Faruk Özkan / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023

2.Türk Hukukunda Sebepsiz Zenginleşme Kurumu 2.1.Genel Bilgi Yukarıdaki açıklamalarımızda özetle günümüze kadar gelen sebepsiz zenginleşme kurumunun oluşumu, gelişimini ele aldıktan sonra, bu başlık altında ise, sebepsiz zenginleşme kurumunu güncel maddi hukuk kuralları ve bunlara ilişkin güncel tartışmalar ekseninde ele alabiliriz. Bunu da sağlıklı yapabilmek adına, sebepsiz zenginleşmenin genel hatlarını ele almamızda yarar olacaktır. Yukarıda tarihsel süreçte tartışılarak gelinmiş sonucun (aksi savunulmuş olsa da) sebepsiz zenginleşmenin birden fazla türü olduğu ve her ayrı türün farklı

İlgili Bölümleri Listele (135)

Lexpera, Temmuz 2018

, ortadan kalkan bir sebebe dayalı sebepsiz zenginleşme talebiyle geri isteyebilir. BK m. 117/2 uyarınca “…sebepsiz zenginleşmede ise zenginleşmenin ... ileteceği tek taraflı iptal beyanıyla (C2)’nin iyi niyeti ortadan kalkacağından, bu andan itibaren işleyecek olan temerrüt faizi de (Y) tarafından sebepsiz zenginleşme talebiyle istenebilecektir. 4) Üniversite sınavında hukuk fakültesini kazanmayı hedefleyen (H), yakın arkadaşı (G)’nin bilgisayarını 1.000 USD

Baver Mazlum Mert / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2024

5.SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME Blockchain teknolojisi açısından üzerinde durulması gereken kanundan doğan önemli bir diğer borç türü ise sebepsiz zenginleşmedir. Haklı bir sebep olmadan başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşmeye sebepsiz zenginleşme denmektedir.(141) Türk hukukunda TBK madde 77 uyarınca böyle bir zenginleşme hâlinde zenginleşmenin aynen veya nakden geri verilmesi gerekir. Bu bakımdan sebepsiz zenginleşme denkleştirici adalet düşüncesine hizmet etmektedir.(142) Sebepsiz zenginleşme, aynı faturanın iki kez ödenmesi gibi taraflar arasındaki bir hukuki ilişkiye dayanabilir. Yine farklı

İlgili Bölümleri Listele (6)

Burak Özen / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2021, Sayfa: 55 - 77

Burak ÖZEN* I. Sebepsiz Zenginleşme Hukukuna Özgü Bir Sorun Bilinen bir gerçektir ki, ticarî işletme, sistemimizde iki cepheli bir görünüm taşır ... birbirinden bağımsız sebepsiz zenginleşme alacakları mı ortaya çıkmıştır? Bu soruyu olumlu cevaplarsak, ticarî işletmeyi konu alan her bir unsurun birbirinden bağımsız sebepsiz zenginleşme talebine yol açtığını kabul etmiş oluruz. O halde sebepsiz zenginleşme talebi her bir unsur bakımından bağımsız olarak ileri sürülecek ve bu talebin kapsamı her bir unsur hakkında ayrıca belirlenecektir. Belirtmek gerekir ki, sebepsiz zenginleşme hukukunda klasik kabul edilebilecek

Fatih Ölmez / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

4. SİGORTACININ SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME HÜKÜMLERİNDEN YARARLANABİLME DURUMU Zarar sorumlusunun sigortacının ödemesinden sonra halefiyetin ... sigortacı sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak sigortalıya başvurabilir mi? Sigortacının, sigortalıdan sözleşmeye aykırılık sebebiyle olan tazminat ... dolayısıyla tazminat borcu doğmuştur. Bu sebeple sigortacı sigortalıya, sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak başvuramaz. Öz de bu konuda olumsuz cevap ... sebepsiz zenginleşme hükümlerine başvurulamaz(34). Sadece bu özel hükümlerin uygulanmasına rağmen kapsamları dışında kalan bazı zenginleşmeler varsa

İlgili Bölümleri Listele (10)

Tekin Memiş / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Şubat 2005, Cilt 0, Sayı 20

zenginleşmedir(2). Zarar gören üçüncü kişinin hem sigorta ettiren kimseden hem de sigortacıdan zararını alması halinde bu durumun “sebepsiz zenginleşme” olarak nitelendirilip nitelendirilemeyeceği ve sonrasında açılacak sebepsiz zenginleşme davasının tarafları ele alınacaktır. Sigorta hukuku alanında sebepsiz zenginleşme incelenirken elbette borçlar hukukunun sebepsiz zenginleşmeye dair kuralları geçerlilik kazanacaktır. * Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku ... , Batider, 1971, C. VI, s. 1-3). (2) Öğretide “sebepsiz zenginleşme”, “nedensiz zenginleşme” veya “haksız zenginleşme” kavramları kullanılmaktadır

Pınar Çağlayan Aksoy / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 2015, Cilt 31, Sayı 4

II. EDİME DAYALI SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME TALEBİNİN İLERİ SÜRÜLEMEYECEĞİ HALLER 1. Genel Olarak Türk Borçlar Kanunu md. 77 ve devamı hükümleri edime dayalı sebepsiz zenginleşme hallerini esas almıştır. Ancak doktrindeki hâkim görüşe göre sebepsiz zenginleşme halleri, kanunda öngörülmüş olan edime dayalı sebepsiz zenginleşme halleriyle sınırlı değildir(3). Esas itibariyle, müdahaleden doğan zenginleşmeyi de içine alan edim dışı sebepsiz zenginleşme halleri de söz konusu olabilir. Edim dışı sebepsiz zenginleşme halleri çalışmamızın konusu dışında kalmaktadır. Zira çalışmamızın konusunu teşkil eden TBK md. 81

Vedat Buz / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Şubat 2006, Cilt 0, Sayı 21

III.İADE TALEBİNİN SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME HÜKÜM- LEBİNE TÂBİ TUTULMASININ DOĞURACAĞI SAKINCALAR Ne zaman taraflar arasında iade talebinin hukukî ... sebepsiz zenginleşme hukuku kurallarına dayanmaktadır. Başka bir ifade ile, iade alacaklısının tüm çabası "sebepsiz zenginleşme hükümlerinden kaçış" iken, borçlu sebepsiz zenginleşme hükümlerinin kalkanı ardına sığınmaktadır. Sebepsiz zenginleşme hükümlerini iade alacaklısının gözünde bu kadar sevimsiz hale getiren sebeplerden ilki zamanaşımıdır. İade talebine sebepsiz zenginleşme hükümleri uygulandığı takdirde, elini çabuk tutarak iade talebine sahip olduğunu

Abuzer Kendigelen / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2018, Sayfa: 177 - 192

2. Sebepsiz zenginleşme davası İkinci konu olan sebepsiz zenginleşme davasında çatışma yine 11. Hukuk Dairesi ile 19. Hukuk Dairesinin kararları ... sebepsiz zenginleşme davası açılmasının mümkün olmadığına -tespit edilebildiği kadarıyla- 2013’ten bu yana istikrarlı bir şekilde karar vermiştir: 11 ... gereğince sebepsiz zenginleşme davası açılması mümkün değildir.»(12) Buna karşılık 19. Hukuk Dairesi ise aynı istikrarla, yine 2013’ten bu yana, eğer yapılan tahrifat kambiyo senedinin geçerliliğini etkilememişse, TK 732 kapsamında hamilin düzenleyene karşı sebepsiz zenginleşme davası açabileceğini kabul

Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 2002, Cilt 21, Sayı 4

Kıymetli Evrak - Çekde Sebepsiz Zenginleşme - Temerrüt Faizi • 35 11. HD, 17.06.2002 t., 2002/2756 E., 2002/6224 K. TTK m. 644; TBK, m. 61 vd. — Çek nedeniyle ortaya çıkan sebepsiz zenginleşme alacağına, dava tarihinden değil, genel hükümler çerçevesinde, sebepsiz zenginleşmenin oluştuğu tarihten itibaren temerrüt faizi yürütülmesi gerekir. Bu bağlamda, çekin artık kambiyo senedi olma niteliğini kaybetmesi önem taşımaz. — Çekde sebepsiz zenginleşme ... etmiştir. Dava, TTK.nun 644. maddesine dayalı olarak açılmış bulunan sebepsiz zenginleşme nedeniyle alacak davasıdır. Davacı, çekin tanzim tarihinden

Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Mart 2013, Cilt 29, Sayı 1

Çek - Sebepsiz Zenginleşme - Faiz • 6 11. HD, E. 2011/9357, K. 2012/15396, T. 8.10.2012 6762 sayılı TTK m. 730, 644 Çeklerde sebepsiz zenginleşmenin doğduğu tarih, çek ibraz edildiği takdirde ibraz günü, ibraz edilmemişse ibrazı gereken son gün olarak kabul edilir. Sebepsiz zenginleşmenin doğduğu ... bulunmamasına göre TTK’nun 644. maddesine açtığı sebepsiz zenginleşme davasında ispat yükünün sebepsiz zenginleşmediğini veya ödeme yaptığını savunan keşideciye ... . Dava, TTK’nun 720. madde(1) delaletiyle aynı yasanın 644’ncü maddesi uyarınca açılan sebepsiz zenginleşme davasıdır. Çeklerde sebepsiz zenginleşmenin

Ayşen Çilenti Konuralp / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2020

IV. Tam Üçüncü Kişi Yararına Sözleşmede Sebepsiz Zenginleşmeye Dayalı İade Talebi A. Genel Olarak Tam üçüncü kişi yararına sözleşmede, lehdara yapılan kazandırma nedeniyle ortaya çıkan sebepsiz zenginleşmeye dayalı iade talebi, karşılık veya değer ilişkisinin ya da her iki ilişkinin birden geçersiz olmasından kaynaklanabilir. Tam üçüncü kişi yararına sözleşmede sebepsiz zenginleşmeye dayalı iade talebinin kim tarafından ve kimden talep edilebileceği ... zenginleşmeye dayalı iade talebini düzenlememiş olmasıdır(157). TBK’nın sebepsiz zenginleşmeyi düzenleyen md. 77 vd. hükümleri ise ikili sözleşme ilişkilerini

İlgili Bölümleri Listele (29)

Arif Kocaman / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2025, Sayfa: 55 - 80

2.ARA SONUÇ Alman hukukunda “edim” kavramından (edim ilişkisinden) hareketle sebepsiz zenginleşmede tasfiye sorununu çözmeye çalışan hakim öğreti ... gibi bugün de, kural olarak, sebepsiz zenginleşmeye dayalı tasfiyeyi açıklamakta “edim” kavramında (edim ilişkisinde) ısrar etmektedir. Bugün dahi yerleşik görüş, birden çok (çoklu) kişi arasındaki ilişkiler alanında “edim” kavramı (Leistungsbegriff) sebepsiz zenginleşmenin taraflarını belirlemekte ... diğer değerlendirme kriterlerine başvurmak suretiyle çözülmüştür. Sonuç olarak bugün Alman hukukunda hakim öğreti, sebepsiz zenginleşmeden dolayı

Efe Can Yıldırır / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2024

G.Malzemenin Sökülüp İadesini Talep Hakkının Sebepsiz Zenginleşmeye İlişkin Genel Hükümlerden Doğan İadeyi Talep Hakkı ile İlişkisi Öğretide malzeme sahibin TMK m. 722 / f. 2 yerine genel hükümler uyarınca sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan iade yükümlülüğünün ifasını istemesi de mümkün olduğu ileri ... . Anılan tespitin malzeme sahibinin TMK m. 722 / f. 2’ye dayanmak yerine aynen iadeyi sebepsiz zenginleşmeye ilişkin genel hükümlere göre talep edebilmesine ... yapı inşa ettiği olasılıkta kanun koyucunun bazı şartlara bağladığı aynen iadeyi talep hakkını konu edinen TMK m. 722 / f. 2 sebepsiz zenginleşmeye

İlgili Bölümleri Listele (43)

Gülşah Sinem Aydın / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2017

C. Talepler Arasındaki İlişki Kişilik hakkı ihlâlinden doğan sebepsiz zenginleşme ile gerçek olmayan vekâletsiz işgörmeden kaynaklı talepler aynı ... bir kazanç elde etmiş, aynı zamanda ihlâl edilen de fakirleşmiş ise ihlâl edenin kusuruna bakılmaksızın, aynı olayda gerek sebepsiz zenginleşmenin ... değerlendirilmesi gereken ilk husus kişilik hakkı ihlâlinden doğan sebepsiz zenginleşme ve gerçek olmayan vekâletsiz işgörme taleplerinin bağımsız nitelikte mi ... çıkan zararın tazmini ya da sebepsiz zenginleşmeye dayalı iade talepleri ile yarışmalı olarak kazancın verilmesi de talep edilebilir(744). Sebepsiz

İlgili Bölümleri Listele (38)

Haluk Tandoğan / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1970, Cilt 5, Sayı 4

III. SEBEPSİZ ZENGİNLEŞMEYE DAYANAN RÜCU İMKÂNI İçtihadı Birleştirme Kararında sebepsiz zenginleşmeye dayanan rücu imkânı şu cümle ile ... muvakkat ihtalâtçının bir sebepsiz zenginleşmesi bahis konusu olmayacağı söylenmek istenmektedir. Evvelâ şunu belirtmek lâzımdır ki, böyle bir gerekçeyle sebepsiz iktisabın reddi, bankaların, bir akdî mükellefiyetin ifası için teminat mektubu verdikleri hallerde, lehdara sebepsiz zenginleşmeye göre rücu ... , banka, sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak kendisiyle akdî münasebeti olmayan lehdara rücu edebilmelidir(17). Sebepsiz zenginleşmeye dayanan rücuu

Ece Baş Süzel / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2023

1. Sebepsiz Zenginleşmenin Tâli Niteliği Tartışması Gerçek olmayan vekâletsiz iş görmenin sebepsiz zenginleşme ile yarışması tartışmasına başlamadan önce, sebepsiz zenginleşmenin tâli niteliği hakkındaki görüşlere yer vermek gerekir. Doktrinde bir görüşe göre, sebepsiz zenginleşme tâli bir talep temeli olduğundan; aynı olayda sözleşme ya da haksız fiil gibi diğer bir talep temeli mevcut ise, sebepsiz zenginleşmeye başvurulamaz(1097). Bu görüşün, doğası itibariyle sebepsiz zenginleşmenin diğer talep temelleriyle yarışmayacağını kabul ettiğini ifade etmek gerekir(1098). Diğer bir görüş ise, sebepsiz

İlgili Bölümleri Listele (47)

Işılay Yörük / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2021

D. SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME ile İŞLEM TEMELİNİN ÇÖKMESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ Bir kişinin haklı ve geçerli bir sebebi olmaksızın, bir başkasının malvarlığı veya emeği üzerinden edim veya başka bir yolla zenginleşmesine sebepsiz zenginleşme denilmektedir(262). Sebepsiz zenginleşmeye ilişkin hüküm, haklı bir sebep olmaksızın elde edilen zenginleşmenin geri verilmesi amacını taşır(263). Sebepsiz zenginleşme; zenginleşenin bir müdahalesinden ve bir haksız ... bozulması hâlinde sebepsiz zenginleşme hükümlerinin uygulanması gerektiğine ilişkin görüş, öğretide iki şekilde eleştirilmiştir. İlk eleştiri, sebepsiz

İlgili Bölümleri Listele (6)

Işık Aslı Han / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2021

A. İADE TALEPLERİNİN YASAL DAYANAĞI OLARAK SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME Sebepsiz zenginleşme kurumunun temelleri, Roma hukukunun karmaşık condictio’lar sistemine ve takiben Pandekt hukukuna kadar uzanmaktadır(86). Ana hatlarıyla sebepsiz zenginleşme; meşru bir hukuki sebebe dayanmayan ya da bir üçüncü kişinin müdahalesinden ötürü gerçekleşen malvarlığı kaymalarını ifade eder(87). Havale altındaki hukuki ilişkilerin geçersizliği halinde sebepsiz zenginleşmeye dayanan ... taleplerinin, edimin doğduğu geniş anlamda borç ilişkisinin tarafları arasında ileri sürülebilmesi daha adildir(89). Zira sebepsiz zenginleşme talebinin

İlgili Bölümleri Listele (16)

Burak Türk, Çiğdem Yılmaz / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2019, Sayfa: 371 - 407

D. Sebepsiz Zenginleşme İle Sorumluluk Sebeplerinin Yarışması Meselesi Sebepsiz zenginleşmeden doğan talep hakkı ile sözleşme sorumluluğundan doğan talep hakkının bir arada bulunamayacağı, diğer bir ifadeyle sebepsiz zenginleşme ile sözleşmesel sorumluluğun yarışamayacağı, doktrinde genel olarak kabul edilmektedir(58). Sebepsiz zenginleşme hükümlerinin uygulanabilmesi için, zenginleşmenin haklı bir nedene dayanmaması gerekmektedir. Oysa sözleşmesel ... olmadığından ve alacaklının sözleşmeye dayanarak hakkını talep etmesi mümkün olduğundan, sebepsiz zenginleşme hükümleri uygulama alanı bulmamaktadır. Yani

Ege Türel / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2024

ifasını amaçladığı “borcun” kaynağı sözleşme olabileceği gibi, haksız fiil, sebepsiz zenginleşme veya vekâletsiz iş görme de olabilir.(27) Borçlanılmamış ... geçerli bir sebebi bulunacağından borçlu, sebepsiz zenginleşmeye dayalı bir talepte bulunamaz.(30) Ancak, TBK md. 82/2 uyarınca sebepsiz zenginleşme def’ine sahip olan borçlunun hataen ifası hâlinde sebepsiz zenginleşmeden doğan talepleri ileri sürmesi mümkündür(31): Çünkü, sebepsiz zenginleşmenin tanımı gereği, sebepsiz zenginleşme def’ine sahip olan borçlunun yaptığı ifanın geçerli bir sebebi bulunmamaktadır. Kazandırmada bulunanın borçlanılmamış edimin

İlgili Bölümleri Listele (35)

Cüneyt Tenekeci / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2025, Sayfa: 615 - 654

6.Sebepsiz Zenginleşme Teorileri a.von Caummerer’in Görüşü Müdahaleden doğan zenginleşmenin dayanağı, hakların aitlik düzeni ve sahibine verdiği ... kazanç olduğu varsayılmaktadır. Yazar, talep temeli ön plana çıkartılarak iptal davasının sebepsiz, zenginleşmeye dayandığı ileri sürülmüştür. Anılan teori ... vermektedir. Bu yetkiler hakkın muhtevasını oluşturur ve yetkiler münhasıran hak sahibi şahsa aittir, hak sahibinin zararına yapılan hareketler sebepsiz zenginleşme sayılır, zenginleşenin elde ettiği menfaati, hukuk düzeni aslında, hak sahibine tanımıştır. Borçlunun olan malvarlığı ve malvarlığına dahil olan mal

Hamza Bayındır / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2020

5. Sebepsiz Zenginleşme Davası Sebepsiz zenginleşme bir kimsenin haklı bir neden olmaksızın bir başkası aleyhine zenginleşmesidir (TBK md.77). Veri ... düzenlenen sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak veri sorumlusundan bu yararın iadesini talep edebilir. Sebepsiz zenginleşme davasının şartları TBK md.77 ... ). Zenginleşmenin kapsamına ekonomik açıdan bir anlam ifade eden her türlü mal, hizmet vs. dahildir(118). Ayrıca, sebepsiz zenginleşmede iade talebinin üst sınırı fakirleşme miktarı kadardır(119). Aynı konuda sözleşmeden kaynaklanan bir talep hakkının varlığı, sebepsiz zenginleşmenin gerçekleşmesini önler(120). Bundan

İlgili Bölümleri Listele (4)

F. Ceren Sadioğlu / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

ee. Zararın Tazmini Talebi (i) Sebepsiz Zenginleşme Hükümleri ile Sözleşmeye Aykırılık Hükümlerinin Seçimlik Yarışması Türk Borçlar Kanunu’ndaki sebepsiz zenginleşmeye ilişkin hükümler ile sözleşmeye aykırılık hükümlerinin ortak amacı, malvarlığının korunmasıdır. Ancak her ikisinde bu amaca farklı şekillerde ulaşılmaktadır. Sebepsiz zenginleşme hükümleri, malvarlığında haksız olarak gerçekleşen artışı engellemeye çalışırken; sözleşmeye aykırılık hükümleri, malvarlığındaki azalmayı gidermeye yöneliktir(343). Bir olayda sebepsiz zenginleşmeye neden olan fiil, aynı zamanda sözleşmeye aykırılık

İlgili Bölümleri Listele (5)

Hilal Daver / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2018

3. Sebepsiz Zenginleşme Borç ilişkisinin bir diğer kaynağı sebepsiz zenginleşmedir. Sebepsiz zenginleşme bir kişinin malvarlığının, başka bir ... sıra sebepsiz zenginleşme adıyla başka bir borç kaynağının kabul edilmesinin, kanunda ayrı hükümlerle düzenlenmesinin başlıca nedeni, bazı olayların ... başkasının borcunu ödeyen kişi, sebepsiz zenginleşme hükümlerinden yararlanacaktır. Bu kişiler geçerli bir sebebe dayanmaksızın başkalarına kazandırdıkları değerlerin iadesini talep ederken ne geçerli bir sözleşmenin varlığı ne de haksız fiilin unsurları aranacaktır. Sebepsiz zenginleşme, bağımsız bir borç kaynağı

İlgili Bölümleri Listele (12)