D.Mevzuatta “Önel”in belirmesi
Bilindiği gibi 1945 yılında Teşkilâtı Esasiye Kanununun diliyle birlikte (Meclis)…
“İlgili bakan o sırada millet vekili değilse Meclis bir önel gösterip onun yalnız yazılı savunmasını almağa karar verir…
Tespitimize göre böylece “önel” ilk kez bir “hukukî metne” girmiştir.…
25/4/1945 günü verilip 3 Mayıs 1945 günlü Resmi Gazetede yayımlanan “Türk…
“B) Resmî çağrı üzerine gelip mürettep kıtalarına yollanmaları sırasında veya kıtalarına vardıktan sonra kaçarak kanuni önel içinde dönmeyenlerden “yabancı illere kaçtıkları anlaşılıp ta yine hilafını ispat edemiyenler, 2 - izin ve hava tebdili veya memuriyet suretiyle Türkiye haricine gittikleri halde önelin bitiminde özürsüz dönmiyerek kaçak hükmünde kalan askerî rütbelilerle askerî mensuplar ve mükellefler……
Bundan 4 gün sonra çıkarılan 30/4/1945 kabul tarihli ve 4727 kanun sayılı “Tescil…
“Madde 9- Yapılacak tescil işlemleri için bu kanunun yayımı tarihinden başlıyarak iki yıl içinde istekte bulunulmalıdır. Bu kanun hükümlerinden …
Yine izleyen ay içinde çıkarılan başka bir kanunda “önel”in hukuki bir terim olma…
“İlgililer, idare yerlerinin istiyecekleri bilgileri ve gerekli giderleri bu yerlere belli edilecek önel içinde vermezlerse haklarından vazgeçmiş sayılırlar.”…
cümlesinde yine “müddet içinde/müddette” yerine kanun koyucu tarafından “önel içinde”…
1945 Genel Nüfus Sayımı Vali, Kaymakam ve Bucak Müdürlerine Mahsus Yönetmelik’in…
“Sayım sonuçlarının bildirilmesi için il ve ilçelere (4) gün önel (Mühlet) verilmiştir.” ve 66. maddesinde “Bu yönetmelikte gösterilen çeşitli işlerin önelleri ve bazı uygulama şekilleri hakkında İstatistik Genel Müdürlüğünce ayrıca özel yönetmeler verilebilir.”…
düzenlemesini getirmiştir. Bu düzenlemede “önel” kelimesinin yanı sıra “yönetme” (talimat) anlamında kullanılan ayrıca işaret edilmesi gereken bir yeni hukuk terimi vardır.5518 nolu İş Kanunu’nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun…
“d) Yazılı mukavelelerin hitamında iş yerinde işin devam ettiği ve aynı işçinin ilân suretiyle iş yerine çağırılarak mukavelesi yenilendiğinden,…
Yukarda mâruz hususat dikkat nazar[ın]a alınarak işin müddeti muayyen olmayan sürekli bir iş olduğu anlaşıldığından, işverenin İş Kanununun 5518 sayılı Kanunla muaddel 13 üncü maddesindeki ihbar önellerine riayet etmesi ve akdin feshi sırasında işçilere aynı Kanunun 18 inci maddesinde yazılı günde 2 saatlik iş arama izni vermesine ve esasen bu hususları da Çalışma Vekâletinin 25/12/1953 tarih ve 1025-17-44/12965 sayılı yazısı da teyit eylediğinden, işveren Geri Tobako Kompani iş yerinin İş Kanununun 5518 sayılı Kanunla muaddel 13 ve 18 inci maddelerine riayet etmesiyle bu hususların İç yönetmeliğinde tasrihine ittifakla karar verildi. 19/6/1954…
İş Kanununun 13’ncü maddesinin beşinci fıkrasının tadili hakkındaki Kanun ile yapılan…
“Madde 1 - İş Kanununun 5518 sayılı Kanunla muaddel 13 üncü maddesinin beşinci fıkrası…
İşçinin temsilcilik ödevinin icaplarını yapması sebebiyle işinden çıkarılması halinde bu kimseye, bu maddenin diğer fıkralarında yazılı sair haklar mahfuz kalmak şartiyle, ücretinin bir yıllık tutarı miktarında tazminat verilir. İşçinin şikâyet mercilerine başvurması sebebiyle işinden çıkarılması halinde ve genel olarak fesih hakkının kötüye kullanıldığını gösteren diğer durumlarda ayrıca ikinci fıkrada yazılı önellere ait ücretlerin üç misli tutarı tazminat olarak ödenir.”“Önel” sözcüğünü, 1965 yılında yine hukuki bir metin içinde görüyoruz:…
“Bu süre içinde iş akdinin başka kanunî bir sebebe dayanılarak işveren veya işçi tarafından feshedildiği öteki tarafa ihbar edilmiş olsa bile, bu ihbarın tazammun ettiği kanunî önel bu sürenin bitmesinden sonra işlemeye başlar…
“Önel”, Ali Naili Erdem’in Çalışma Bakanlığı döneminde (27 Ekim 1965-8 Aralık 1968)…
“C) Öneller asgari olup toplu iş sözleşmesiyle veya hizmet akti ile artırılabilir.…
D) Bildirme şartına uymıyan taraf, yukarıda yazılı önellere uygun ücret tutarında tazminat ödemek zorundadır. Gemiadamının sendikaya üye olması, şikayete başvurması gibi sebeplerle işinden çıkarılması hallerinde ve genel olarak hizmet aktini bozma hakkının kötüye kullanıldığını gösteren diğer durumlarda “B” bendinde yazılı önellere ait ücretlerin üç katı tutarı tazminat olarak ödenir.”Mecliste 11/1/2011 tarihinde kabul edilen 6098 s. Türk Borçlar Kanunu,…
“MADDE 362- Kiracı, sözleşmede aksine bir hüküm veya yerel âdet olmadıkça, kira bedelini ve yan giderleri her kira yılının ve en geç kira süresinin sonunda ödemekle yükümlüdür. Kiracı, kiralananın tesliminden sonra vadesi gelmiş kira bedelini veya yan giderleri ödemezse kiraya veren, kiracıya yazılı olarak en az altmış günlük bir önel verip, bu önel içinde ödememesi durumunda sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir.”…
EN
TR
