaletnamenin aslını veya onaylanmış örneğini ibraz etmesi gerekmektedir. Söz konusu belgenin mevcut olmaması halinde borçlanma talebi reddedilecektir.

Vekaletname aslı görülmek suretiyle, Kurum personelince "aslı görülmüştür" tasdiki yapılmış vekaletname örneği alınarak borçlanma ve borçlanmadan vazgeçme işlemleri yapılabilecektir.

Vekil aracılığıyla yapılan borçlanma taleplerinde ibraz edilen vekaletnamelerde “borçlanma” ve/veya “yurt dışı borçlanma” ibaresinin bulunmaması halinde borçlanma talepleri reddedilecektir.

Avukata verilen vekaletnamenin aslı veya örneğine, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu gereği vekalet pulu yapıştırılması zorunlu olduğundan pul yapıştırılmamış olan vekaletname ile yapılan başvurular reddedilecektir.

4. Borçlanma İçin Başvurulacak Kuruluşlar ve Birimler

4.1. Başvurulacak Kuruluşlar

Kanunun 1 inci maddesinde belirtilenler ile yurt dışında çalışmakta iken veya yurda kesin dönüş yaptıktan sonra vefat edenlerin Türk vatandaşı olan hak sahipleri ve sosyal güvenlik sözleşmeleri uygulanmak suretiyle kendilerine veya hak sahiplerine 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesinde belirtilen emekli sandıkları da dahil olmak üzere kısmi aylık bağlanmış olanların borçlanma işlemleri 1/8/2019 (dahil) tarihinden itibaren Sosyal Güvenlik Kurumunca yapılacaktır.

Kısmi aylıkların tam aylığa dönüştürülmesine ilişkin borçlanma talepleri hariç olmak üzere, 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesinde belirtilen emekli sandıklarına yapılan borçlanma talepleri ilgili sandık tarafından reddedilecek ve ilgiliye yurt dışı sürelerini borçlanabilmesi için Sosyal Güvenlik Kurumuna başvurması gerektiği bilgisi verilecektir.

4.2. Başvurulacak Birimler

1/8/2019 (dahil) tarihinden itibaren yurt dışı hizmet borçlanmasına ait süreler 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında geçmiş sigortalılık süresi olarak kabul edileceğinden, yurt dışı sürelerinin borçlanılmasına ilişkin iş ve işlemler aşağıda belirtilen birimlerce yürütülecektir.

Türkiye İsviçre Sosyal Güvenlik Sözleşmesi hükümlerine göre transfer edilen primlere ait sürelerin borçlanma işlemleri ve bu sürelerle birlikte aynı anda ev kadınlığı ya da başka bir sigortalılık süresinin de borçlanılmak istenmesi halinde bu borçlanma işlemleri EHGM tarafından sonuçlandırılacaktır.

Borçlanma talep tarihinde, 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında faaliyeti bulunmayanlar ile faaliyeti sona ermiş olanların borçlanma işlemleri, yurt dışı borçlanma talep dilekçesinde belirtilen adres dikkate alınmaksızın, KPS'den tespit edilecek adresin bulunduğu ildeki, KPS'de birden fazla adres kaydının bulunması halinde tercih edilen ildeki, KPS'de adres kaydı bulunmuyor ise nüfusa kayıtlı olunan ildeki, her ikisinin de tespit edilemediği durumlarda ise müracaat edilen ildeki SGİM/SGM tarafından yürütülecektir. Bu kapsamda borç tahakkuku gerçekleştirilmiş ve müteakip borçlanma talep tarihi itibariyle de faaliyeti bulunmayanların, ek borçlanma talepleri ilk borçlanma işlemini yapan SGİM/SGM tarafından sonuçlandırılacaktır.

Borçlanma talep tarihi itibariyle 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamındaki faaliyeti devam edenlerin borçlanma işlemleri, faaliyetin devam ettiği SGİM/SGM tarafından sonuçlandırılacaktır.

5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamı dışında borçlanma yapmış olanların, 1/8/2019 tarihinden sonra yapacakları borçlanma işlemleri, bu başlıkta yapılan açıklamalara göre tespit edilecek SGİM/SGM tarafından sonuçlandırılacaktır.

Örnek 1: 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında yurt dışında geçen çalışma süreleri borçlandırıldıktan sonra 5/5/2019 tarihinden itibaren 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında Ordu’da faaliyetine devam eden ancak Ankara’da ikamet eden sigortalının 12/9/2019 tarihli borçlanma talebi faaliyetin devam ettiği Ordu SGİM tarafından sonuçlandırılacaktır.

Örnek 2: 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında çalışması bulunan sigortalı 5/11/2018 tarihli borçlanma talep dilekçesiyle Finlandiya'da geçen çalışma sürelerini borçlanma talebinde bulunmuş, KPS'de ilgilinin Çorum'da ikamet ettiği tespit edildiğinden borçlanma işlemleri Çorum SGİM tarafından sonuçlandırılmıştır. 6/12/2019 tarihli borçlanma talep dilekçesiyle Finlandiya'da ev kadını olarak geçen sürelerini borçlanmak isteyen ilgili borçlanma talep tarihinde Nevşehir'de ikamet etmektedir.

Buna göre, 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında gerçekleştirilecek olan 6/12/2019 tarihli borçlanma talebi, ilgilinin ilk borçlanmasının yapıldığı ünite dikkate alınmaksızın borçlanma işlemleri ikametinin bulunduğu Nevşehir SGİM tarafından sonuçlandırılacaktır.

Hak sahiplerinin borçlanma talepleri vefat eden sigortalının bilgileri dikkate alınmak suretiyle yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda ilgili SGİM/SGM tarafından sonuçlandırılacaktır.

4.3. Kısmi Aylık Alanların Başvuracağı Birim

Kısmi aylıklarını tam aylığa dönüştürmek isteyenlerin başvuru yerleri ve borçlanmalarına ilişkin iş ve işlemler bu Genelgenin Diğer ve Ortak İşlemler başlıklı Üçüncü Bölümünün "2.1. 5510 Sayılı Kanunun 4/1-(a), (b) ve (c) Bendi Kapsamında Bağlanan Kısmi Aylığın Tam Aylığa Dönüştürülmesi" başlığı altında yapılan açıklamalar doğrultusunda sonuçlandırılacaktır.

4.4. Başvuruya İlişkin Ortak Hususlar

(1) Vekil aracılığı ile yapılan borçlanma başvurularında, borçlanma işlemini yürütecek SGİM/SGM, sigortalı esas alınmak suretiyle bu Genelgenin "4.2. Başvurulacak Birimler" başlığı altında yapılan açıklamalara göre belirlenecektir.

(2) Başvuru sahiplerince bu Genelgenin "4.2. Başvurulacak Birimler" bölümünde belirtilenler haricindeki birimlere yapılmış olan başvurular, Kurum evrak kaydına alınarak en kısa süre içerisinde borçlanma işlemini yapacak SGİM/SGM'ye gönderilecektir.

(3) Borçlanma başvurularında, "Yurt Dışı Süreleri Borçlanma Talep Dilekçesi"nin 9 uncu maddesi ile "Zorunlu Göç Kapsamında Gelenlerin Borçlanma Talep Dilekçesi"nin 4 üncü maddesindeki "Aylık bağlanmasına yetecek süre" seçeneğinin işaretlenmesi durumunda, başvuru sahibine hangi şartlarla aylık bağlanacağının tespitine esas olan sigortalılık başlangıç tarihi, prim ödeme gün sayısı, yaş tashihi olup olmadığı, hangi statüye göre aylık bağlanacağı hususları başta olmak üzere gerekli olan tüm araştırmalar ilgili servislerce titizlikle yapılacaktır. Yapılan araştırma sonucuna göre başvuru sahibine hangi şartlarla aylık bağlanacağı tespit edilecek ve borçlanma talep tarihindeki aylık bağlanmasına yetecek asgari yurt dışı süresine göre oluşturulan borç tahakkuku ilgiliye tebliğ edilecektir. İlgilinin, tespit tarihindeki Türkiye'de bulunan sigortalılık süreleri, hangi statüde, kaç gün üzerinden aylığa hak kazandığı ile kaç gün borçlandırıldığı hususları tespiti gerçekleştiren şef ve bağlı olduğu merkez müdürü/il müdür yardımcısı tarafından tutanak altına alınacak ve tutanağın bir nüshası ilgilinin dosyasında muhafaza edilecektir.

5. Borç Miktarının Hesaplanması ve Borçlanılacak Sürenin Tespiti

Kanunun 4 üncü maddesinde yapılan düzenleme ile borçlanılacak her bir gün için tahakkuk ettirilecek borçlanma tutarının, başvuru tarihindeki 5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesinde belirtilen prime esas asgari ve azamî günlük kazanç arasında seçilecek günlük kazancın % 45'i olacağı öngörülmüştür. Buna göre;

(1) 1/8/2019 (dahil) tarihinden itibaren yapılacak başvurularda, Kanun uyarınca hesaplanacak bir günlük borçlanma tutarı, başvuru tarihinde geçerli olan günlük prime esas kazancın alt ve üst sınırları arasında kalmak kaydıyla başvuru sahibince seçilen kazancın yüzde % 45’i alınmak suretiyle belirlenecektir. Bulunan rakamın virgülden sonraki üçüncü rakamı beş (5) ve daha büyükse ikinci rakam yukarı yuvarlanacaktır. Tahakkuk ettirilecek toplam borçlanma tutarı günlük borçlanma tutarı ile borçlanılan gün sayısının çarpımından oluşacaktır.

Formül ile ifade edilirse;

Bir Günlük Borçlanma Tutarı = Seçilen Prime Esas Kazanç x % 45 Toplam Borçlanma Tutarı = Bir Günlük Borçlanma Tutarı x Gün Sayısı şeklinde olacaktır.

Örnek: 1/2/2020 tarihinde yurt dışında geçen 5400 gün sigortalılık süresini, günlük 98,10 ₺ kazanç üzerinden borçlanmak isteyen sigortalının bir günlük borçlanma tutarı, 98,10 x % 45 = 44,15 ₺, toplam borç tutarı ise 44,15 x 5400 = 238.410,00 ₺ olacaktır.

(2) 1/1/2020-31/12/2020 tarihleri arasında sigorta primine esas;

Günlük kazanç alt sınırı : 98,10 ₺

Günlük kazanç üst sınırı : 735,75 ₺

olarak belirlenmiştir.

Buna göre, 1/1/2020-31/12/2020 tarihleri arasında bir günlük borçlanma tutarının alt sınırı 44,15 ₺, üst sınırı 331,09 ₺ olarak uygulanacaktır.

(3) 8/5/2008 tarihinden itibaren borçlanma tutarının tespitinde geçerli olan günlük kazancın alt ve üst sınırlarına ait güncel tutarlar, Kurum intranet sayfasındaki EHGM Mevzuat / Yurtdışı Sözleşmeler ve Emeklilik Daire Başkanlığı / “3201 Sayılı Kanuna Göre Borçlanmaya Esas Kazanç ve Borçlanma Bedellerine İlişkin Tablo"da yer almakta olup bu miktarlar değiştiğinde söz konusu tablo güncellenmektedir.

(4) Yurt dışı sürelerinin borçlandırılmasında, başvuru sahibince talep dilekçesinde belirtilen gün sayısı, Kuruma ibraz edilen ispatlayıcı belgede kayıtlı bulunan son tarihten geriye doğru olmak üzere belirlenecektir. Bu tespitte 1 yıl 360 gün, 1 ay 30 gün olarak hesaplanacaktır.

Örnek: 5/8/2019 tarihinde Almanya'da geçen sigortalılık sürelerinden 5400 gün borçlanmak istediğini belirterek borçlanma talebinde bulunan sigortalının, borçlanmaya esas belgesinde 1/5/1990- 30/4/2000 ve 1/1/2010-6/9/2016 süreleri kayıtlıdır. Buna göre, öncelikle belgede kayıtlı son tarih olan 6/9/2016 tarihinden geriye doğru olmak üzere belgede kayıtlı sürelerden 5400 gün borçlandırılacaktır.

(5) Kuruma ibraz edilen borçlanmaya esas belgedeki yurt dışı gün sayısının borçlanma talep dilekçesinde belirtilen gün sayısından az olması durumunda, borçlanma talebi dikkate alınarak borçlanmaya esas belgedeki sürelerin tamamı borçlandırılacaktır. İlgiliye ibraz ettiği belgede kayıtlı sürelerin tamamının borçlandırıldığı, bu süreler dışındaki yurt dışı sürelerini gösterir borçlanmaya esas belge ibraz etmesi ve yeniden borçlanma talebinde bulunması halinde borçlanma işleminin yeni talebine göre yapılacağı hususunda bilgi verilecektir.

Örnek: 9/9/2020 tarihli borçlanma talep dilekçesiyle Letonya’da geçen sigortalılık sürelerinden 5400 gün borçlanmak isteyen sigortalının, ibraz ettiği hizmet belgesinde 1/5/2001- 30/4/2013 tarihleri arasında fasılalı 3960 gün sigortalılık süresi bulunmaktadır.

Buna göre, ilgilinin Letonya’da geçen tüm sigortalılık süreleri borçlandırılacak ve ilgiliye sigortalılık sürelerinin tamamının borçlandırıldığı, bu süreler dışındaki yurt dışı sürelerini borçlanmak istemesi halinde, borçlanmaya esas belge ibraz etmesi ve yeniden borçlanma talebinde bulunması gerektiği bilgisi verilecektir.

(6) Aynı borçlanma talep dilekçesinde birden fazla borçlanma süresi niteliğinin (çalışma, işsizlik ve ev kadınlığı) işaretlenmesi durumunda öncelikle çalışma ve işsizlik süreleri, sonrasında ise ev kadınlığı süreleri borçlandırılacaktır.

Örnek 1: 9/9/2019 tarihli borçlanma talep dilekçesiyle Gürcistan’da geçen çalışma ve ev kadınlığı sürelerinden 5400 gün borçlanmak isteyen sigortalı, 1/6/1980-3/3/2018 tarihleri arasında ikamet ettiğini ve 4/4/1985-6/11/2002 tarihleri arasında çalışma süresi bulunduğunu gösterir belgeleri Kuruma ibraz etmiştir.

Buna göre, ilgilinin ibraz ettiği hizmet belgesinde belirtilen 6/11/2002 tarihinden geriye doğru olmak üzere 5400 gün borçlandırılacaktır.

Örnek 2: Örnek 1'deki sigortalının 7200 gün borçlanmak istemesi durumunda, 6333 gün çalışma süresinin tamamı borçlandırılacak, 3/3/2018 tarihinde geriye doğru olmak üzere 867 gün ev kadınlığı süresi borçlandırılacaktır.

(7) Aynı borçlanma talep dilekçesinde birden fazla borçlanma süresi niteliğinin (çalışma, işsizlik ve ev kadınlığı) işaretlenmiş ancak borçlanmaya esas sadece bir belge ibraz edilmiş olması durumunda, ibraz edilen belge esas alınarak borçlanma işlemi sonuçlandırılacaktır. Ayrıca, talep sahiplerine borçlandırılmayan diğer nitelikteki süreleri gösterir belge ile yeniden müracaat edilmesi durumunda yeni talep esas alınarak borçlanma işleminin gerçekleştirileceği bilgisi verilecektir.

Örnek: 19/10/2019 tarihli borçlanma talep dilekçesiyle Sırbistan’da geçen sigortalılık ve ev kadınlığı sürelerinden 5400 gün borçlanmak isteyen sigortalı, sadece 14/6/1983-6/11/1992 tarihleri arasında çalışma süresi bulunduğunu gösterir hizmet belgesini Kuruma ibraz etmiştir.

Buna göre, ilgilinin ibraz ettiği hizmet belgesi esas alınarak sigortalılık süresinin tamamı borçlandırılacaktır. Ayrıca, talep sahibine borçlandırılmayan ev kadınlığı sürelerini gösterir belge ile yeniden müracaat edilmesi durumunda yeni talep esas alınarak borçlanma işleminin gerçekleştirileceği bilgisi verilecektir.

6. Borç Miktarının Tebliği

Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında, tahakkuk ettirilen borç tutarının ilgiliye iadeli-taahhütlü olarak gönderileceği ve posta alındısının ilgiliye teslim edildiği tarihin borcun tebliğ tarihi olarak kabul edileceği belirtilmiştir.

Buna göre, borcun tebliği ile ilgili iş ve işlemler aşağıda açıklanmıştır.

(1) Yurt dışı borçlanma sürelerine ait tahakkuk ettirilen borç tutarı ve bu tutarın Kuruma ödenmesine ilişkin usul ve esasların yer aldığı yazı iadeli-taahhütlü olarak tebliğ edilecek, borçlandırılan sürelere ilişkin tahakkuk cetveli ise ilgililere gönderilmeyerek dosyasında muhafaza edilecektir.

(2) Borçlanma talep sahibinin yurt içinde ikameti halinde PTT’nin yurt içi servislerinde kullanılan “Alma/Ödeme Haberi” kartı, yurt dışında ikameti halinde ise PTT’nin “CN 07” kodlu “Alma/Teslim/Ödeme/Kayıt Haberi” kartı kullanılacaktır.

(3) Kartların PTT tarafından Kuruma iade edilmesinden sonra tespit edilecek tebliğ tarihinin borçlanma programına işlenmesi ve kartın ait olduğu dosyaya ulaştırılmasını kolaylaştırmak amacıyla yurt içine yapılacak tebligatlarda “Göndericinin Adı Soyadı ve Adresi”, yurt dışına yapılacak olan tebligatlarda kullanılacak kartın ise “Aşağıdaki adrese iade ediniz” bölümüne

Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü

………………

T. C. Kimlik No :…………….

Dosya No :…………….

şeklinde hazırlanan kaşe basıldıktan sonra sigortalının T.C. kimlik numarası ile dosya numarası (tahsis ya da sicil numarası) kaşenin ilgili bölümüne yazılacaktır.

(4) Kuruma intikal eden iadeli-taahhütlü kartların kontrolü yapılarak, sistem tarafından otomatik üretilen tarih, ilgililere tebliğ tarihi esas alınarak değiştirilecek ve söz konusu kartların ilgililerin dosyasında muhafazası sağlanacaktır.

(5) İadeli-taahhütlü kartların Kuruma iade edilmemesi ya da bu kartların sigortalı dosyalarında bulunamaması hallerinde aşağıda açıklandığı şekilde işlem yapılacaktır.

(a) Borç tebliğ yazısının Kurumdan gönderildiği tarihten itibaren üç ay geçtikten sonra ilgililerin borç tebliğ yazısının kendilerine ulaşmadığı gerekçesiyle, borçlanma tutarlarını ödemek için yazılı müracaatta bulunmaları halinde, tebliğ mektubunda yer alan ad, soyad ve adres bilgilerinin doğru olup olmadığı "Yurt Dışı Sürelerini Borçlanma Talep Dilekçesi"nde belirtilen bilgiler ile kontrol edilecek, tebliğ yazısında yer alan bilgilerin yanlış olduğunun tespit edilmesi durumunda, tahakkuk ettirilen borç iadeli-taahhütlü olarak yeniden tebliğ edilecektir. Bilgilerin doğru olduğunun ve yasal ödeme süresinin geçtiğinin tespiti halinde ödeme talebi kabul edilmeyecektir.

(b) Borç, tebliğ yazısının Kurumdan gönderildiği tarihten itibaren üç ay içerisinde Kurum hesabında olacak şekilde ödenmişse, tebliğ yazısının tarihi borcun tebliğ tarihi olarak kabul edilecektir.

Örnek: 5/4/2019 tarihinde Kurum tarafından ilgiliye borç tebliği yazısı gönderilmiş ve ilgili 12/6/2019 tarihinde tahakkuk ettirilen borç miktarını Kurum hesabında olacak şekilde ödemişse, borcun tebliğ tarihi 5/4/2019 olarak kabul edilecektir. Ayrıca teslim edildiğine dair iadeli taahhütlü kart aranmayacaktır.

(c) Borç, tebliğ yazısının Kurumdan gönderildiği tarihten itibaren üç aydan fazla süre geçtikten sonra Kurum hesabında olacak şekilde ödenmiş ise, tebliğ tarihi "PTT Gönderi Takibi" sisteminden sorgulanacaktır. Bu şekilde tespit edilememesi durumunda, PTT ile yapılacak yazışma ile mektubun ilgiliye tebliğ tarihi sorulacaktır. Bu yöntemle tespit edilen tarih tebliğ tarihi olarak kabul edilecektir.

Örnek: 5/4/2019 tarihinde Kurum tarafından ilgiliye borç tebliğ yazısı gönderilmiş, ilgili tahakkuk ettirilen borç miktarını 10/7/2019 tarihinde Kurum hesabında olacak şekilde ödemiş ve PTT ile yapılan yazışmalarda mektubun ilgiliye tebliğ tarihinin 15/4/2019 olduğu belirlenmişse ödeme süresinde yapılmış sayılacaktır.

(d) PTT’nin tebliğ tarihini bildirememesi halinde, üç aylık sürenin başlangıcı, borcun tebliğine ilişkin mektubun tarihine 15 gün ilave edilmek suretiyle tespit edilecek ve bu tarihten itibaren üç aylık süre içerisinde Kurum hesabında olacak şekilde yapılacak ödemeler geçerli sayılacak, bu şekilde tespit edilecek üç aylık sürenin dolduğu tarihten sonraki ödemeler ise geçersiz sayılacaktır.

Örnek: 5/4/2018 tarihinde Kurum tarafından ilgiliye borç tebliğ yazısı gönderilmiş, ilgili 10/7/2018 tarihinde tahakkuk ettirilen borç miktarını Kurum hesabında olacak şekilde ödemiştir. Tebliğ tarihinin tespitine ilişkin olarak yapılan yazışmalarda PTT tebliğ tarihini bildiremediğinden, söz konusu yazının Kurum çıkış tarihine 15 gün ilave edilecek ve 20/7/2018 tarihinden önce ödendiği için borç süresinde ödenmiş sayılacaktır.

(6) Tebliğ mektubunun ilgililere teslim edilememesi nedeniyle Kuruma iade edilmesi halinde, tebliğ mektubunda yer alan ad, soyad ve adres bilgilerinin doğru olup olmadığı “Yurt Dışı Sürelerini Borçlanma Talep Dilekçesi”nde belirtilen bilgiler ile kontrol edilecek, tebliğ mektubunda yer alan bilgilerin yanlış olduğunun tespit edilmesi durumunda, tahakkuk ettirilen borç iadeli- taahhütlü olarak yeniden tebliğ edilecektir.

(7) Tebliğ mektubunda yer alan bilgilerin doğru olmasına rağmen Kuruma iade edilmiş tebliğ mektuplarına işlem yapılmayacaktır. Ancak, talep sahibinin tebliğ mektubunun Kurumdan çıkış tarihinden itibaren üç aylık süre içerisinde müracaatı halinde, iade olan borç tahakkuku, Kurum çıkış tarihi esas alınarak belirlenecek son ödeme tarihi belirtilmek suretiyle ilgiliye yeniden gönderilecektir.

Sigortalı veya hak sahipleri borçlanma başvurularında tebligat adresi olarak yurt dışı adreslerinin yanı sıra Merkezi Nüfus İdaresi Sistemindeki (MERNİS) adresleri haricinde başka bir adres de gösterebilmektedir. Bu nedenle, tebligatların gönderilmesinde başvuru sahiplerinin borçlanma talep dilekçesinde belirttikleri adres esas alınacaktır.

7. Borç Miktarının Ödenmesi

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında tahakkuk ettirilen borç miktarının tebliğ edildiği tarihten itibaren üç ay içerisinde ödeneceği, bu süre içerisinde ödeme yapmayanlar için yeniden başvuru şartı aranacağı hüküm altına alınmıştır.

Buna göre, borç miktarının ödenmesine ilişkin hususlar aşağıda açıklanmıştır.

(1) Tahakkuk ettirilen borç, kişiye tebliğ edildiği tarihten itibaren üç ay içerisinde Kurum hesabında olacak şekilde ödenecektir. Üç aylık süre içerisinde ödeme yapılıp yapılmadığının tespitinde ödemenin Kurum hesabına geçtiği tarih esas alınacaktır.

Örnek 1: İlgiliye 125.000,00 ₺ borç tahakkuk ettirilmiş ve borç 19/12/2019 tarihinde tebliğ edilmiştir. İlgilinin borçlanmaya karşılık ödeyeceği tutarın, 19/3/2020 (dahil) tarihine kadar Kurum hesabına geçmesi halinde, borç süresinde ödenmiş sayılacaktır.

Örnek 2: 30/6/2019 tarihinde borçlanma talebinde bulunan sigortalıya borç tutarı 26/7/2019 tarihinde tebliğ edilmiştir. 25/10/2019 tarihinde yapılan ödeme Kurum hesabına 3/11/2019 tarihinde geçmiştir. Ödenen borç tutarı, tebliğ tarihinden itibaren üç aylık süre içerisinde Kurum hesabına geçmediğinden borçlanma geçersiz sayılacaktır.

(2) Borçlarını yurt dışından ödeyecek olanlar, Türk Lirası olarak bildirilen tutarın karşılığını tebliğ edildiği tarihten itibaren üç ay içerisinde Kurum hesabında olacak şekilde döviz cinsinden de ödeyebileceklerdir. Ancak, döviz cinsinden yapılan ödemenin Kurum hesabına geçen Türk Lirası karşılığı gün sayısının belirlenmesinde esas alınacaktır.

(3) Tebliğ tarihinden itibaren üç ay içerisinde Kurum hesabında olacak şekilde borcun bir kısmının ödenmesi halinde, ödenen miktarın seçilen günlük borçlanma tutarına bölünmesi sonucunda bulunan gün sayısı geçerli sayılacaktır.

Örnek: 5400 günlük yurt dışı süresini 8/9/2019 tarihli dilekçesi ile prime esas kazancın alt sınırı üzerinden borçlanma talebinde bulunan ve tahakkuk eden 38,38 x 5400 = 207.252,00 ₺ tutarındaki borcundan 120.014,00 ₺'yi, süresi içinde ödeyen sigortalının 120.014,00 / 38,38 = (3126,99) 3126 günü borçlanmış sayılacaktır.

(4) Tebliğ tarihinden itibaren üç ay geçtikten sonra Kurum hesabında olacak şekilde beyan usulü ödenen ve süresi içinde ödenmediğinden emanet hesaba alınan miktar, tespit edilmesi halinde ilgililere iade edilecektir. Ancak, iade işlemi gerçekleşmeden yeni bir borçlanma başvurusunda bulunulması halinde söz konusu meblağ, ilgilinin mahsup talebinde bulunması halinde yeni borcuna mahsup edilecektir. Bu durumda mahsup dilekçesinin Kurum kayıtlarına geçtiği tarih, borç ödeme tarihi olarak dikkate alınacaktır.

Örnek: Borçlanma talebine istinaden borç tahakkuku 20/10/2019 tarihinde tebliğ edilen sigortalı, borç tutarını 23/1/2020 tarihinde beyan usulü ödemiştir. Borç tutarını 3 aylık süre geçtikten sonra ödediğinden borçlanma işlemi geçersiz sayılmıştır. Sigortalı, 2/2/2020 tarihinde yeniden borçlanma ve mahsup talebinde bulunmuştur. Bu durumda, tahakkuk eden borç miktarı emanet hesapta bulunan meblağdan mahsup edilecektir.

(5) Tebliğ tarihinden önce borçlanmaya karşılık yapılan ödeme, borçlanma talep tarihinden sonra ödenmiş olmak kaydıyla geçerli sayılacak ve borçlanma işlemi iptal edilmeyecektir.

Örnek: 2/10/2019 tarihinde borçlanma talebinde bulunan sigortalı borç tutarını aynı gün beyan usulü Kurum hesabına yatırmıştır. Bu durumda sigortalının tebliğden önce ödediği miktar geçerli sayılarak, borç ödeme tarihi tebliğ tarihi olarak esas alınacaktır.

8. Ödemeye İlişkin Diğer ve Ortak Hususlar

8.1. 8/5/2008 Tarihi Öncesi Borçlanmalar

(1) 8/5/2008 tarihinden önce yurt dışı borçlanma başvurusunda bulunanlardan henüz ödeme yapmamış olanlar, borçlanma tutarının hangi tutar üzerinden tahakkuk ettirildiği dikkate alınmaksızın günlüğü 3,5 ABD Doları üzerinden ödemelerini yapabilecektir. Bu borçlanmaların ödenmesinde süre şartı bulunmadığından, yapılan tüm ödemeler geçerli sayılacaktır. Bunlardan, 6/12/2005 tarihinden önce borçlanma müracaatında bulunanların 3,5 ABD Doları üzerinden ödeme yapabilmeleri için müracaat tarihi 7/5/2008 olarak alınacaktır.

(2) ABD Doları olarak bildirilen borcunu döviz bozdurarak ödemesine rağmen, döviz alım bordrosu ibraz edemeyenlerden döviz alım bordrosu talep edilmeyecek, banka dekontunun ibrazı yeterli görülecektir. Dekontta yer alan kur bilgisi esas alınarak işlem sonuçlandırılacaktır.

8.2. 8/5/2008 Tarihi Sonrası Borçlanmalar

(1) 1/2/2012 tarihinden itibaren yurt dışı borçlanmalarına ait ödemelerin yapıldığı hesaplar kapatılarak, ödemelerin MOSİP sistemi üzerinden gerçekleştirilmesine başlanmıştır. Ödemeler, MOSİP sisteminden yapılan on-line tahsilatın yanı sıra beyan usulü de yapılabilmektedir.

(2) MOSİP sisteminin işletime geçtiği 1/2/2012 tarihinden önce borç ödemesi yapmış olanlardan Kurum hesabına ödendiğini gösterir belgelerin (tahsil fişi, makbuz, dekont vb.) asılları talep edilecektir.

(3) Tebliğ edilen borçlarını 1/2/2012 tarihinden sonra MOSİP sisteminden ödeyenlerden, borçlarını ödediklerine dair belgelerin Kuruma gönderilmesi talep edilmeyecektir. 1/2/2012 tarihinden sonra borçlarını beyan usulüne göre ödeyenlerin borcun ödendiğini bildirmeleri halinde ayrıca borcun ödendiğini gösterir belge istenmeyecektir.

9. Borçlanılacak Sürenin Tespiti ve Borçlanmaya İlişkin Değişiklik Talepleri

Yurt dışı sürelerinin borçlandırılması işlemi, Kuruma ibraz edilen ispatlayıcı belgede kayıtlı bulunan son tarihten geriye doğru olmak üzere gerçekleştirilecektir. Borçlandırılacak sürelerin tespitinde 1 yıl 360 gün, 1 ay 30 gün olarak esas alınacaktır. Borçlanılacak her bir gün için tahakkuk ettirilecek borç tutarı 5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen prime esas asgari ve azami günlük kazanç arasında seçilecek günlük kazancın % 45’i olarak belirlenecektir.

Buna göre,

(1) Borçlanma talep dilekçesinde talep edilen gün sayısı borçlandırılmasına rağmen tahakkuk ettirilen borç miktarının bir kısmının ödenmesi halinde, borçlanılan süre borçlanma tahakkuk cetvelinde kayıtlı son tarihten geriye doğru gidilerek tespit edilecektir.

(2) Yurt dışı borçlanması talebinde bulunanların, borç tutarının hesaplanmasına esas olan borçlanma talep dilekçesindeki bilgilerin değiştirilmesine yönelik talepleri kabul edilmeyecektir.

10. Borçlanılan Sürelerin Değerlendirilmesi

Kanunun 5 inci maddesinin dördüncü fıkrasında yapılan değişiklikle, 1/8/2019 (dahil) tarihinden itibaren borçlandırılan yurt dışı sürelerinin 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında geçmiş sigortalılık süresi olarak kabul edileceği öngörülmüştür.

Buna göre, 5510 sayılı Kanunun 5/1-(g) bendi kapsamında yurt dışında geçen çalışmalar da dahil olmak üzere, 1/8/2019 (dahil) tarihinden itibaren yurt dışı sürelerini borçlanma talebinde bulunanların borçlanma işlemleri 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında sonuçlandırılacaktır.

Örnek 1: Türkiye’de 20/5/2019-5/6/2019 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında hizmeti bulunan ve 1/8/2019 tarihli borçlanma talebiyle Almanya’da geçen çalışmalarını borçlanma talebinde bulunan sigortalının, yurt dışı borçlanma işlemleri talep tarihindeki sigortalılık statüsüne bakılmaksızın 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında sonuçlandırılacaktır.

Örnek 2: Türkiye’de 20/5/2017-20/2/2018 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında hizmeti bulunan ve 2/8/2019 tarihli borçlanma talebiyle 5510 sayılı Kanunun 5/1-(g) bendi kapsamında Türkmenistan’da geçen çalışmalarını borçlanma talebinde bulunan sigortalının, 5510 sayılı Kanunun 5/1-(g) bendi kapsamında geçen çalışma süreleri, borçlanma talep tarihindeki sigortalılık statüsüne bakılmaksızın 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında sonuçlandırılacaktır.

1/8/2019 (dahil) tarihinden sonra 3201 sayılı Kanuna göre yurt dışı borçlanmaları 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında geçmiş hizmet olarak kabul edildiğinden bu tarihten sonra borçlanma talebinde bulunanlardan müracaat tarihinde 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendinin dördüncü alt bendi kapsamında (Tarımsal faaliyette bulunanlar) sigortalılıkları bulunanlara, 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında yeni bir tescil kaydı oluşturularak borçlanma işlemleri sonuçlandırılacaktır.

11. Basamak İntibakı

11.1. 1/8/2019 (hariç) Tarihinden Önceki Borçlanmalarda Basamak İntibakı

1/10/2008 tarihinden itibaren, 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamındaki sigortalılar için, primlerin alınması ve aylıkların bağlanmasında geçerli olan basamak sisteminden vazgeçilerek 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamındaki sigortalılarda olduğu gibi borçlanma bedellerinin prime esas kazanç sistemi içinde belirleneceği esası getirilmiştir.

5510 sayılı Kanunun geçici 7 nci maddesinin dördüncü fıkrası gereği; aylıkların hesabında, 1/10/2008 tarihinden sonra yapılacak yurt dışı borçlanma taleplerinde bu tarihten önceki sürelere ait kazançlar 1479 sayılı Kanunun yürürlükten kaldırılan ilgili hükümlerine göre değerlendirileceğinden 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamındaki sigortalılar için 1/10/2008 tarihinden önceki borçlandırılan sürelerin basamak intibakında değerlendirilmesine devam edilecektir.

1/10/2008 tarihinden önce 3,5 ABD Doları üzerinden borçlandırılan yurt dışı sürelerine ait borç tutarının 25/2/2011 tarihinden sonra ödenmesi halinde, (3,5 x Borcun Ödendiği Tarihteki Merkez Bankası Döviz Alış Fiyatı x 5) formülüne göre Türk Lirası cinsinden bulunan günlük prime esas kazanç esas alınarak, Kanunun geçici 7 nci maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen şekilde basamak intibakı gerçekleştirilecektir.

13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 48 inci maddesi ile 5510 sayılı Kanunun geçici 7 nci maddesinin dördüncü fıkrasına eklenen cümle ile 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında değerlendirilen 1/10/2008 tarihinden önceki yurt dışı borçlanma sürelerine göre tespit edilen basamakların, 2008 yılı Eylül ayında yürürlükte bulunan gelir tablosunda, 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin beşinci fıkrası hükmüne göre belirlenen prime esas aylık kazanca yakın gelire karşılık gelen basamağı geçemez kuralı getirilmiştir. Söz konusu düzenleme, 25/2/2011 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiştir.

5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında kabul edilen yurt dışı sürelerine ait borçlanma tutarını 25/2/2011 tarihinden sonra ödeyenlerin basamak intibakı aşağıdaki açıklamalara göre yapılacaktır.

(1) Türkiye’de sigortalılığı bulunmadığı için 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında kabul edilen 1/10/2008 tarihinden önceki borçlanılan yurt dışı süreleri, 1479 sayılı Kanunun 52 nci maddesinin birinci fıkrasına göre, borçlanılan süreye göre tespit edilen başlangıç tarihinden itibaren, son olarak 30/9/2008 tarihinde yürürlükte bulunan 1479 Sayılı Kanuna Göre 2008 Yılı İkinci Altı Aylık Dönem Gelir Tablosu’nun (Ek-37) birinci basamağından başlamak üzere 13 üncü (hariç) basamağa kadar her yıla bir basamak, 13 üncü (dahil) basamaktan sonra da her iki yıla bir basamak verilmek suretiyle intibak yapılacaktır.

(2) 6111 sayılı Kanunun 48 inci maddesiyle 5510 sayılı Kanunun geçici 7 nci maddesinin dördüncü fıkrasına eklenen hüküm ve 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin beşinci fıkrasına göre, 2008 Yılı İkinci Altı Aylık Dönemi Gelir Tablosu’ndan belirlenecek olan basamağın tespitine esas aylık gelir miktarı; 30/9/2008 Tarihindeki Günlük Prime Esas Kazancın Alt Sınırı x (Borçlanma Miktarının Tespiti İçin Seçilen Günlük Prime Esas Kazanç /Borcun Ödendiği Tarihteki Günlük Prime Esas Kazancın Alt Sınırı) x 30 formülü uygulanarak tespit edilecektir.

(3) 1479 sayılı Kanunun 1/10/2008 tarihinden önceki uygulamasında 506 sayılı Kanunun öngördüğü anlamda prime esas kazanç alt sınır uygulaması bulunmadığından, yukarıdaki 2 nci maddede belirtilen (Borçlanma Miktarının Tespiti İçin Seçilen Günlük Prime Esas Kazanç/Borcun Ödendiği Tarihteki Günlük Prime Esas Kazancın Alt Sınırı) işlem sonunda bulunacak oranın “1”in altında tespiti halinde bu oran “1”e yükseltilmeden aynen alınacaktır. 1/10/2008 tarihinden sonraki borçlanılan sürelerin hesabına esas oranın “1” in altında kalması halinde ise bu oran “1” olarak alınacaktır.

(4) Sigortalılık süresine göre belirlenen basamaklar, borçlanma miktarının hesabına esas aylık gelir miktarına göre belirlenen basamağı geçemeyecektir.

(5) 1479 sayılı Kanuna tabi hizmeti bulunan ve bu hizmetlerden sonraki 30/9/2008 tarihine kadar olan yurt dışı hizmet sürelerini Kanuna göre borçlanan sigortalıların, ayrıldıkları son basamak üzerinden borçlandıkları süreler kadar Kanunun 5754 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılan 11 inci maddesine göre yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde basamak intibakı yapılacaktır.

(6) Aylık bağlanmasına yeterli borçlanma hizmeti bulunmayıp daha sonraki bir tarihte yurt dışındaki sürelerini borçlanan sigortalıların tüm yurt dışı borçlanmalarına ait süreler birleştirilerek ilk borçlanmaya ait yurt dışı süresinin başlangıç tarihi ilk işe giriş tarihi olarak kabul edilecek, 1 inci gelir basamağı üzerinden ilk borçlanma süresi kadar, daha sonra yaptığı borçlanmalar ilk borçlanmaya ait intibakın son basamağı üzerinden daha sonraki borçlanma süreleri kadar, yukarıda açıklanan usul ve esaslar dahilinde basamak intibakında değerlendirilecektir.

(7) Türkiye’de 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamındaki sigortalılıktan önce geçen yurt dışı sürelerinin, bu kapsamdaki sigortalılık devam ederken ya da sona erdikten sonra borçlandırılması halinde, borçlandırılan yurt dışı süreleri için basamak intibakı yapılmayacak, bu süreler sadece aylık bağlama şartlarının belirlenmesinde hizmet yılı ve prim ödeme gün sayısı olarak değerlendirilecektir.

(8) 1/10/2008 tarihinden önce mülga 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olup, yurt dışı sürelerini bu tarihten sonra borçlanmak suretiyle aylık bağlanacak olanların bu tarihten önceki basamak intibakına ilişkin işlemleri, 1479 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılarda olduğu gibi yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda sonuçlandırılacaktır.

Örnek 1: İlk defa 14/12/2010 tarihli dilekçesi ile ABD’deki 5/1/1995-12/12/2010 tarihleri arasında geçen sigortalılık süresinin tamamını prime esas asgari günlük kazanç (25,35 ₺) üzerinden borçlanmış ve 20/1/2011 tarihinde tebliğ edilen borçlanma tutarını 10/3/2011 tarihinde ödemiştir.

Sigortalının borçlandığı süreye göre tespit edilen 5/1/1995 tarihinden başlamak üzere 13 üncü basamağa kadar her yıla bir basamak, bu basamaktan sonra da her iki yıla bir basamak verilmek suretiyle 5/1/2007-30/9/2008 tarihindeki basamak 13 olarak bulunacaktır. Daha sonra, yükselebileceği en yüksek basamağın tespitine esas oran 25,35 / 26,55 = 0,9548 olarak belirlenecektir. Buna göre, 30/9/2008 tarihinde geçerli olan prime esas günlük kazancın (21,29 ₺) 30 katının bu oranla çarpımı sonucunda bulunan (21,29 x 30 x 0,9548) = 609,83 rakamı, 2008 Yılı İkinci Altı Aylık Dönem Gelir Tablosunda en yakın aylık gelirin karşılığı basamak (7) sigortalının yükselebileceği en yüksek basamak olacaktır. Bu durumda, 5/1/2001-30/9/2008 tarihleri arasında sigortalının basamağı (7) olarak alınacaktır.

Örnek 2: İlk defa 15/2/2010 tarihli dilekçesi ile ABD’deki 27/1/1990-22/1/2010 tarihleri arasında geçen sigortalılık süresinin tamamını 30,00 ₺ prime esas günlük kazanç üzerinden borçlanmış ve 20/2/2011 tarihinde tebliğ edilen borçlanma tutarını 10/3/2011 tarihinde ödemiştir.

Sigortalının borçlandığı süreye göre tespit edilen 27/1/1990 tarihinden başlamak üzere 13 üncü basamağa kadar her yıla bir basamak, bu basamaktan sonra da her iki yıla bir basamak verilmek suretiyle 27/1/2008-30/9/2008 tarihleri arasındaki basamak 16 olarak bulunacaktır. Daha sonra, yükselebileceği en yüksek basamağın tespitine esas oran 30,00 / 26,55 = 1,1299 olarak belirlenecektir. Buna göre, 30/9/2008 tarihinde geçerli olan prime esas günlük kazancın (21,29 ₺) bu oranla çarpımının 30 katı olan (21,29 x 1,1299 x 30) = 721,67 rakamı, 2008 Yılı İkinci Altı Aylık Dönem Gelir Tablosu’nda en yakın aylık gelirin karşılığı basamak (11) sigortalının yükselebileceği en yüksek basamak olacaktır. Bu durumda, sigortalının 27/1/2000-30/9/2008 tarihleri arasındaki basamağı (11) olarak alınacaktır.

11.2. 1/8/2019 (dahil) Tarihinden Sonraki Borçlanmalarda Basamak İntibakı

1/8/2019 (dahil) tarihinden sonra borçlanılan yurt dışı süreleri, borç ödeme, sigortalılık başlangıç veya sigortalının ölüm tarihinden borçlanılan toplam gün sayısı kadar geriye götürüldüğünde bulunacak olan sigortalılık başlangıç tarihinin 1/10/2008 öncesi olması durumunda, bulunan tarih ile 30/9/2008 tarihi arasındaki sürelerin basamak hesabı, bu Genelgenin İkinci Bölüm "11.1. 1/8/2019 (dahil) Tarihinden Önceki Borçlanmalarda Basamak İntibakı" başlıklı maddesinde yapılan açıklamalar doğrultusunda gerçekleştirilecektir.

Örnek: Türkiye’de sigortalılığı bulunmayan (A), 1/9/2019 tarihli yurt dışı borçlanma talep dilekçesi ile 1/1/1988-31/5/2019 tarihleri arasında Mozambik’te geçen sigortalılık sürelerinden 7200 günü borçlanmak istemiştir. İlgilinin, hizmet belgesinde kayıtlı son tarihten geriye götürülmek suretiyle 1/6/1999-31/5/2019 tarihleri arasındaki süreleri borçlandırılmıştır. Borçlanılan tüm sürelere ilişkin prime esas kazançlar, borç tutarının tamamının ödendiği 15/9/2019 tarihinden geriye doğru olmak üzere ilgili aylara mal edilecek ve 30/9/2008 tarihinden önceki sürelere basamak intibakı uygulanacaktır.

12. Borçlanılmış Sürelerin İlgili Aylara Mal Edilmesi

Kanunun 5 inci maddesine eklenen son fıkra ile Türkiye’deki sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki sürelerin borçlandırılması halinde bu sürelerin, 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde yer alan hükümler esas alınarak Türkiye’deki sigortalılık başlangıç tarihinden, Türkiye’de sigortalılık yok ise borçlanma tutarının tamamen ödendiği tarihten veya sigortalının ölüm tarihinden geriye götürülen sürelere ait ilgili aylara mal edileceği öngörülmüştür.

Buna göre, borçlanılan sürelerin ilgili aylara mal edilmesi aşağıdaki açıklamalar doğrultusunda gerçekleştirilecektir.

12.1. 1/8/2019 (hariç) Tarihinden Önceki Borçlanmalar

1/8/2019 (hariç) tarihinden önce borçlanma talebinde bulunanlardan tebliğ edilen borçlanma tutarını yasal süresi içerisinde ödeyenlerin prime esas kazançları, 19/7/2019 tarihli ve 7186 sayılı Kanun ile 3201 sayılı Kanunda yapılan değişikliklerden önceki hükümler çerçevesinde borçlanılan ilgili aylara mal edilecektir.

Örnek 1: Türkiye'de sigortalılığı bulunmayan (E), 6/7/2007 tarihli yurt dışı borçlanma talep dilekçesiyle 1/1/1985-31/12/2006 tarihleri arasında Fransa'da geçen sigortalılık süresini borçlanarak tahakkuk eden borçlanma tutarının tamamını 3/4/2008 tarihinde ödemiş ve borçlanılan süreler 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında geçmiş hizmet olarak kabul edilmiştir. İlgilinin aylık talebinde bulunduğu tarih dikkate alınmaksızın, borçlanılan süreleri ve bu sürelere ait prime esas kazançları 1/1/1985-31/12/2006 tarihleri arasındaki ilgili aylara mal edilecektir.

Örnek 2: Örnek 1’deki sigortalının tebliğ edilen borç tutarını 1/9/2019 tarihinde ödediği varsayıldığında borçlanılan süreler ve bu sürelere ait prime esas kazançlar 1/1/1985-31/12/2006 tarihleri arasındaki ilgili aylara mal edilecektir.

Örnek 3: 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında ilk defa 2/10/2018 tarihinde işe başlayan sigortalı, 26/7/2019 tarihli yurt dışı borçlanma talep dilekçesiyle 1/1/1995-31/12/2011 tarihleri arasındaki 6120 günlük sigortalılık süresini borçlanma talebinde bulunmuştur. Sigortalının Kuruma ibraz ettiği borçlanmaya esas belgede 1/1/1995-31/12/2015 tarihleri arasında Almanya'da geçen sigortalılık süresi bulunmaktadır. Tahakkuk eden borçlanma tutarının tamamını 3/10/2019 tarihinde ödeyen sigortalının borçlanılan süreleri ve bu sürelere ait prime esas kazançları 1/1/1995- 31/12/2011 tarihleri arasındaki ilgili aylara mal edilecektir.

Örnek 4: Türkiye’de 31/3/1989-31/10/1994 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında 5 yıl 7 ay, Almanya’da 1/11/1995-1/1/2011 tarihleri arasında 5460 gün sigortalılık süresi bulunan sigortalı (İ), 31/7/2019 tarihli borçlanma talep dilekçesi ile Almanya'da geçen sürelerinin tamamını prime esas asgari günlük kazanç (85,28 ₺) üzerinden borçlanma talebinde bulunmuş ve 2/11/2019 tarihinde tebliğ edilen (85,28 x 5460 x % 32) = 149.001,22 ₺ borcunu 2/1/2020 tarihinde ödemiştir.

Buna göre, 1/10/2008 tarihinden sonraki süreler belgede kayıtlı son tarih olan 1/1/2011 tarihinden geriye doğru olmak üzere ilgili aylara mal edilecektir. Bu tarihten önceki süreler ise 30/9/2008 tarihinden geriye doğru gidilerek hizmet süresine göre son basamağı 16 olarak tespit edilecektir.

1/10/2008 tarihinden önceki borçlanma sürelerinin basamak tespitinde kullanılacak oran, (Seçilen Günlük Prime Esas Kazanç / Borcun Ödendiği Tarihteki Günlük Prime Esas Kazancın Alt Sınırı) = 85,28 / 98,10 = 0,8693 olarak tespit edilecektir. Basamağın tespitine esas aylık kazanç ise, (30/9/2008 Tarihindeki Günlük Prime Esas Kazancın Alt Sınırı x 30 x Oran) formülü kullanılarak (21,29 x 30 x 0,8693) = 555,22 ₺ olarak bulunacaktır. Bu rakam, 2008 Yılı İkinci Altı Aylık Dönem Gelir Tablosundaki en yakın aylık gelir (565,19) 6 ncı basamağa karşılık geldiğinden, sigortalının yükselebileceği en yüksek basamak 6 olacaktır. Bu durumda sigortalının 31/3/1989-31/10/1994 ve 1/11/1995-1/1/2011 tarihleri arasındaki sigortalılık sürelerine göre tespit edilen basamağı 16 ise de kazanca göre tespit edilen basamağı 6 olduğundan; son basamak 6 olarak alınacaktır. Buna göre, basamak intibakına ilişkin tablo aşağıda gösterilmiştir.

Örnek 5: Örnek 4'deki sigortalının 1479 sayılı Kanun kapsamında giriş basamağının 5, son basamağının ise 10 olduğu varsayıldığında, sigortalının ödediği prim tutarına göre yükselebileceği basamak 6, süreye göre yükselebileceği basamak 18 olmakla birlikte, yurt dışı borçlanma süresinin öncesindeki son basamağı 10 olduğundan basamak intibakı aşağıdaki tabloda gösterildiği şekilde yapılacaktır.

Örnek 6: Türkiye’de çalışması bulunmayan (M), 31/7/2019 tarihli borçlanma talep dilekçesi ile 30/9/1993-30/9/2008 tarihler arasında İtalya’da geçen sigortalılık sürelerinin tamamını 120 ₺ prime esas günlük kazanç üzerinden borçlanma talebinde bulunmuş ve 12/11/2019 tarihinde tebliğ edilen (120 x 5400 x % 32) = 207.360,00 ₺ borcunu 2/2/2020 tarihinde ödemiştir.

Buna göre, ilgilinin borçlandığı sürelerin tamamı 1/10/2008 tarihinden önce geçtiğinden borçlanılan süreler 30/9/2008 tarihinden geriye doğru gidilerek hizmet süresine göre son basamağı 14 olarak tespit edilecektir.

1/10/2008 tarihinden önceki borçlanma sürelerinin basamak tespitinde kullanılacak oran, (Seçilen Günlük Prime Esas Kazanç / Borcun Ödendiği Tarihteki Günlük Prime Esas Kazancın Alt Sınırı) = 120 / 98,10 = 1,2232 olarak tespit edilecektir. Basamağın tespitine esas aylık kazanç ise, (30/9/2008 Tarihindeki Günlük Prime Esas Kazancın Alt Sınırı x 30 x Oran) formülü kullanılarak (21,29 x 30 x 1,2232) = 781,26 ₺ olarak bulunacaktır. Bu rakam, 2008 Yılı İkinci Altı Aylık Dönem Gelir Tablosundaki en yakın aylık gelir (750,71) 12 nci basamağa karşılık geldiğinden, sigortalının yükselebileceği en yüksek basamak 12 olacaktır. Bu durumda sigortalının 30/9/1993-30/9/2008 tarihleri arasındaki sigortalılık sürelerine göre tespit edilen basamağı 14 ise de kazanca göre tespit edilen basamağı 12 olduğundan; son basamak 12 olarak alınacaktır.

Buna göre, basamak intibakına ilişkin tablo aşağıda gösterilmiştir.

1/8/2019 (hariç) tarihinden önce birden fazla borçlanma talebinde bulunarak tebliğ edilen borçlanma tutarını ödemiş olanların, borçlanılan süreleri ve bu sürelere ait prime esas kazançları borçlanılan sürelerin geçtiği ilgili aylara mal edilecektir.

Örnek 1: Türkiye'de sigortalılığı bulunmayan (A), 8/9/2006 tarihli yurt dışı borçlanma talep dilekçesiyle 1/1/1985-31/12/1994 tarihleri arasında Malta'da geçen sigortalılık süresini 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında borçlanmış ve tahakkuk eden borçlanma tutarının tamamını 2/4/2010 tarihinde ödemiştir. Sigortalı (A), 5/3/2019 tarihinde 1800 gün daha sigortalılık süresini borçlanma talebinde bulunmuştur. Kuruma ibraz edilen borçlanmaya esas belgeye göre 1/1/1985- 31/12/2018 tarihleri arasında Malta'da geçen sigortalılık süresi bulunmaktadır. Borçlanma işlemi 31/12/2018 tarihinden geriye doğru olmak üzere yapılacaktır. İlgilinin yaptığı borçlanmaların tahakkuku değiştirilmeksizin, borçlandırılan sürelere ait prime esas kazançlar borçlanılan sürelerin geçtiği ilgili aylara mal edilecektir.

Örnek 2: Türkiye'de sigortalılığı bulunmayan (C), 1/10/2006 tarihli yurt dışı borçlanma talep dilekçesi ile 1/1/1991-31/12/2000 tarihleri arasında Fas'ta geçen 3600 gün ev kadınlığı süresini 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında borçlanmış ve tahakkuk eden borçlanma tutarının tamamını 2/8/2010 tarihinde ödemiştir. Sigortalı (C), 11/6/2019 tarihli borçlanma talep dilekçesi ile 1/1/2004- 31/12/2018 tarihleri arasında Fas'ta geçen 1800 gün sigortalılık süresini borçlanma talebinde bulunmuştur. Belgede kayıtlı son tarih olan 31/12/2018 tarihinden geriye doğru olmak üzere 1800 gün borçlandırılmış ve tahakkuk eden borçlanma tutarının tamamı 2/8/2019 tarihinde ödemiştir.

Buna göre, Sigortalı (C)'nin yaptığı borçlanmaların tahakkuku değiştirilmeksizin, 1/10/2008 tarihinden önceki 3600 gün 30/9/2008 tarihinden geriye götürülen sürelere, bu tarihten sonraki süreler ise belgede kayıtlı son tarih olan 31/12/2018 tarihinden geriye götürülen sürelerin ait olduğu ilgili aylara mal edilecektir.

12.2. 1/8/2019 (Dahil) Tarihinden Sonraki Borçlanmalar

1/8/2019 (dahil) tarihinden sonra borçlanılan ve 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında değerlendirilen yurt dışı sürelerinin prim ödeme gün sayısının kazanç olarak değerlendirilmesinde 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesi ile geçici 7 nci maddesinin dördüncü fıkrası hükümleri esas alınacaktır.

(1) 1 /8/2019 (dahil) tarihinden sonra borçlanma talebinde bulunarak tebliğ edilen borçlanma tutarını ödemiş olanların borçlanılan süreleri ve bu sürelere ait prime esas kazançlarının ilgili aylara mal edilmesinde Kanunda yapılan değişiklikler esas alınacaktır.

Örnek 1: Türkiye'de 2/10/2018-15/10/2018 tarihleri arasında çalışması bulunan ve 15/11/2019 tarihli yurt dışı borçlanma talep dilekçesiyle 3600 gün borçlanmak isteyen sigortalının Kuruma ibraz ettiği borçlanmaya esas belgede 1/1/1990-31/12/2006 tarihleri arasında Hollanda'da geçen 6120 gün sigortalılık süresi bulunmaktadır. Buna göre, belgede kayıtlı son tarih olan 31/12/2006 tarihinden geriye doğru olmak üzere 3600 gün borçlandırılacaktır. Tahakkuk eden borçlanma tutarının tamamını 3/12/2019 tarihinde ödeyen sigortalının borçlanılan süreleri ve bu sürelere ait prime esas kazançları Türkiye'de ilk işe giriş tarihi olan 2/10/2018 tarihinden geriye götürülen sürelere ait ilgili aylara mal edilecektir.

Örnek 2: Türkiye’de sigortalılığı bulunmayan (M), 1/10/2020 tarihli yurt dışı borçlanma talep dilekçesi ile 1/1/1995-31/12/2019 tarihleri arasında Suudi Arabistan'da geçen sigortalılık sürelerinden 5400 gün prime esas asgari günlük kazanç üzerinden borçlanmış ve 31/12/2019 tarihinden geriye doğru olmak üzere 5400 gün karşılığı tahakkuk eden (98,10 x 5400 x % 45) = 238.383,00 ₺ borcunu 1/11/2020 tarihinde ödemiştir.

1/10/2008 tarihinden önceki borçlanma sürelerinin basamak tespitinde kullanılacak oran, (Seçilen Günlük Prime Esas Kazanç / Borcun Ödendiği Tarihteki Günlük Prime Esas Kazancın Alt Sınırı) = 98,10 / 98,10 = 1 olarak tespit edilecektir. Basamağın tespitine esas aylık kazanç ise, (30/9/2008 Tarihindeki Günlük Prime Esas Kazancın Alt Sınırı x 30 x Oran) formülü kullanılarak (21,29 x 30 x 1) = 638,70 ₺ olarak bulunacaktır. Bu rakam, 2008 Yılı İkinci Altı Aylık Dönem Gelir Tablosundaki en yakın aylık gelir (638,70) 8 inci basamağa karşılık gelmekle birlikte, sigortalılık sürelerine göre tespit edilen basamak 3 olduğundan, son basamağı 3 olarak alınacaktır.

Buna göre, borçlanılan süreleri ve bu sürelere ait prime esas kazançları borçlanma tutarının tamamının ödendiği tarih olan 1/11/2020 tarihinden geriye götürülen sürelere ait ilgili aylara mal edilecektir.

Söz konusu geriye götürülen süreden 1/10/2008 tarihi öncesine giden 1050 gün için yapılan basamak intibakına ilişkin tablo aşağıda gösterilmiştir.

Örnek 3: Örnek 2'deki sigortalının 3/3/2021 tarihinde Ülkemizde sigortalı işe başlaması durumunda ikinci bir borçlanma yapmadığı sürece, kazançları 1/11/2020 tarihinden geriye götürülen sürelere ait ilgili aylara mal edilmeye devam edilecektir.

(2) Türkiye'deki sigorta başlangıcından sonraki sürelerin borçlanılması halinde borçlanılan süreler borçlanılan sürelerin geçtiği ilgili aylara mal edilecektir.

Örnek: Türkiye'de ilk defa 1/2/1995 tarihinde işe başlayan sigortalı, 9/10/2019 tarihli borçlanma talep dilekçesiyle 1/5/2010-31/12/2013 tarihleri arasında Afganistan'da geçen sigortalılık süresinin tamamını borçlanma talebinde bulunmuştur. Borçlandırılan süreler Türkiye'deki ilk işe giriş tarihinden sonra olduğundan, bu sürelere ait prime esas kazançlar sürelerin geçtiği ilgili aylara mal edilecektir.

(3) Türkiye'deki sigorta başlangıcından önce ve sonraki sürelerin tek bir dilekçeyle borçlanılması halinde, Türkiye'deki sigorta başlangıç tarihinden önceki borçlanılan süreler sigorta başlangıç tarihinden geriye götürülerek, sonraki borçlanılan süreler ise borçlanılan sürelerin geçtiği ilgili aylara mal edilerek borçlanma işlemi sonuçlandırılacaktır.

Örnek: Türkiye'de ilk defa 1/8/2000 tarihinde işe başlayan sigortalı, 9/9/2019 tarihli borçlanma talep dilekçesiyle 5400 gün sigortalılık süresini borçlanma talebinde bulunmuştur. Sigortalının Kuruma ibraz ettiği borçlanmaya esas belgede 1/5/1990-30/4/2000 ve 1/1/2010-6/9/2016 tarihleri arasında Meksika’da geçen sigortalılık süreleri bulunmaktadır. Buna göre, öncelikle belgede kayıtlı son tarih olan 6/9/2016 tarihinden geriye doğru olmak üzere 2406 gün, kalan 2994 gün ise 30/4/2000 tarihinden geriye doğru olmak üzere borçlandırılacaktır. Borçlandırılan 2406 gün ait kazançlar borçlanılan ilgili aylara, 2994 güne ait kazançlar ise Türkiye’de ilk işe giriş tarihi olan 1/8/2000 tarihinden geriye götürülen sürelerin ilgili aylarına mal edilecektir.

(4) 1/8/2019 (dahil) tarihinden önce borçlanma talebinde bulunarak tebliğ edilen borçlanma tutarını ödemiş olanlardan, 1/8/2019 (dahil) tarihinden sonra yeni bir borçlanma talebinde bulunarak tebliğ edilen borçlanma tutarını ödeyenlerin, borçlanılan süreleri ve bu sürelere ait prime esas kazançları ilk borçlanmada borçlanılan sürelerin geçtiği ilgili aylara, ikinci borçlanmada ise borç ödeme, sigortalılık başlangıç veya sigortalının ölüm tarihinden geriye götürülen sürelerin geçtiği ilgili aylarına mal edilecektir.

Örnek 1: 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında ilk defa 12/10/2017 tarihinde işe başlayan sigortalı, 16/12/2018 tarihli yurt dışı borçlanma talep dilekçesiyle 5400 gün sigortalılık süresini borçlanma talebinde bulunmuştur. Sigortalı Kuruma ibraz ettiği borçlanmaya esas belgede kayıtlı 1/1/1990-31/12/2015 tarihleri arasında Macaristan'da geçen sigortalılık sürelerinden 1/1/1990- 31/12/2004 tarihleri arasındaki 5400 günü borçlanmış ve tahakkuk eden borçlanma tutarının tamamını 3/2/2019 tarihinde ödemiştir. Kuruma ibraz edilen belgeye göre Macaristan'da 1/1/1990-31/12/2016 ve 1/1/2018-31/12/2020 tarihleri arasında sigortalılık süresi bulunan ilgili 15/5/2021 tarihinde 1080 gün sigortalılık süresini borçlanma talebinde bulunmuş ve tahakkuk ettirilen borç tutarını 14/8/2021 tarihinde ödemiştir. Yeni borçlanma, ibraz edilen belgede kayıtlı son tarih olan 31/12/2020 tarihinden geriye doğru olmak üzere 1080 gün borçlandırılacaktır. Borçlandırılan sürelere ait prime esas kazançlar borçlanılan sürelerin ilgili aylarına mal edilecektir.

Örnek 2: Örnek 1'deki sigortalının 13/4/2021 tarihinde işe girdiği varsayıldığında borçlandırılan 5400 güne ait kazançlar borçlanılan ilgili aylara, 1080 güne ait kazançlar ise Türkiye’de ilk işe giriş tarihi olan 13/4/2021 tarihinden geriye götürülen sürelerin ilgili aylarına mal edilecektir.

Örnek 3: Örnek 1'deki sigortalının Türkiye'de çalışmasının bulunmadığı varsayıldığında borçlandırılan 5400 güne ait kazançlar borçlanılan ilgili aylara, 1080 güne ait kazançlar ise borcun tamamının ödendiği tarih olan 14/8/2021 tarihinden geriye götürülen sürelerin ilgili aylarına mal edilecektir.

Örnek 4: Türkiye'de sigortalılık süresi bulunmayan (N), 15/7/2017 tarihli borçlanma talep dilekçesi ile 28/11/1998-25/8/2000, 8/10/2000-6/9/2003, 23/10/2003-5/4/2005, 22/3/2009-15/7/2010 ve 27/8/2010-2/5/2014 tarihleri arasında Almanya'da geçen sigortalılık sürelerinin tamamı olan 4000 günü prime esas asgari günlük kazanç (59,25 ₺) üzerinden borçlanma talebinde bulunmuş ve tahakkuk eden (59,25 x 4000 x % 32) = 75.840,00 ₺ borcunu 2/10/2017 tarihinde ödemiştir. Borçlanılan sürelerin 2200 günü 1/10/2008 tarihinden önceki süreyi kapsamaktadır.

Sigortalı (N), 9/8/2018 tarihinde 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında çalışmaya başlamıştır. 1/11/2020 tarihli borçlanma talebinde bulunan sigortalı (N), dilekçe ekinde ibraz ettiği hizmet belgesinde kayıtlı 6/8/2014-31/7/2018 ve 1/10/2018-31/12/2019 tarihleri arasında Almanya'da geçen sigortalılık sürelerinden 1400 gününü prime esas asgari günlük kazanç (98,10 ₺) üzerinden belgede kayıtlı son tarihten geriye doğru olmak üzere 1400 gün borçlanma karşılığı (98,10 x 1400 x % 45 =) 61.803,00 ₺ tutarı 2/2/2021 tarihinde ödemiştir.

Buna göre, 1/10/2008 tarihinden sonraki süreler belgede kayıtlı borçlandırılan sürelerin ait olduğu ilgili aylara mal edilecektir. Bu tarihten önceki 2200 gün ise 30/9/2008 tarihinden geriye doğru gidilerek hizmet süresine göre son basamağı 7 olarak tespit edilecektir.

1/10/2008 tarihinden önceki borçlanma sürelerinin basamak tespitinde ve 1/10/2008-2/5/2014 tarihleri arasındaki kazancın tespitinde kullanılacak oran (Seçilen Günlük Prime Esas Kazanç / Borcun Ödendiği Tarihteki Günlük Prime Esas Kazancın Alt Sınırı) = 59,25 / 59,25 = 1 olarak tespit edilecektir. Basamak miktarının tespitine esas aylık kazanç ise, (30/9/2008 Tarihindeki Günlük Prime Esas Kazancın Alt Sınırı x 30 x Oran) formülü kullanılarak (21,29 x 30 x 1) = 638,70 ₺ olarak bulunacaktır. Bu rakam, 2008 Yılı İkinci Altı Aylık Dönem Gelir Tablosundaki en yakın aylık gelirin (638,70 ₺) karşılığı 8 inci basamağa karşılık gelmektedir. Bu durumda sigortalının 20/8/2002- 30/9/2008 tarihleri arasındaki kazanca göre tespit edilen basamağı 8 ise de sigortalılık sürelerine göre tespit edilen basamağı 7 olduğundan, son basamak 7 olarak alınacaktır.

Buna göre, basamak intibakına ilişkin tablo aşağıda gösterilmiştir.

İkinci talebe istinaden borçlandırılan sürelerden 950 gün Ülkemizdeki ilk işe giriş tarihi olan 9/8/2018 tarihinden geriye götürülen, kalan 450 gün ise borçlanılan ilgili aylara mal edilecektir.

(5) 1/8/2019 (dahil) tarihinden sonra birden fazla borçlanma talebinde bulunarak tebliğ edilen borçlanma tutarını ödemiş olanların, borçlanılan süreleri ve bu sürelere ait prime esas kazançları borç ödeme, sigortalılık başlangıç veya sigortalının ölüm tarihinden geriye götürülen sürelerin ilgili aylarına mal edilecektir.

Örnek 1: Türkiye’de sigortalılığı bulunmamakla birlikte, 1/9/2019 tarihli yurt dışı borçlanma talep dilekçesiyle 1/1/1988-31/8/2019 tarihleri arasında Portekiz'de geçen sigortalılık sürelerinden 3600 günü borçlanmak isteyen ilgilinin, hizmet belgesinde kayıtlı son tarih olan 31/8/2019 tarihinden geriye doğru 3600 gün borçlandırılmış ve tahakkuk eden borç tutarının tamamı 2/10/2019 tarihinde ödenmiştir. Sigortalı, Kuruma ibraz edilen borçlanmaya esas belgede kayıtlı 1/1/1988-31/1/2021 tarihleri arasındaki sigortalılık sürelerinden 360 gün daha 5/3/2021 tarihinde borçlanma talebinde bulunmuştur. Yeni borç tahakkuku hizmet belgesinde kayıtlı son tarih olan 31/1/2021 tarihinden geriye doğru olmak üzere 360 gün oluşturulmuş ve borç tutarının tamamı 6/4/2021 tarihinde ödenmiştir.

Buna göre, ilgilinin ilk borçlanma talebine istinaden düzenlenen borç tahakkuku değiştirilmeyecek, borçlanılan tüm sürelere ilişkin prime esas kazançlar borç tutarının tamamının ödendiği 6/4/2021 tarihinden geriye götürülen sürelerin ilgili aylarına mal edilecektir.

Örnek 2: Türkiye’de sigortalılığı bulunmamakla birlikte, 1/9/2019 tarihli yurt dışı borçlanma talep dilekçesiyle 1/1/1988-31/5/2019 tarihleri arasında Letonya'da geçen sigortalılık sürelerinden 3600 günü borçlanmak isteyen ilgilinin, hizmet belgesinde kayıtlı 1/6/2009-31/5/2019 tarihleri arasında geçen 3600 gün borçlandırılmış ve tahakkuk eden borç tutarının tamamı 2/10/2019 tarihinde ödenmiştir. Sigortalı, Kuruma ibraz edilen borçlanmaya esas belgede kayıtlı 1/1/1988-31/5/2019 ve 1/7/2019-31/1/2021 tarihleri arasındaki sigortalılık sürelerinden 1800 günü daha 5/3/2021 tarihinde borçlanmak için talepte bulunmuştur. İlgilinin ilk borçlanma talebine istinaden düzenlenen borç tahakkuku değiştirilmeksizin yeni borç tahakkuku 1/1/2006-31/5/2009 ile 1/7/2019-31/1/2021 süresi için oluşturulacaktır. Sigortalı, borç tutarının tamamını 9/4/2021 tarihinde ödemiştir.

Buna göre, borçlanılan tüm sürelere ilişkin prime esas kazançlar borç tutarının tamamının ödendiği 9/4/2021 tarihinden geriye götürülen sürelerin ilgili aylarına mal edilecektir.

Örnek 3: Örnek 2'deki sigortalının 15/6/2019 tarihinde Ülkemizde işe girdiği varsayıldığında, borçlandırılan 570 güne ait kazançlar borçlanılan ilgili aylara, 4830 güne ait kazançlar ise Türkiye’de ilk işe giriş tarihi olan 15/6/2019 tarihinden geriye götürülen sürelerin ilgili aylarına mal edilecektir.

Örnek 4: Türkiye’de sigortalılığı bulunmamakla birlikte, 2/1/2020 tarihli yurt dışı borçlanma talep dilekçesiyle 1/1/1988-31/12/2019 tarihleri arasında Brezilya'da geçen sigortalılık sürelerinden 3600 günü borçlanmak isteyen ilgilinin, hizmet belgesinde kayıtlı son tarih olan 31/12/2019 tarihinden geriye gidilmek suretiyle 3600 gün borçlandırılmış ve tahakkuk eden borç tutarının tamamı 12/2/2020 tarihinde ödenmiştir. 15/6/2022 tarihinde 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında çalışmaya başlayan sigortalı, 15/7/2023 tarihli borçlanma talep dilekçesiyle Brezilya'da geçen sürelerinden 1800 günü daha borçlanmak istemiştir. Borçlandırılmış olan süreler haricinde hizmet belgesinde kayıtlı son tarih olan 31/12/2009 tarihinden geriye doğru olmak üzere 1800 gün borçlandırılmış ve tahakkuk eden borç tutarının tamamı 2/10/2023 tarihinde ödenmiştir.

Buna göre, borçlanılan tüm sürelere ilişkin prime esas kazançlar Türkiye'de ilk giriş tarihi olan 15/6/2022 tarihinden geriye götürülen sürelerin ilgili aylarına mal edilecektir.

12.3. 506 sayılı Kanunun Geçici 20 nci Maddesinde Belirtilen Emekli Sandıklarına Yapılan Borçlanmalar

1/8/2019 (hariç) tarihinden önce sandıklara borçlanılan süreler ve bu sürelere ait prime esas kazançlar, bu Genelgenin "11. Borçlanılmış Sürelerin İlgili Aylara Mal Edilmesi" başlığı altında yapılan açıklamalar doğrultusunda değerlendirilecektir.

13. Prime Esas Kazançların Tespiti

8/5/2008 tarihinden önceki uygulama kapsamında 3,5 ABD Doları üzerinden borçlanma talebinde bulunanların aylıklarının hesabına giren takvim yılına ait yıllık prime esas kazançların tespitinde, (3,5 x Borcun Ödendiği Tarihteki Merkez Bankası Döviz Alış Fiyatı x 5) formülü uygulanmak suretiyle Türk Lirası cinsinden bulunan günlük prime esas kazanç esas alınacaktır.

Borçlanılan yurt dışı sürelerine ait prime esas kazançların ilgili aylara mal edilmesinde, 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin beşinci fıkrası gereğince bulunacak oran kullanılacaktır.

Söz konusu oran, borçlanmada tercih edilen prime esas günlük kazancın, borcun ödendiği tarihteki prime esas günlük kazanç alt sınırına bölünmesi ile tespit edilecektir. Bu şekilde bulunan oranın virgülden sonraki ilk dört hanesi de dikkate alınarak, ilgili yılların prime esas kazançlarının tespiti yapılacaktır. Virgülden sonraki beşinci rakam 5 ve 5’in üstünde ise dördüncü rakam bir üste yuvarlanacak, 5’in altında ise dördüncü rakam aynen alınacaktır.

Farklı tarihlerde birden fazla yurt dışı borçlanması yapılmışsa, yurt dışı sürelerinin borçlanılmasında prime esas kazancın ilgili sürelere mal edilmesine esas oran, her bir borçlanma için ayrı ayrı tespit edilecektir. Ayrıca, yapılan bir yurt dışı borçlanması için farklı tarihlerde ödeme yapılmışsa son ödeme tarihi esas alınarak tek bir oran belirlenecektir.

Yukarıdaki şekilde belirlenen oran dikkate alınarak, ilgili sürelere ait prime esas kazançlar “Mal Edilen Süreye Ait Prime Esas Günlük Kazancın Alt Sınırı x Oran x Borçlanılan Gün Sayısı” formülü ile hesaplanacaktır. Mal edilen süre tam yıldan az ise o yıla ait asgari prime esas kazanç, yıl içerisindeki toplam günün karşılığı olan prime esas asgari günlük kazancın oranla çarpılması sonucu tespit edilecektir.

Bulunan miktar ilgili sürenin prime esas kazancı kabul edilecek, ancak hesaplanan prime esas kazanç hiçbir suretle o sürenin prime esas kazanç alt sınırının altında kalmayacak ve üst sınırı da geçmeyecektir. Bu nedenle, borçlanma miktarının günlük prime esas kazancın alt sınırı üzerinden belirleneceği durumlarda, aylık hesabına giren takvim yıllarına ait prime esas kazançların hesabında kullanılacak olan ve hesaplama şekli yukarıdaki formülde gösterilen “Oran”ın “1” in altında kalması halinde, bu oran “1” olarak uygulanacaktır.

Örnek 1: Ülkemizde 1/7/1989-31/8/1989 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında çalışmaları bulunan sigortalı 2/10/2019 tarihli dilekçesi ile Almanya’da 1/1/1991- 31/12/2010 tarihleri arasında geçen çalışma ve işsizlik sürelerini günlük prime esas kazancın alt sınırı üzerinden borçlanmış ve borçlanma bedeli olan (85,28 x % 45 = 38,376) 38,38 x 7200 = 276.336,00 ₺'yi 18/12/2019 tarihinde ödemiştir. Bu durumda prime esas kazancın tespitine esas oran, borcun ödendiği tarihteki bir günlük prime esas kazancın alt sınırı 85,28 ₺ olduğu dikkate alınarak (85,28 / 85,28) = 1 olacaktır.

Örnek 2: Almanya’da 1/1/1984-31/12/2003 tarihleri arasında geçen çalışma sürelerini 2/10/2007 tarihli talep dilekçesiyle borçlanmak isteyen sigortalı, borçlanma bedeli olan 3,5 x 7200 =

25.200 ABD Doları karşılığı (25.200 x 7,8025 =) 196.623,00 ₺'yi 22/10/2020 tarihinde ödemiştir. Bu durumda (3,5 x 7,8025 x 5 =) formülü uygulanmak suretiyle bir günlük prime esas kazanç 136,54 ₺ olarak tespit edilecektir. Bu tutar, borcun ödendiği tarihteki bir günlük prime esas kazancın alt sınırına (98,10 ₺) bölünmek suretiyle (136,54 / 98,10 =) 1,3918 oranı bulunacaktır.

14. Borçlanmadan Vazgeçme ve Borçlanma Miktarının İadesi

Borçlanmadan vazgeçme ve borçlanma miktarının iadesine ilişkin iş ve işlemler aşağıda açıklanmıştır.

(1) Borçlanmalarının iptal edilmesi için yazılı başvuruda bulunanların ödedikleri borçlanma tutarının tamamı, faiz uygulanmaksızın Türk Lirası olarak iade edilecektir. Dolayısıyla kısmi iade yapılmayacaktır. Diğer bir ifadeyle, borçlanmanın bir kısmı iptal edilerek, bir kısmı geçerli sayılmayacaktır. Ancak, birden fazla borçlanma yapılmış ise talep sahibinin yapmış olduğu borçlanmalardan bir ya da birkaçından vazgeçme hakkı saklıdır.

(2) Borçlanma başvurusunda bulunup borcu tebliğ edilmeden ya da tebliğ edildikten sonra üç aylık borç ödeme süresi içinde borçlanma başvurusundan vazgeçtiklerini yazılı olarak bildirenlerin borçlanma başvuruları geçersiz sayılacaktır. Bu şekilde başvuruları geçersiz sayılanlardan, borçlanma taleplerinin yeniden geçerli sayılmasını isteyenlerin bu talepleri kabul edilmeyerek, yeni borçlanma talebinde bulunmaları istenecektir.

(3) Tahakkuk ettirilen borcun tamamını veya bir kısmını ödeyerek aylık talebinde bulunanlar, aylık talebinden sarfınazar ederek borçlanmalarının iptal edilmesini isteyebileceklerdir. Aylık talebinden sarfınazar edilmesine ilişkin iş ve işlemler 6/11/2018 tarihli ve 2018/38 sayılı Genelge hükümlerine göre gerçekleştirilecektir.

(4) Borçlandıkları yurt dışı sürelerine istinaden aylık bağlananlar borçlanmadan vazgeçemeyeceklerdir. Bu durumda olanların sigortalı olarak çalışmaya başlayarak aylığını kestirmeleri halinde de borçlanmadan vazgeçmeleri veya borçlandıkları süre ve gün sayısını değiştirmeleri imkanı bulunmamaktadır.

(5) Aylık talebinde bulunanlardan, borçlandıkları hizmetleri ile malullük ve yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanamayan sigortalılara yazılı başvuruları halinde, ödedikleri borçlanma miktarının tamamı faiz uygulanmaksızın Türk Lirası olarak iade edilecektir.

(6) Borçlanmadan vazgeçenler veya yasal süresi içerisinde ödeme yapılmadığı gerekçesiyle borçlanması iptal edilenlerden yeniden borçlanma talebinde bulunanların ilk borçlanmaya karşılık ödedikleri miktar iade edilmemişse, ilgilinin mahsup talebinde bulunması halinde ödenen miktar yeni borcuna mahsup edilecektir. Bu durumda mahsup dilekçesinin Kurum kayıtlarına geçtiği tarih, borç ödeme tarihi olarak dikkate alınacaktır.

(7) Borçlanma talebinde bulunan ve borç miktarını ödeyen sigortalıların ölümü halinde hak sahipleri sigortalının yapmış olduğu borçlanma talebinden vazgeçemeyeceklerdir. Ayrıca hak sahiplerinin, sigortalının sağlığında yapmış olduğu borçlanmadan ölüm aylığına yetecek kadar süre dışındaki borçlanma tutarının iadesi talepleri de kabul edilmeyecektir.

Örnek: 23/11/2019 tarihinde 9000 günlük borçlanma tutarını ödeyen sigortalı, aylık bağlanmadan 2/1/2020 tarihinde vefat etmiştir. Sigortalının hak sahipleri, sigortalının yaptığı borçlanma talebinden vazgeçemeyecektir. Ayrıca, ölüm aylığına yetecek 1800 gün hizmetin geçerli sayılarak kalan 7200 günlük borçlanma tutarının iadesi talepleri reddedilecektir.

(8) Sigortalının yurt dışı sürelerini borçlanan hak sahiplerinden ölüm aylığına hak kazanamayan ya da hak kazanmasına rağmen yaptığı borçlanmadan vazgeçmek isteyenlere yazılı başvuruları halinde, ödenen borçlanma miktarının tamamı borçlanmayı ödeyen hak sahibine faiz uygulanmaksızın Türk Lirası olarak iade edilecektir.

(9) Sigortalının borçlandığı sürelerin dahil edilmesine rağmen hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanamaması durumunda, sigortalının sağlığında yapmış olduğu yurt dışı borçlanma tutarı hak sahiplerine faiz uygulanmaksızın Türk Lirası olarak iade edilecektir. Ölüm aylığına hak kazanma koşulunun tespitinde, sigortalının toplam gün sayısının ölüm aylığı bağlanması için yeterli olup olmadığına dikkat edilecektir. Sigortalının hak sahibinin bulunmaması durumunda varislerin borçlanmadan vazgeçme talepleri reddedilecektir.

15. İsviçre Sürelerinin Borçlandırılması

İsviçre'deki sigortalılık sürelerini borçlanmak isteyenlerin borçlanma işlemleri bu Genelgenin Yurt Dışı Borçlanma İşlemleri başlıklı İkinci Bölümünün "4.2. Başvurulacak Birimler" başlığı altında belirtilen birimler tarafından gerçekleştirilecektir.

1/1/1972 tarihli Türkiye İsviçre Sosyal Güvenlik Sözleşmesinin 10/a maddesinde Türk vatandaşlarının İsviçre'deki çalışmaları esnasında işçi ve işveren hissesi dahil olmak üzere yaşlılık ve ölüm sigortası primi olarak ödenen tutarın tamamının Kuruma transferi öngörülmüştür.

İki ülke arasındaki Sözleşme kapsamında prim transfer işlemleri ile Kanun kapsamında borçlanma işlemleri arasında ilişki bulunmamakla birlikte, Kanunun 10 uncu maddesinde borçlanılan gün sayısı kadar primlerin iade edileceği öngörüldüğünden, prim transferi ile borçlanma işlemleri ayrı ayrı yürütülecektir.

Buna göre, İsviçre’de geçen sürelerin borçlandırılmasına ilişkin iş ve işlemler aşağıda açıklanmıştır:

(1) İsviçre'den prim transferi gerçekleşmeden borç tutarının transfer edilecek primlerden mahsup edilmesine ilişkin talepler kabul edilmeyecektir. Ancak, prim transferi talebinde bulunduğu sırada borçlanma tutarını kendileri ödemek isteyenlerin talepleri kabul edilerek, yurt dışı borçlanmasına ilişkin genel kurallara göre işlem yapılacaktır.

(2) Primleri Kuruma transfer edildikten sonra borçlanma talebinde bulunanlardan, ayrıca hizmet belgesi istenilmeden prim transfer kararı ekindeki hizmet belgesine göre borçlanma işlemi sonuçlandırılacaktır.

(3) İsviçre'den transfer edilen primlere ilişkin sürelerin tamamını borçlanarak tahakkuk ettirilen borç tutarını ödemiş olanlara transfer edilen primlerin tamamı, İsviçre'den transfer edilen primlere ilişkin sürelerin bir kısmını borçlanarak tahakkuk ettirilen borcunu ödemiş olanlara ise transfer edilen primlerin borçlandıkları süreye isabet eden orandaki miktarı İsviçre sürelerine ait ortalama günlük kazanç üzerinden iade edilecektir. Ortalama günlük kazanç, transfer edilen toplam prim transfer tutarının toplam gün sayısına bölünmesi suretiyle hesaplanacaktır.

Örnek: 1/8/2000-30/6/2008 tarihleri arasındaki sürelerde 95 ay (95 x 30 = 2850 gün) İsviçre hizmeti olan sigortalı (E)'nin transfer edilen prim tutarı 135.800,00 İsviçre Frangıdır (CHF). Ortalama günlük kazanç (135.800,00 / 2850 =) formülü ile 47,65 CHF olarak tespit edilmiştir.

Sigortalının 2000 günü borçlandığı varsayıldığında öncelikle borçlanılmayan (2850 - 2000 =) 850 gün karşılığı (850 x 47,65 =) 40.502,50 CHF transfer edilen prim tutarı olan 135.800,00 CHF'den düşüldükten sonra kalan (135.800,00 - 40.502,50 =) 95.297,50 CHF karşılığı Türk Lirası, primlerin Kurum hesabına geçtiği tarihteki cari kur esas alınmak suretiyle ilgiliye iade edilecektir.

(4) Tahakkuk ettirilen borç tutarının, transfer edilen primlerden mahsup edilmesi sonucunda primlerin borçlanma tutarını karşılamaması durumunda, kalan borç miktarı ilgiliye bildirilecektir. Tebliğ yazısına bildirilen borç tutarının yasal süresi içerisinde ödenmemesi halinde borçlanmanın geçersiz sayılarak transfer edilen primlere ait sürelerin Türkiye'de geçmiş hizmet süresi olarak değerlendirileceği hususunda açıklama eklenecektir.

Örnek: Sigortalının İsviçre'de 1/3/1976-30/4/1976 ve 1/1/1981-30/11/1981 tarihleri arasında geçen 390 günlük hizmetine ait 2.032,70 CHF karşılığı 7.080,17 ₺ 5/3/2017 tarihinde transfer edilmiştir. İlgili 8/11/2017 tarihli borçlanma talebiyle transfer edilmiş olan sigortalılık sürelerini prime esas asgari günlük kazanç üzerinden borçlanmak istemiş ve borç tutarının transfer edilen primlerinden mahsup edilmesini talep etmiştir. Transfer edilen miktar 390 gün karşılığı tahakkuk eden (18,96 x 390) 7.394,40 ₺ borç tutarını karşılamamaktadır.

Buna göre, ilgiliye (7.394,40 - 7.080,17 =) 314,23 ₺ borç olarak bildirilecektir. İlgilinin 3 aylık süre içerisinde bu borcun tamamını ödemesi halinde borçlanması geçerli sayılacak, tamamının ödenmemesi halinde ise borçlanma işlemi iptal edilerek söz konusu süreler Türkiye’de geçmiş süre olarak değerlendirilecektir.

(5) Borçlanma tutarını transfer edilen primlerden mahsup edilmesi talebinde bulunanların borçlanma talep tarihi, tebliğ ve borç ödeme tarihi olarak kabul edilecektir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

ORTAK VE DİĞER HUSUSLAR

1. Hak Sahiplerinin Borçlanma İşlemleri

Vefat eden sigortalının hak sahipleri tarafından yapılan borçlanma başvurularında hak sahibinin borçlanma talep tarihinde Türk vatandaşı olması yeterli olup, ayrıca borçlanılmak istenilen sigortalıya ait yurt dışı sürelerinde hak sahibinin Türk vatandaşı olma şartı aranmayacaktır.

Örnek: 1/3/2017 tarihinde Türk vatandaşlığına geçen hak sahibi, 4/4/2015 tarihinde vefat eden sigortalının 1/7/1985-30/11/2006 tarihleri arasında Türk vatandaşı olarak Almanya’da geçen sürelerini 3/3/2020 tarihinde borçlanma talebinde bulunmuştur. Bu durumda müracaat tarihinde hak sahibi Türk vatandaşı olduğundan borçlanılmak istenilen yurt dışı sürelerinde hak sahibinin Türk vatandaşı olma şartı aranmaksızın borçlanma işlemleri sonuçlandırılacaktır.

Hak sahipleri vefat eden sigortalının yurt dışında geçen sürelerinden aylığa yetecek kadar gün sayısını borçlanabilecekleri gibi tamamını da borçlanabileceklerdir.

Yurt dışı süresi bulunan sigortalının, Türkiye’deki sigortalılık süreleri ve 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesi kapsamında yer alan süreleri ile hak sahiplerine aylık bağlanabilmesi durumunda, hak sahiplerinden öncelikle vefat eden sigortalının yurt dışında geçen sürelerini borçlanmaları istenilmeyecektir. Hak sahiplerinin, önce askerlik borçlanması sonra yurt dışı borçlanması yaparak aylık bağlandığının tespit edilmesi halinde de borçlanmaları geçerli sayılacaktır.

Örnek: Türkiye’de çalışması bulunan ve 4/2/2018 tarihinde vefat eden sigortalının 20/2/1986- 20/10/1987 tarihleri arasındaki askerlik hizmetini borçlanarak aylığa hak kazanan hak sahibinden, vefat eden sigortalının 1/7/1988-30/11/2006 tarihleri arasında Türk vatandaşı olarak Fransa’da geçen hizmetlerini öncelikle borçlanması istenilmeyecektir.

2. Sosyal Güvenlik Sözleşmesine Göre Kısmi Aylık Alanların Borçlanma Başvurusu

1/8/2019 (dahil) tarihinden sonra borçlanılan yurt dışı süreleri 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında değerlendirileceğinden, Kanunun 9 uncu maddesinde yapılan değişiklik doğrultusunda sosyal güvenlik sözleşmeleri uygulanmak suretiyle kısmi aylık bağlanmış olanların borçlanma işlemleri de bu kapsamda gerçekleştirilecektir.

Sosyal güvenlik sözleşmeleri uygulanmak suretiyle kendilerine veya hak sahiplerine sosyal güvenlik kanunlarına göre kısmi aylık bağlananlar, yurt dışında geçen ve tam aylık almak için yeterli olan gün sayısını veya hizmet belgelerindeki gün sayılarının tamamını borçlanabileceklerdir. Ancak, Türkiye Hollanda Sosyal Güvenlik Sözleşmesine göre her iki akit ülkede sigortalılık süresi bulunmakla birlikte sadece Ülkemiz hizmetlerine göre müstakil aylık bağlananlara Hollanda sigorta merci tarafından aylık bağlanması durumunda ödenmekte olan müstakil aylık kısmi aylığa dönüştürüldüğünden, bunların yeniden tam aylık bağlanması için yapacakları borçlanma talepleri dikkate alınmayacaktır.

Sözleşme hükümlerine göre kısmi aylık alanların, borçlanma talep dilekçelerinde “Kısmi aylığın tam aylığa dönüştürülmesine yetecek süre” bölümünü işaretlemeleri halinde, aylık talep tarihinden sonraki sigortalılık süreleri hariç tutularak, sözleşme aylığı bağlanmasına esas hizmet belgesinde kayıtlı bulunan en son tarihten geriye doğru gidilmek suretiyle borçlanılacak süre belirlenecektir.

Borçlanma yapılmış olduğu halde kesin dönüş ve benzeri koşullar yerine gelmediği için, yapılan borçlanmalar dikkate alınmadan bağlanan kısmi aylıkların statüsü, koşullar yerine geldiğinde tam aylık bağlanırken değiştirilebilecektir.

Örnek: Türkiye’de 21/3/1989-20/10/1990 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında 570 gün, 5/11/1990-19/2/1991 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında 104 gün ve Almanya'da 1/3/1991-4/2/2020 tarihleri arasında 8330 gün sigortalılık süresi bulunan 16/9/1960 doğumlu erkek sigortalı, 15/6/2009 tarihinde borçlanma talebinde bulunarak 1/4/1991-30/7/1999 tarihleri arasındaki 3000 gün Almanya sigortalılık sürelerini borçlanmış ve borcunu yasal süresinde ödemiştir. Sigortalı 11/4/2020 tarihinde aylık talebinde bulunmuş, borçlandığı yurt dışı hizmetleri ile aylık hakkı oluşmadığından söz konusu talebi 2829 sayılı Kanuna göre değerlendirilerek 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında kısmi yaşlılık aylığı bağlanmıştır.

İlgili 10/2/2021 tarihli dilekçesi ile 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında yapmış olduğu borçlanmaya istinaden tarafına müstakil yaşlılık aylığı bağlanması talebinde bulunmuştur. Bu durumda, 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında bağlanan kısmi yaşlılık aylığı 1/3/2021 tarihi itibariyle iptal edilecek, aynı tarih itibariyle 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında müstakil yaşlılık aylığı bağlanacaktır.

Kısmi aylıkların tam aylığa dönüştürülmesinde, borçlanılan yurt dışı süreleri de dikkate alınarak, mülga 2829 sayılı Kanun veya 5510 sayılı Kanunun 53 üncü maddesine göre belirlenecek statü esas alınacak olup; kısmi aylıkların tam aylığa dönüştürülmesi aşağıdaki açıklamalar doğrultusunda yürütülecektir.

2.1. 5510 Sayılı Kanunun 4/1-(a), (b) ve (c) Bendi Kapsamında Bağlanan Kısmi Aylığın Tam Aylığa Dönüştürülmesi

(1) Yurt dışı borçlanma talepleri, sosyal güvenlik sözleşmesine istinaden kısmi aylık alanların dosyalarının bulunduğu birime intikal ettirilecektir.

(2) Yurt dışı borçlanma talebini alan birim, borçlanma talebine istinaden mülga 2829 sayılı Kanuna veya 5510 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin altıncı fıkrasına göre tam aylığın bağlanacağı statüyü belirleyecektir. Ancak, yapılacak borçlanma ile aylığın bağlanması gereken statüye göre tam aylığa hak kazanılamaması durumunda borçlanma işlemi gerçekleştirilmeyecek ve talep sahibine kısmi aylığın tam aylığa dönüştürülmesine yetecek yurt dışı sigortalılık süresinin bulunmadığı bilgisi verilerek borçlanma talebi reddedilecektir.

Örnek: Türkiye'de 3/6/1985-5/11/1986 tarihleri arasında 370 gün ve Almanya'da 1/1/1988- 31/12/1999 tarihleri arasında 4320 gün toplam 4690 gün sigortalılık süresi bulunan 1/1/1957 doğumlu erkek sigortalıya 12/11/2018 tarihli tahsis talebine istinaden Türkiye Almanya Sosyal Güvenlik Sözleşmesine göre 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında 1/12/2018 tarihi itibariyle kısmi yaşlılık aylık bağlanmıştır. Kısmi aylığın tam aylığa dönüştürülmesi için 12/11/2019 tarihinde yapılan borçlanma talebi, Türkiye hizmeti ile borçlanacağı yurt dışı süresi birlikte değerlendirildiğinde kısmi aylığın bağlandığı tarih itibariyle 5510 sayılı kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen 15 yıl prim ödeme süresi (5400 gün) şartı yerine gelmediğinden, reddedilecektir.

(3) 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) ve 4/1-(b) bentleri kapsamında bağlanan kısmi aylığın yapılacak borçlanma sonucunda aynı statüde tam aylığa dönüştürülecek ise, kısmi aylığı bağlayan birim, yurt dışı borçlanma işlemlerini ve kısmi aylığın tam aylığa dönüştürme işlemini gerçekleştirecektir.

Örnek: Türkiye'de 3/6/2002-30/6/2016 tarihleri arasında 5040 gün ve Almanya'da 1/1/1992- 31/12/1995 tarihleri arasında 1440 gün olmak üzere toplam 6480 gün sigortalılık süresi bulunan 1/1/1965 doğumlu erkek sigortalıya 12/2/2019 tarihli tahsis talebine istinaden 25 yıl sigortalılık, 53 yaş ve 5600 gün şartı üzerinden Türkiye Almanya Sosyal Güvenlik Sözleşmesine istinaden 1/3/2019 tarihi itibariyle 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında kısmi yaşlılık aylığı bağlanmıştır. İlgili 2/10/2019 tarihinde kısmi aylığın tam aylığa dönüştürülmesi için yeterli süreyi borçlanma talebinde bulunmuştur. Kısmi aylık 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında yapılacak borçlanma sonucunda mülga 2829 sayılı Kanuna göre 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında tam aylığa dönüştürülecektir. Buna göre, kısmi aylığın tam aylığa dönüştürülebilmesi için ilgilinin Almanya'da geçen 1440 gün hizmetinden tam aylığa yetecek 560 gün (5600-5040) belgede kayıtlı son tarih olan 31/12/1995 tarihinden geriye doğru borçlandırılacak ve borçlanılan süre Türkiye'deki ilk işe giriş tarihi olan 3/6/2002 tarihinden geriye götürülen sürelere ait ilgili aylara mal edilecektir.

(4) YSEDB tarafından 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında bağlanan kısmi aylığın borçlanma sonucunda tam aylığa dönüştürülmesi 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında yapılacaksa, borçlanma işlemleri YSEDB tarafından gerçekleştirilecektir. İlgilinin borçlanma tutarının tamamını ödemesini müteakip 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında bağlanan kısmi aylık, 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında tam aylığa dönüştürülme tarihi esas alınarak kesilecek ve tam aylık bağlanması için dosya bu Genelgenin Yurt Dışı Borçlanma İşlemleri başlıklı İkinci Bölümünün "4.2. Başvurulacak Birimler" başlığı altında belirtilen durumuna uygun SGİM/SGM'ye intikal ettirilecektir.

Örnek: Türkiye'de 3/6/1983-5/11/1987 tarihleri arasında 1450 gün ve Azerbaycan'da 1/1/1988- 31/12/1999 tarihleri arasında 4320 gün olmak üzere toplam 5770 günü bulunan 1/1/1955 doğumlu erkek sigortalıya 12/11/2018 tarihli tahsis talebine istinaden Türkiye Azerbaycan Sosyal Güvenlik Anlaşmasına göre 1/12/2018 tarihi itibariyle 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında kısmi yaşlılık aylığı bağlanmıştır. 29/8/2019 tarihinde kısmi aylığın tam aylığa dönüştürülmesine yetecek süreyi borçlanmak isteyen ilgilinin kısmi aylığının tam aylığa dönüştürülmesi için borçlanacağı süre 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında değerlendirilecektir. Bu süre mülga 2829 sayılı Kanuna göre son yedi yıllık fiili hizmet hesabında esas alınan 1260 günün tamamını kapsadığından kısmi aylık 4/1-(b) kapsamında tam aylığa dönüştürülecektir. Buna göre borçlanılacak süre, 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında kısmi aylığın başlangıç tarihindeki 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında tam aylık bağlanması için öngörülen 15 yıl prim ödeme süresini (5400 gün) tamamlayacak gün sayısı kadar (5400-1450=3950) olacaktır. Borçlanılan süreler, belgede kayıtlı son tarih olan 31/12/1999 tarihinden geriye doğru olmak üzere 3950 gün geriye götürülen sigortalılık sürelerine ait ilgili aylara mal edilecek ve tam aylığa dönüştürme işlemi gerçekleştirilecektir.

(5) 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında Türkiye Almanya Sosyal Güvenlik Sözleşmesine göre SGİM/SGM'ler tarafından bağlanan kısmi aylığın yapılacak borçlanma sonucunda tam aylığa dönüştürülmesi 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında yapılacaksa, kısmi aylığı bağlayan birim borçlanma işlemlerini gerçekleştirecek, borçlanma tutarının ödenmesini müteakip bağladığı kısmi aylığı keserek tam aylık bağlanması için dosyayı aynı ildeki 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında aylık bağlayan birime intikal ettirecektir.

(6) 5510 sayılı Kanunun 4/1-(c) bendi kapsamında bağlanan kısmi aylığın yapılacak borçlanma sonucunda tam aylığa dönüştürülmesi aynı statüde yapılacaksa, borçlanma işlemleri YSEDB tarafından gerçekleştirilecektir. İlgilinin borçlanma tutarının tamamını ödemesini müteakip, kısmi aylığın tam aylığa dönüştürülmesi için borçlanma tutarının ödendiği bilgisi YSEDB tarafından EHGM Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığına (KGEDB) bildirilecektir.

(7) 5510 sayılı Kanunun 4/1-(c) bendi kapsamında bağlanan kısmi aylığın yapılacak yurt dışı borçlanma sonucunda tam aylığa dönüştürülmesi 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında yapılacaksa, borçlanma işlemleri YSEDB tarafından gerçekleştirilecektir. Borçlanma tutarının ödenmesini müteakip bağlanan kısmi aylığın kesilmesi ve tam aylık bağlanması için dosyanın bu Genelgenin Yurt Dışı Borçlanma İşlemleri başlıklı İkinci Bölümünün "4.2. Başvurulacak Birimler" başlığı altında belirtilen SGİM/SGM'ye intikal ettirilmesi bilgisi KGEDB'ye verilecektir.

(8) Tam aylık bağlanması için gerekli şartların tespitinde, aylıklar aynı statüde tam aylığa dönüştürülecekse kısmi aylığın başlangıç tarihindeki ilgili sosyal güvenlik kanunlarının öngördüğü prim ödeme gün sayısı ve hizmet yılı şartı aranacaktır.

Kısmi aylık ilk bağlanan statüden farklı olarak 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında tam aylığa dönüştürülecekse, kısmi aylığın başlangıç tarihindeki 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamındaki tam aylık bağlama şartları esas alınacak ve borçlandırılacak gün sayısı buna göre belirlenecektir.

(9) Kısmi yaşlılık/emekli aylığı almakta iken vefat edenlerin hak sahiplerine bağlanan kısmi ölüm aylıklarının tam aylığa dönüştürülmesinde, (2) nci maddede belirtilen hususlar da dikkate alınarak kısmi yaşlılık/emekli aylığının başlangıç tarihindeki ilgili sosyal güvenlik kanunlarının öngördüğü prim ödeme gün sayısı esas alınarak borçlanma işlemi sonuçlandırılacaktır.

(10) Kısmi aylık talebinde bulundukları tarihte birden çok aylık bağlama şartını yerine getiren sigortalıların aylıklarının tam aylığa dönüştürülmesinde aylığa yetecek borçlanma gün sayısı, yazılı talepte bulunmaları halinde en düşük prim ödeme gün sayısı şartına göre belirlenecektir.

Örnek: 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında kısmi aylık bağlanan sigortalı, kısmi aylığının 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında tam aylığa dönüştürüleceği tarihte 62 yaş ve 9700 gün prim ödeme şartını yerine getirmektedir. Sigortalı aynı anda hem 5400 gün hem de 9000 gün prim ödeme şartıyla kısmi aylığını tam aylığa dönüştürebilmektedir. Bu durumda, ilgilinin yazılı talepte bulunması halinde 5400 gün borçlandırılarak kısmi aylığı 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında tam aylığa dönüştürülecektir.

9000 gün üzerinden borç tahakkuku bildirilen ancak 5400 günü tamamlayacak şekilde ödeme yapmış olanların ise 5400 gün üzerinden aylık bağlanmasına müstahak olmaları durumunda yazılı talebe istinaden kısmi aylıkları tam aylığa dönüştürülecektir.

2.2. 506 sayılı Kanunun Geçici 20 nci Maddesinde Belirtilen Emekli Sandıkları Tarafından Bağlanan Kısmi Aylığın Tam Aylığa Dönüştürülmesi

Kanunun 4 üncü maddesinde yapılan değişiklikle yurt dışı borçlanma süreleri 1/8/2019 (dahil) tarihinden itibaren 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında değerlendirileceğinden, 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesinde belirtilen emekli sandıkları tarafından yurt dışı borçlanması yapılmayacaktır. Buna göre, sandıklarca bağlanmış olan kısmi aylıkların tam aylığa dönüştürülmesine ilişkin işlemler aşağıdaki açıklamalar doğrultusunda gerçekleştirilecektir.

(1) Kısmi aylıkların tam aylığa dönüştürülmesine ilişkin borçlanma talepleri bu Genelgenin Yurt Dışı Borçlanma İşlemleri başlıklı İkinci Bölümünün "4.2. Başvurulacak Birimler" başlıklı bölümünde belirtilen birimlere yapılacaktır.

(2) Yurt dışı borçlanma talebini alan birim, kısmi aylığı bağlayan sandıktan ilgilinin yurt dışı çalışma süreleri ile sandık aylık bağlama kararının gönderilmesini ve sandık hizmetlerinin GESAK (Geçici 20 nci Madde Sandıkları Tescil ve Hizmet Kayıt Programı) programına işlenmesini talep edecektir.

(3) Yurt dışı borçlanmasını gerçekleştirecek birim, bu bölümün (2) numaralı maddesindeki bilgi ve belgeleri esas alarak borçlanma işlemini sonuçlandıracaktır. Yapılacak borçlanma işlemi sonucu mülga 2829 sayılı Kanuna veya 5510 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin altıncı fıkrasına göre aylığın bağlanacağı statüyü belirleyecektir. Ancak, aylığın bağlanması gereken statüye göre tam aylığa hak kazanılamaması durumunda borçlanma işlemi gerçekleştirilmeyerek talep sahibine ve ilgili sandığa tam aylığa yetecek yurt dışı süresi bulunmaması nedeniyle borçlanma talebinin reddedildiği bilgisi verilecektir.

(4) 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesinde belirtilen emekli sandıkları tarafından bağlanan kısmi aylığın yapılacak borçlanma sonucunda tam aylığa dönüştürülmesi 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında yapılacaksa, borçlanma işlemleri bu bölümün (2) numaralı maddesindeki bilgi ve belgeler esas alınarak Kurumca bu Genelgenin Yurt Dışı Borçlanma İşlemleri başlıklı İkinci Bölümünün "4.2. Başvurulacak Birimler" başlıklı bölümünde belirtilen birimlerce gerçekleştirilecektir. Borçlanma tutarının ödenmesini müteakip sandık tarafından bağlanan kısmi aylığın kesilmesi ve tam aylık bağlanması için dosya muhteviyatının gönderilmesi ilgili sandıktan talep edilecektir.

Örnek: 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesinde belirtilen emekli sandığına tabi 11/9/1984-22/7/1987 tarihleri arasında 1031 gün, Almanya'da 1/1/1990-30/11/2002 tarihleri arasında 4650 gün olmak üzere toplam 5681 günü bulunan 1/1/1956 doğumlu erkek sigortalıya, 21/11/2018 tarihli tahsis talebine istinaden Türkiye Almanya Sosyal Güvenlik Sözleşmesi esas alınarak 1/12/2018 tarihi itibariyle ilgili sandık tarafından kısmi yaşlılık aylığı bağlanmıştır. 9/8/2019 tarihinde kısmi aylığın tam aylığa dönüştürülmesine yetecek süreyi borçlanmak isteyen ilgilinin, yurt dışı borçlanması 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında sonuçlandırılacaktır. Bu süre mülga 2829 sayılı Kanuna göre son yedi yıllık fiili hizmet hesabında esas alınan 1260 günün tamamını kapsadığından kısmi aylık 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında tam aylığa dönüştürülecektir. Buna göre borçlanılacak süre, 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesinde belirtilen emekli sandıkları kapsamında kısmi aylığın başladığı tarihteki 4/1-(b) kapsamında tam aylık bağlanması için öngörülen 15 yıl prim ödeme süresini (5400 gün) tamamlayacak gün sayısı kadar (5400-1031=4369) olacaktır. Borçlanılan süreler, borçlanmaya esas hizmet cetvelinde kayıtlı son tarih olan 30/11/2002 tarihinden borçlanılan 4369 gün geriye götürülen sürelere ait ilgili aylara mal edilecektir.

(5) 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesinde belirtilen emekli sandıkları tarafından bağlanan kısmi aylığın yapılacak borçlanma sonucunda tam aylığa dönüştürülmesi de sandıklarca gerçekleştirilecekse, yurt dışı borçlanma işlemleri bu bölümün (2) numaralı maddesindeki bilgi ve belgeleri esas alarak Kurumca gerçekleştirilecektir. Borçlanma tutarının ödenmesini müteakip bağlanan kısmi aylığın tam aylığa dönüştürülmesi için borçlanılan yurt dışı süreleri ve borç ödeme tarihi borçlanmayı gerçekleştiren birim tarafından ilgili sandığa bildirilecektir. Sandık tarafından bu Genelgenin "2.1. 5510 Sayılı Kanunun 4/1-(a), (b) ve (c) Bendi Kapsamında Bağlanan Kısmi Aylığın Tam Aylığa Dönüştürülmesi" başlıklı bölümünün (3) numaralı maddesindeki açıklamalar doğrultusunda tam aylığa dönüştürme işlemi gerçekleştirilecektir.

(6) Kısmi aylıkların tam aylığa dönüştürülmesine ilişkin yurt dışı borçlanma talebinin 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesinde belirtilen emekli sandıklarına yapılması durumunda, başvuruyu alan sandık ilgilinin dosyasında bulunan borçlanmaya esas yurt dışı hizmet belgesiyle birlikte talep dilekçesini vakit geçirmeksizin Kurumun ilgili birimine intikal ettirecektir. Başvuruyu alan birim, başvuru tarihini borçlanma talebinin sandık evrak kayıtlarına girdiği tarihi esas alarak, bu madde altındaki açıklamalar doğrultusunda borçlanma talebini sonuçlandırılacaktır.

(7) 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesinde belirtilen emekli sandıkları iletişim bilgileri (Ek-38)'de yer almaktadır.

3. Farklı Sigortalılık Statüsünde Borçlandırılan Yurt Dışı Süreleri

1/8/2019 tarihinden önce yapılan borçlanmanın, farklı bir statüde yapıldığının tespit edilmesi halinde yapılacak işlemler aşağıda açıklanmıştır.

(1) Yurt dışı borçlanmasının sehven farklı sigortalılık statüsüne göre sonuçlandırıldığının tespiti halinde, borçlanma işlemi iptal edilmeyecek, borçlanılan sürelerin olması gereken sigortalılık statüsüne aktarılması sağlanacaktır.

(2) Borçlanma miktarı, ilk talep tarihi esas alınarak olması gereken sigortalılık statüsüne göre borç tahakkuku yapılarak yeniden belirlenecek ve eski borçlanma miktarı yeni borçlanma miktarına mahsup edilecektir. Borçlanma programlarındaki hesaplama yöntemlerindeki farklılıklardan dolayı diğer statüde ödenen borçlanma bedelinin yeni statüde oluşan borçlanma tutarını karşılamaması durumunda da borçlanma tutarı tam ödenmiş kabul edilerek yeni statüdeki borçlanma sonuçlandırılacaktır.

(3) Borçlanma işleminin farklı sigortalılık statüsünde sonuçlandırıldığının aylık bağlandıktan sonra tespiti halinde de bu başlığın (1) ve (2) numaralı maddelerindeki açıklamalar doğrultusunda işlem yapılacaktır.

(4) Kanunun 8/5/2008 tarihinden önceki hükümlerine göre Bağ-Kur’a borçlanılan ev kadını olarak geçen sürelerde çalışılmış veya çalışılmış gibi kabul edilen süreler bulunduğunun tespit edilmesi halinde borçlanma işlemi sigortalılık (SSK, Emekli Sandığı) durumuna göre ilgili statüye aktarılacaktır.

(5) Borçlanma işleminin, Kurum tarafından yapılması gerekirken sehven 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesinde belirtilen emekli sandıkları tarafından yapıldığının veya bu sandıklar tarafından yapılması gerekirken Kurum tarafından yapıldığının tespiti halinde, borçlanmayı gerçekleştiren kuruluş borçlanma işlemini iptal edecek, borçlanma tutarını ilgiliye iade edecek ve borçlanma talep tarihini de belirtmek suretiyle borçlanma belgelerini borçlanmayı yapacak olan kuruluşa intikal ettirecektir. Borçlanma işlemini gerçekleştirecek kuruluş ilk borçlanma talep tarihini esas alarak borçlanma işlemini cari usullere göre sonuçlandıracaktır.

4. Borçlanma Talep Tarihindeki Sigortalılık Statüsünün Sonradan Değişmesi

1/8/2019 tarihi öncesi, Kanunun 5 inci maddesinin dördüncü fıkrasında “Yurtdışı hizmet borçlanmasına ait süreler 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa göre hangi sigortalılık haline göre geçmiş sayılacağının belirlenmesinde; Türkiye’de sigortalılıkları varsa borçlanma talep tarihindeki en son sigortalılık haline göre, sigortalılıkları yoksa aynı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında geçmiş sigortalılık süresi olarak kabul edilir.” şeklinde düzenleme yer almaktadır.

Buna göre, 8/5/2008-1/8/2019 tarihleri arasında sigortalılık statüsüne göre yurt dışı borçlanması yapanların, borçlanma yapıldıktan sonraki ihya veya sigortalılık durdurma hali sigortalılık statüsünü değiştirmediğinden, borçlanma yapılan statü değiştirilmeyecektir. Ancak, söz konusu statü değişikliği mahkeme kararı, denetim raporları, önceden var olan bir hizmetin sonradan tespit edilmesi veya iptal edilmesi gibi nedenlerle meydana gelmişse borçlanma işlemi bu şekilde tespit edilen yeni statü ile değiştirilecektir.

Örnek 1: 1/5/2009-30/6/2009 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında, 1/2/2010-31/5/2012 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında sigortalı olan ve 24/2/2014 tarihinde Almanya’da geçen 1/5/1995-31/12/2007 tarihleri arasındaki sigortalılık sürelerini 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında borçlanan sigortalının, 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamındaki hizmetleri 5510 sayılı Kanunun geçici 63 üncü maddesi kapsamında durdurulmuştur. Sigortalı, 1/2/2017 tarihli dilekçesi ile borçlanılan yurt dışı sürelerinin 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamına aktarılmasını talep etmiştir. Söz konusu geçici 63 üncü madde ve Kanunun 5 inci maddesinin dördüncü fıkrasına göre borçlanma talep tarihindeki statüsü 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında olduğundan sonraki durum değişikliği nedeniyle borçlanma statüsü değiştirilmeyecektir.

Örnek 2: 3/5/2008-31/12/2008 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında çalışması olan sigortalı, Almanya’da geçen 1/9/1998-31/12/2007 tarihleri arasındaki sigortalılık sürelerini 14/7/2011 tarihinde 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında borçlanmıştır. Sigortalının 10/8/2016 tarihli mahkeme kararına göre 2/4/2009-30/7/2009 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında sigortalılığı tespit edilmiştir. Bu durumda yapmış olduğu borçlanma 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamına aktarılacaktır.

Türkiye’de hiç çalışması olmadığı için 8/5/2008 tarihinden önceki hükümlere göre yurt dışı süreleri 506 sayılı Kanun kapsamında borçlandırılanlardan, borç ödemesi yapmadan bu tarihten sonra farklı süreler için yeniden borçlanma başvurusunda bulunanların, ilk borçlanmaları dikkate alınmadan müracaat tarihindeki son statüye göre borçlanmaları sonuçlandırılacaktır. Her iki borcun ödenmesi halinde her borçlanma kendi statüsünde geçmiş hizmet olarak değerlendirilecektir.

5. Zorunlu Göç Nedeniyle Türk Vatandaşlığına Geçenlerin Borçlanma İşlemleri

Kanunun geçici 6 ncı maddesi ile sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerden 1/1/1989 tarihinden 8/5/2008 tarihine kadar zorunlu göçe tabi tutulduktan sonra Türk vatandaşlığına geçenlere, geldikleri ülkedeki çalışma sürelerini borçlanma yoluyla değerlendirme imkânı getirilmiştir.

Söz konusu borçlanma hakkından yararlanabilmek için aranan şartlar aşağıda belirtilmiştir.

(1) 1/1/1989 tarihinden 8/5/2008 tarihine kadar geldikleri ülke tarafından zorunlu göçe tabi tutulmuş olmak.

(2) Zorunlu göçten sonra Türk vatandaşı olmak.

(3) Türkiye’de ikamet etmek.

(4) 2022 sayılı Kanun dahil Türkiye’de sosyal güvenlik kuruluşlarından gelir ve aylık almamak.

(5) Geldikleri ülkedeki çalışma sürelerini belgelendirmek.

(6) “Zorunlu Göç Kapsamında Gelenlerin Borçlanma Talep Dilekçesi” ile yazılı istekte bulunmak.

(7) Tebliğ edilen borç miktarını üç ay içinde ödemek.

T.C. kimlik numarası ile KPS'den Kurumca yapılacak sorgulama sonucunda nüfus kayıt örneğinde “….. tarihli ve ….sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ve 2510 (veya 5543) sayılı İskân Kanununa istinaden Türk vatandaşlığına alınmıştır” ibaresi bulunanlar için ayrıca zorunlu göçe tabi tutulduklarını belgelendirme koşulu aranmayacaktır.

Sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerden zorunlu göçe tabi tutularak Ülkemize gelenlerin, geldikleri ülkelerden temin edilen ve Türkiye’de yeminli tercüme bürolarınca çevirisi yapılmış hizmet belgesi ile Türkiye’deki nüfus kayıtlarında yer alan ad ve soyadında farklılık bulunduğunun tespit edilmesi ve bu durumun nüfus kayıtlarında yer almaması halinde, ilgililerden isim değişikliğini gösteren nüfus müdürlüğünden temin edeceği onaylı bir belgeyi Kuruma vermesi talep edilecektir.

Kanunun geçici 6 ncı maddesine göre yalnızca çalışma süreleri borçlanma kapsamına alındığından, bu çalışma süreleri arasında veya sonundaki işsizlik süreleri ile ev kadınlığında geçen süreler borçlanma kapsamı dışında tutulacaktır.

Başvuru sahiplerinin Türkiye’deki ikamet adresleri KPS'den tespit edilecektir. Aynı zamanda Türk vatandaşlığı ile birlikte geldikleri ülkenin vatandaşlığı devam edenler de söz konusu yasa ile getirilen düzenlemeden yararlanacaklardır.

Borçlanma talebinde bulunanların 2022 sayılı Kanun dahil sosyal güvenlik kuruluşlarından gelir ve aylık almamaları gerekmektedir. Borçlanma talebinde bulunanların 2022 sayılı Kanun dahil gelir ve aylık alıp almadıkları bilgisayar kayıtlarından kontrol edilecektir. Söz konusu kontroller ilgili programlara erişim yetkisi alınmak suretiyle, 2022 sayılı Kanun için "https://gss.sgk.intra/GSSTesTahTakip", 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesinde belirtilen emekli sandıkları içinse "https://uyg.sgk.gov.tr/Kapsam_Disi_Kontrol/ Login.jsp" programından gerçekleştirilecektir.

Geçici 6 ncı madde hükümleri uygulanmak suretiyle borçlandırılan hizmetler, yalnızca yaşlılık/emekli aylığı bağlanmasında değerlendirileceğinden, zorunlu göç kapsamında geldikleri ülkede geçen çalışma süreleri, malullük veya ölüm aylığı bağlanması için yapılan borçlanma taleplerinde dikkate alınmayacaktır. Yapılan borçlanma sonrasında yaşlılık/emekli aylığı bağlanmadan vefat edenlerin ödedikleri borçlanma tutarları yazılı talep üzerine varislerine ödenecektir.

Bu başlıkta aksine hüküm bulunmayan hallerde, zorunlu göç nedeniyle gelenlerin, geldikleri ülkede geçen çalışma sürelerinin borçlandırılması ile ilgili diğer usul ve esaslar, bu Genelgenin ilgili bölümlerinde yer alan açıklamalar dahilinde sonuçlandırılacaktır.

6. Apostil Uygulaması

1512 sayılı Noterlik Kanununun 195 inci maddesi gereğince yabancı memleketlerde düzenlenen vekaletname altındaki imza ve mührün o yer Türk Konsolosluğu tarafından tasdik edilmiş olması gerekmekle birlikte, Yabancı Resmi Belgelerin Tasdikten Muaf Tutulmasına ilişkin 1961 tarihli Lahey Konvansiyonu, bu sözleşmeye taraf devletlerden birinin ülkesinde düzenlenmiş olup da diğer akit devlet ülkesinde kullanılacak olan resmi belgelerin diplomasi ve konsolosluk memurları tarafından onaylanması zorunluluğunu apostil şerhini ihtiva etmesi şartıyla kaldırmıştır.

Ülkemiz, 5/10/1961 tarihli "Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Hakkındaki La Haye Sözleşmesi”ni 1984 yılında onaylamış ve sözleşme Türkiye için 1985 yılında yürürlüğe girmiştir.

Apostil; bir belgenin gerçekliğinin tasdik edilerek başka bir ülkede yasal olarak kullanılmasını sağlayan bir belge onay sistemidir. Apostil kuralları yalnızca Lahey Konferansı'na üye veya taraf devletler arasında geçerli olup anılan sözleşmelere göre; bir apostil belgesinde;

- Belgenin düzenlendiği ülkenin adı,

- Belgeyi imzalayan kişinin adı,

- Belgeyi imzalayan kişinin ünvanı,

- Belgeye basılan mührün ait olduğu makamın adı tasdik edildiği yer,

- Tasdik edildiği tarih,

- Apostili düzenleyen makam,

- Apostil numarası,

- Apostili düzenleyen makamın mührü veya kaşesi,

- Apostili düzenleyen yetkilinin imzası bulunması gerekmektedir.

Sözleşmeye göre Apostil Şerhi uygulanmış bir belge için başkaca bir tasdike gerek bulunmadığından, yabancı ülkelerde düzenlenen vekaletnamelerin yukarıda belirtilen hususları taşıması durumunda Ülkemizde geçerli kabul edilecektir.

7. Yürürlükten Kaldırılan Genelgeler, Genel Yazılar ve e-YURTDISI Talimatları

3201 sayılı Kanun ve bu Kanuna ilişkin Yönetmeliğin uygulanması ile ilgili olarak daha önce yayımlanan ve (Ek-39)'da belirtilen genelgeler, genel yazılar ve e-YURTDISI talimatları, bu Genelgenin yayımı tarihinden geçerli olmak üzere yürürlükten kaldırılmıştır.

Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.