Lexpera, Ekim 2017

Zilyetliğin Tanımı • Aslî - Fer’î Zilyetlik • Dolaylı - Dolaysız Zilyetlik • Tek Başına -Birlikte Zilyetlik • Müşterek - İştirak Halinde Zilyetlik • Zilyet Yardımcılığı • Zilyetliğin Aslen - Devren Kazanılması

Bu pratik çalışma Eşya Hukuku Pratik Çalışmaları kitabından alınmıştır. Kitabın detaylarına bu bağlantıdan ulaşabilirsiniz. Kitapta yer alan pratik çalışmalardan sadece iki tanesi Lexpera’da yayımlanmaktadır. SORULAR/CEVAPLAR Aşağıda verilen olayları, zilyetlik türü, zilyetliğin kazanılıp kazanılmadığı, kazanılmış olması ihtimalinde hangi yolla kazanıldığı hususları bakımından değerlendiriniz. 1) Murat, bisikletini Kemal’e kiralar. Kemal de bisikleti, Murat’ın da olurunu alarak, bir hafta süre ile kullanması için Altan’a verir. Bir hafta sonra bisikleti Altan’dan geri alan Kemal, kira süresi dolmasına

Lexpera, Kasım 2018

Zilyetlik Kavramı • Zilyetliğin Tanımı • Zilyetliğin Unsurları • Zilyetlik Türleri

Aşağıda verilen olaylardaki hak ve zilyetlik durum/türlerini açıklayınız. SORULAR/CEVAPLAR 1) Bay (A) bisikletiyle yolda giderken bisikletinin sepetindeki laptop çantasını düşürür ancak durumu fark etmeden yoluna devam eder. Yoldan geçen Bay (B) laptop çantasını yerden alır ve içindeki son model bilgisayarı görür. Bay (B) yoluna çıkan ilk ikinci el elektronik eşya dükkanına girerek bilgisayarını satmak istediğini söyler ve dükkan sahibi Bay (C) ile ... zilyetliğini tanımadığı anda dolaylı zilyedin zilyetliği sona erer. Oğuzman/Seliçi/Oktay Özdemir, s.61; Sirmen, s.50. (6) Serozan, s.115; Oğuzman/Seliçi/Oktay

Lexpera, Kasım 2018

Zilyetliğin türleri • Zilyetliğin Kazanılması • Zilyetliğin kuvvet kullanma yoluyla korunması • Zilyetlik Davaları • Taşınır Davası • İstihkak Davası

OLAY Tekstilci iş adamı Bay (A), atölyesine Almanya’dan yeni dokuma makineleri getirtmiş ve eski dokuma makinelerini aynı işle uğraşan kayınbiraderi Bay (B)’ye üç aylığına ödünç vermiştir. Birkaç hafta sonra kayınbiraderi ile arası bozulan Bay (A), söz konusu makineleri değeri karşılığında Bay (C)’ye satmış ve gidip Bay (B)’den almasını söylemiştir. SORULAR/CEVAPLAR 1) Bay (A)’nın, Bay (B)’nin ve Bay (C)’nin dokuma makineleri üzerindeki zilyetlik durumlarını nitelendiriniz. 2) Makineler Bay (B)’de iken Bay (H) tarafından çalınsa idi, Bay (C), makineleri Bay (B)’den çalan Bay (H)’ye karşı hukuken hangi

Lexpera, Kasım 2018

Zilyetlik türleri • Zilyetliğin teslimsiz devir yolları • Hükmen teslim • Zilyetliğin Havalesi • Emin sıfatıyla zilyetten iyiniyetle ayni hak kazanımı (MK m.988)

satar. SORULAR/CEVAPLAR 1) Bay (K)’nin kumaş ve tekstil malzemeleri üzerindeki zilyetlik durumunu gerekçesini de belirterek açıklayınız. 2) Bay (M), kumaş ve tekstil malzemeleri üzerindeki zilyetliğini zilyetliğin devri türlerinden hangisi yolu ile kazanmıştır? Bu devir hangi anda gerçekleşmiştir ve

Baki İlkay Engin, Tufan Öğüz / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2017

Malik Sıfatıyla Zilyetlik ve Mirasçı Sıfatıyla Zilyetlik * İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi. Doç. Dr. Cem AKBIYIK ... yıl önce “ölmüş ya da” ibaresine dayalı olağanüstü kazandırıcı zamanaşımı yoluyla, taşınmaz mülkiyetinin edinilmesine yol açan zilyetlik olgusunun hangi ... olan zilyetlik, “malik sıfatıyla” sürdürülen zilyetliktir. Bu bakımdan bu olasılık dışında, zilyetliğin “mirasçı sıfatına dayalı olarak” diğer ortak mirasçılar adına da sürdürüldüğü hallerde, kanunun öngördüğü mülkiyeti kazanmak için gerekli olan malik sıfatıyla zilyetlik koşulu da gerçekleşmez. O halde

Ali Suphi Kurşun / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

§ 5. ZİLYETLİK DAVALARINDAN AYIRT EDİLMESİ TMK m. 981-984 hükümlerinde, zilyetliğin bir hukuki durum olarak korunması düzenlenmiştir(92). TMK m. 981’de zilyetliğin kuvvet kullanma yolu ile korunmasına; TMK m. 982-984 hükümlerinde ise zilyetliğin dava yoluyla korunmasına yer verilmiştir. Bunların dışında, 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun’da, zilyetliğin idari yoldan korunması düzenlenmiştir. Zilyetliğin dava yolu ile korunması iki şekilde olur: zilyetliğin gasbedilmesi hâlinde geri verme davası (TMK m. 982) ve zilyetliğe saldırı (veya saldırı

Aziz Çelik / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023

II.Zilyetlik ve Zilyetliğin Korunması A.Zilyetlik Kavramı ve Niteliği Zilyetlik, eşya üzerindeki fiili hâkimiyet olarak tanımlanabilir. TMK m. 973/f. 1 hükmüne göre de eşya üzerinde fiilî hâkimiyeti olan kişi zilyettir. Zilyetliğin tesis edilebilmesi için gerekli olan “fiilî hâkimiyetin” tamamen tesadüfi olmadığı ve eşyanın fiilen elde bulundurulması anlamına gelmediği; zilyetliğin kurulabilmesi için eşyanın zilyet olma iradesi ile ele geçirilmiş ve hâkimiyetin daha sonra kaybedilmemiş olması gerektiğinden zilyetliğin hukukî bir durum olduğu yukarıda açıklandı(189). Hukukî bir durum olan zilyetlikte

Kerim Atamer / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2018

III. Zilyetliğin Kazanılması Zilyetliğin aslen ve devren kazanılmasına ilişkin olarak Türk Hukuku’nda çok sayıda farklı seçenek öngörülmektedir(25). Bu seçeneklerin, Türk Bayraklı gemiler ve Türkiye’de inşa edilen yapılar üzerindeki zilyetliğe uygulanmasında herhangi bir sınırlandırma yoktur ... gemide taşınması bağlamında karşılaşılacak bir ihtimaldir. Uygulamada, gemilerin taşıdığı yüksek ekonomik değer sebebiyle, zilyetliğin devrinde neredeyse istisnasız bir şekilde şöyle bir usul izlenmektedir: Zilyetliğin devri için önceden somut bir liman, gün ve saat kararlaştırılır. O tarihte ve limanda

Kerim Atamer / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2018

V. Zilyetliğin Korunması TTK [2011] m. 936 f. 1 uyarınca bütün gemiler “diğer kanunlar”ın uygulanmasında da taşınır eşya sayıldıklarından, geminin bir sicile kayıtlı olup olmadığına bakılmaksızın, zilyetliğin korunmasında TMK m. 981 ilâ 984 hükümleri geçerlidir; TMK m. 992’de öngörülen karine gemiler hakkında uygulanmaz. Kural olarak zilyetliğin korunmasına yönelik haklardan dolaysız zilyet yararlanacaktır(31). Şu var ki, gemilerde zilyetlikten ... ) olacaktır. Gemi üzerinde zilyetlik iddiasında bulunan kişi, “deniz alacağı için ihtiyati haciz” yolunu işleterek öncelikle geminin seferden men edilmesini

Kerim Atamer / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2018

§ 14. Zilyetlik I. Uygulanacak Hükümler Gemiler ve diğer su araçları üzerindeki zilyetliği düzenleyen ayrı bir MS bulunmadığı gibi, Türkiye’nin ... ], “geminin zilyetliğinden kaynaklanan uyuşmazlığı” bir “deniz alacağı” olarak kabul etmiş ve bu istemin korunması için gemi üzerinde ihtiyati haciz hakkı tanımıştır(1). Bu itibarla, bir geminin zilyetliğinden kaynaklanan ve yabancılık unsuru barındıran uyuşmazlıklarda uygulanacak hukuk MÖHUK m. 22 uyarınca belirlenecektir(2). Dolayısıyla gemi, yapı ve diğer deniz aracı Türkiye’de MGS, TUGS, YPS veya BLK’ya kayıtlı ise, zilyetlik Türk Hukuku’na tâbi olacaktır. Birkaç

Kerim Atamer / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2018

IV. Zilyetliğin İşlevi A. Aynî Hakların Kazanılmasında Türk Bayraklı gemiler ve Türkiye’de inşa edilen yapılar üzerinde kurulabilen aynî haklardan “mülkiyet”in kazanılmasında zilyetliğe işlev yüklenmiştir(28). Buna karşılık “sınırlı aynî haklar”ın kazanılması, zilyetlikten bağımsız gerçekleşmektedir ... öngörülen hapis hakkı Türkiye’de bir sicile kayıtlı olan tüm gemiler ve yapılar hakkında uygulama alanı bulacaktır(29). Bu ihtimalde, zilyetliğin varlığı, hapis hakkının kurulması ve devamı için şart olacaktır. (28) TTK [2011] m. 999 f. 1, m. 1000 f. 1, m. 1001 f. 1. Zilyetliğin bu işlevi, aşağıda (§ 16’da

Pınar Çağlayan Aksoy, Göker Tataroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023

§ 5.E-KONİŞMENTO, BLOKZİNCİRİ VE NFT TABANLI KONİŞMENTOLARDA ZİLYETLİK PROBLEMİNE ÇÖZÜM ÖNERİSİ: ZİLYETLİK KAVRAMINDAN KONTROL KAVRAMINA I.GENEL OLARAK ZİLYETLİK PROBLEMİ Zilyetlik, konişmento gibi kıymetli evraklarda doktrin ve yargı kararlarında tartışılan bir konu olmuştur. Zira, bu tür ... konişmentoyu temsil eden tokenların üzerindeki zilyetlik konusu yine gündeme gelmiştir. Kıymetli evrak hukukunda zilyetlik önemli bir kavramdır. Bir kıymetli ... , kıymetli evrakın (belgenin) teslimi ile yani zilyetliğin devri ile karşı tarafa geçer. Kıymetli evraktaki borcun ifa edilmesi için, borçlunun belgenin

Abdüssamet Yılmaz / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2020

III. EŞYA ÜZERİNDEKİ ZİLYETLİĞİN KAYBI Hapse konu eşyanın zilyetliğinin kaybedilmesi hapis hakkının sona ermesine neden olmaktadır. Ancak bu noktada ... eşyanın zilyetliğinin alacaklının elinden rızası dışında çıkması durumunda hapis hakkının akıbeti TMK m. 943/I uyarınca belirlenecektir. Zira bu halde ... edilmektedir(108). Buna göre, hapse konu taşınır eşyanın zilyetliğinin alacaklının elinden rızası dışında çıktığı ve zilyetliğin tekrardan temin edilmesinin mümkün olmadığı durumlarda hapis hakkı sona erecektir. Doktrinde, alacaklının dava haklarını kullanarak zilyetliği geri almasının mümkün olduğu durumlarda

Mustafa Tolga Özer / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2019

§4. EŞYA HUKUKU I. Taşınırlarda Zilyetliğin Devrine İlişkin Anlaşmaların İptali Başta mülkiyetin devri olmak üzere, taşınırlara ilişkin tasarruf işlemleri kural olarak zilyetliğin devri aracılığıyla gerçekleşmektedir. Bu nedenle zilyetlik devrinin, irade sakatlığı etkisinde gerçekleşmesi durumunda iptalin mümkün olup olmadığı cevaplanması gereken önemli bir sorudur. Örneğin; bir kimsenin maliki olduğu taşınır eşyanın zilyetliğini karşı tarafa belli ... düşünüldüğünde konunun önemi daha iyi anlaşılmaktadır. Zira zilyetliğin devrinin hata nedeniyle iptaline imkân tanınması durumunda, devir işlemi geçmişe etkili

Kerim Atamer / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2018

II. Gemilerde Zilyetliğin Türleri Yasal tanım uyarınca gemi üzerindeki zilyetlik, onun üzerindeki fiilî hâkimiyet anlamına gelmektedir(3). TMK uyarınca ayırt edilen “zilyetliğin türleri”ne(4) öğretide bazı eklemeler yapılmaktadır. Bu türler açısından bakıldığında, gemilerde şu zilyetlik ilişkileri kurulmaktadır: (3) İsvMK [1907] m. 919 f. 1 = TKM m. 887 c. 1 = TMK m. 973 f. 1. (4) TMK m. 974’ün üst başlığı.

Abdüssamet Yılmaz / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2020

III. REHİN ZİLYETLİĞİNİN KESİN OLARAK KAYBEDİLMESİ Rehin zilyetliğinin kaybedilmesi rehin hakkının sona ermesine sebep olabilmektedir. Ancak bunun rehin hakkını sona erdirmesi için zilyetliğin kaybının rehin alanın rızası dışında gerçekleşmesi ve rehin zilyetliğinin yeniden sağlanmasının mümkün olmaması gerekmektedir (TMK m. 943/I). Rehin zilyetliğinin, rehin alanın rızasıyla rehin verende bulunduğu hallerde rehin hakkı sona ermeyip hükümleri askıda olacaktır (TMK m. 943/II). Zilyetliğin kaybı nedeniyle rehin hakkının sona ermesi, anonim ortaklık pay senetleri bakımından söz konusu olabilecekken, senede

Bilge Ertan / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2025, Sayfa: 217 - 219

e.Elatmanın Önlenmesi ve Zilyetliğin İhlali Davası Rahatsız edici etkilerin önlenmesiyle ilgili başka bir olanak da zilyetliğin ihlali davasıdır ... , şey üzerinde bir hak iddia etse bile, zilyetliği saldırıya uğrayan, ona karşı dava açabilir. Dava saldırının sona erdirilmesine, sebebinin önlenmesine ve zararın giderilmesine yönelik olur.” Zilyetlik davalarındaki amaç, daha önce meydana gelmiş fiili durumun ve bu sebepten oluşmuş huzur ve güvenin bozulmasını önlemek, bozulmuş ise vakit geçirmeden eski hale iadesini sağlamaktır(86). Bu dava zilyetliği korumaya yönelik talepleri içerir. Bu davayla

Kerim Atamer / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2018

B. Tek Başına ve Birlikte Zilyetlik Eşya üzerinde aynı hakka dayanarak zilyetliği kullanan kişilerin sayısına göre, öğretide(6) “tek başına” ve “birlikte” zilyetlik arasında ayrıma gidilmektedir. Geminin maliki bir gerçek veya tüzel kişi ise ve zilyetlik yalnızca malikin elindeyse, o malik tek başına zilyet sayılmaktadır; söz gelimi navlun sözleşmelerini doğrudan kurarak gemisini deniz ticaretinde kullanan donatanın zilyetliği böyledir. Buna karşılık örneğin donatma iştirakinde olduğu gibi gemi üzerinde birlikte mülkiyet hâllerinden biri kurulmuşsa, gemi üzerindeki zilyetlik ilişkisi de birlikte

Kerim Atamer / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2018

A. Eşya Üzerinde Zilyetlik Konusu bakımından yapılan ayrımda(5) gemi üzerindeki zilyetlik, (“hak üzerinde” değil de) “eşya üzerinde” kurulan zilyetlik niteliğindedir. Zilyetliğin kurulmasında geminin mülkiyetinin kime ait olduğu önem taşımaz; yasal koşulların yerine gelmesiyle zilyetlik, gemi mülkiyetinden bağımsız olarak kurulur. (5) Tekinay, Eşya Hukuku, s. 59 (D); Akipek / Akıntürk, Eşya Hukuku, s. 126 (§ 1); Ünal / Başpınar, Eşya Hukuku, s. 134 (D); Ayan, Eşya Hukuku I, s. 79 (§ 5); Oğuzman / Seliçi / Oktay-Özdemir, Eşya Hukuku, kn. 301; Esener / Güven, Eşya Hukuku, s. 77 (V); Serozan, Eşya Hukuku I

Göksal Kayapınar / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2023

D.Taşıyanın Eşyanın Zilyetliğini Elde Etmiş Olması Navlun sözleşmesinin ifası için taşınacak yükün zilyetliğinin taşıyana geçmiş olması ... başlayıp, varma yerinde gönderilene teslim edildiği ana kadar devam eder. Taşımanın ifası sırasında eşya, taşıtanın zilyetliğinde kaldığı takdirde navlun sözleşmesi söz konusu değildir(44). Örneğin, gemi büfecisinin gemide bulunan kendi eşyaları ile büfedeki malları bakımından zilyetlik taşıyana geçmiş ... . Dolayısıyla, eşyanın taşıyanın zilyetliğine geçirilmesi kurucu değil, ayırt edici bir unsur niteliğindedir(46). Zilyetliğin devri kural olarak vasıtasız olarak

Suat Ballar / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1989, Cilt 0, Sayı 6

dışında zilyetliğin diğer intikali hallerini kabul etmemiştir; zilyetliğin havalesi işte kabul edilmeyen bu intikal hallerinin başında gelir. Karardan böyle ... bir daralma getirir. Yüksek Mahkeme kararında zilyetliğin havalesine ilişkin kuralların uygulanmasını reddetmemiş; eski malik adına düzenlenmiş bulunan ... yazılan yazının zilyetliğin havalesi sayılıp sayılmayacağının münakaşa edilmesini istemiştir. Kanaatimce Yüksek Mahkeme zilyetliğin geçirilmesi hallerinin ... herhalde senet üzerindeki zilyetliğin devri (B eşit züb er gang) şart kılınmıştır. Kanunda menkûl mülkiyetinin teslimle intikal edeceği beyan edilmiş olduğu

Merve Ardıç Tüken / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2023

F.Rehnin Sona Ermesi Bakımından Rehin Zilyetliğinin Kaybedilmesinin Değerlendirilmesi Taşınır rehninde zilyetliğin kaybedilmesinin sonucu TMK m. 943 ... ifade edilmiştir. Teslime bağlı taşınır rehninde, kamuya açıklığın zilyetlikle sağlanıyor olmasının sonucunda zilyetliğin kesin olarak kaybedilmesi rehin ... neticesinde ise TMK m. 943/ f. 1’de öngörüldüğü üzere zilyetlik kesin olarak kaybedilmiş olur ve rehin hakkı sona erer. Görüldüğü üzere bu düşünceye göre rehnin ... rehin zilyetliğinin kesin olarak kaybedilmesi yoluyla mevduat rehninin sona ermesi söz konusu olmaz. Mevduatta bulunan bütün tutarın çekilmesi halinde

Aslıhan Sevinç Kuyucu / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023

2.Taşıyanın Eşya Üzerindeki Zilyetliği Eşyayı teslim etme borcunun içeriğinde zilyetliğin devri yer aldığı için taşıyanın eşya üzerindeki zilyetliğinin türünü incelemeyi gerekli görmekteyiz. Öğretide zilyetlik türleri farklı ayrımlara tâbi tutulmaktadır(79). Meseleyi öncelikle kanunun benimsediği ... ayrıma göre dolaysız ve dolaylı zilyetlik söz konusudur(80). Dolaysız zilyet, sıfatı ne olursa olsun, başka bir kişi araya girmeksizin eşya üzerinde hâkimiyete sahip olan kimsedir(81) (TMK m. 975). Dolaylı zilyetlik ise, eşya üzerinde başka bir kimse aracılığıyla fiili hâkimiyete sahip olunmasını ifade eder

Pınar Çağlayan Aksoy, Göker Tataroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2023

II.E-KONİŞMENTO, BLOKZİNCİRİ VE NFT TABANLI KONİŞMENTOLARIN DEVRİNDEKİ ZİLYETLİK SORUNU Geleneksel konişmentolar üzerinde fiili hakimiyete kimin ... , zilyetliğe ilişkin yerleşik kuralların sınırlarını zorlamaktadır. Zira bu tür belgeler gayri maddi (intangible) olduğundan, geleneksel zilyetlik anlayışıyla bağdaştırılması güçtür. Bu nedenle, fiziksel bir varlığı bulunmayan bu tür belgeler üzerinde zilyetlik kurulup kurulmayacağı ve zilyetin kim olduğunun nasıl tespit ... mevzuatlar bakımından yaptığımız açıklamalarda da değindiğimiz üzere(148) bu tür belgeler üzerindeki zilyetlik sorununa ilişkin olarak çözüm yolları

Damla Keskin Şerbetcioğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2019

2. Zilyetliğin Niteliği a. Yedieminin Zilyetliğinin Niteliği Zilyetliğin yediemine teslimli devir yöntemlerinden biri ile devredilmesi sonucunda yediemin, hem rehin veren hem de rehin alan karşısında dolaysız zilyet konumunda olur(861). Yedieminin pay senetleri üzerindeki zilyetliği dolaysızdır; çünkü ... , yedieminin bu zilyetliğinin niteliği, rehin verene karşı bir fer’i zilyetliktir; çünkü bu durumda malik sıfatıyla asli zilyet olan rehin veren, rehin alan lehine bir sınırlı ayni hakkın tesis edilmesini sağlamak amacıyla pay senetlerinin zilyetliğini yediemine devretmektedir(863). Zilyetliğin teslime bağlı