Sayfa 122. 1932 Tarihli MFG’de Araç Sahibinin Fiil ve Davranışlarından Sorumlu Kılındığı Şahıslar:
A. Araç Sahibinin Fiil ve Davranışlarından Sorumlu Kılındığı Şahıslar ya da Diğer Deyimle «Üçüncü Şahıs Sayılmayan Kişiler» (Nicht - Dritte) :…
MFG Art. 37/VI, «üçüncü şahıs sayılmayan kişiler» (Nicht - Dritte) kavramı altında…
a. Araç Sahibinin Aracın İşletilmesi İçin Kullandığı Şahıslar:…
aa. «Araç sahibinin, aracın işletilmesi için kullandığı şahıslar» (Personen, deren sich der Halter zum Betriebe des Motorfahrzeuges bedient = personnes employées au service du véhicule) kavramı altında yardımcı kişiler (Hilfspersonen)…
bb. Alman hukukundan farklı olarak, MFG’de, araç sahibi ile, aracın işletilmesinde kullanılan şahıslar arasında hukukî anlamda bir işverme ilişkisi (Anstellungsverhaeltnis)…
a. Genel olarak, araç sahibiyle, aracın işletilmesinde kullanılan şahıslar…
Diğer yandan, Art. 37/VI anlamındaki ilişkinin mevcudiyeti için taraflar arasındaki…
Aynı şekilde, aracın işletilmesinde kullanılan şahıslara, doğrudan doğruya araç sahibinin…
B. Araç sahibiyle; aracın işletilmesinde kullanılan şahıs arasında sadece İktisadî ve fiilî bir ilişki söz konusu olduğu takdirde de, yine «yardımcı şahıs»tan söz edilmekte ve fiilî bir ilişki çerçevesinde, aracın işletilmesine iştirak eden şahsın fiil ve davranışlarından da yine araç sahibi sorumlu tutulmaktaydı. Örneğin müşterisine mal götüren bir kamyonun sahibi aracın manevrası için, müşterinin işçisinden yararlandığı zaman, bu işçi, araç sahibinin «yardımcı» sı olarak kabul ediliyordu. Bunun sebebi, aracın manevrasında, söz konusu işçinin aracın işletme fonksiyonunda yardımcı olmasıydı. Böylece, manevra esnasında, müşterinin işçisine ait bir kusur yüzünden herhangi bir zarar doğacak olursa, bu zarardan araç sahibi sorumlu tutulmaktaydı…
cc. MFG Art. 37/VI anlamında «yardımcı şahıs» tan (Hilfsperson) söz edebilmek için, bu şahısların «aracın işletilmesinde»…
Bunun gibi, işletmenin yardımcı faaliyetlerini üstlenen diğer şahıslara da (örneğin…
Buna karşı, bir defa «aracın işletilmesinde kullanılan şahıslar» aracın işletilmesine ne türlü karışırlarsa karışsınlar, artık Art. 37/ VI’daki şartlar gerçekleşmiş sayılıyor ve bunların işletmeye iştiraklerinin sürekli ya da geçici nitelikte olması bir fark doğurmuyordu…
dd. MFG Art. 37/VI bakımından, aracın işletilmesinde kullanılan şahısların bir şoför ehliyetnamesine sahip bulunup bulunmamaları da araç sahibinin sorumluluğu bakımından önemli değildi. Araç sahibi, aracın işletilmesinde kullandığı şahsın şöför ehliyetnamesi olmadığını bilsin bilmesin hukukî sorumluluktan kurtulamamaktaydı…
ee. Trafik hukuku bakımından «yardımcı şahıs» kavramının taşıdığı anlam, yardımcı şahısların davranışlarından (Verhalten) ve özellikle kusurlarından (Verschulden) araç sahibinin sorumlu kılınmasıdır. MFG, araç sahibine, burada bir sorumluluktan sıyrılma sebebi (Entlastungsgrund)…
Bu gibi durumlarda, araç sahibinin sorumluluğu bakımından BK 55/OR Art. 55’e baş…
b. Aracı, Araç Sahibinin İzniyle Kullanan Şahıslar:…
MFG Art. 37/VI, «yardımcı şahıslar» gibi, «araç sahibinin izniyle aracı kullanan şahıslar»ın…
Bu kavram altında, «araç sahibi» (işleten = Halter) ile onun «yardımcı şahıslar»ı…
«İzin» (Einwilligung), araç sahibinin aracın işletilmesine ilişkin açık veya zımnî rızasından ibarettir.…
Araç sahibinin vermiş olduğu izin, «aracın sevk ve idaresi»ne (Führung) ilişkin olmalıdır. Bununla beraber, «aracın sevk ve idaresine ilişkin izin» (Einwilligung…
Araç sahibinin izniyle aracı kullanan şahıslar oldukça geniş bir çevre teşkil ederler :…
aa. Burada özellikle, araç sahibinin, aracı kullanmalarına izin verdiği aile çevresi yer…
bb. Araç sahibinin, kısa bir süre kullanmak üzere aracını vermiş olduğu bir arkadaşı veya dostu da, «araç sahibinin izniyle aracı kullanan şahıslar» kategorisine girer. Bu sebepten, bu gibi şahısların fiil ve davranışlarından dolayı da yine araç sahibi sorumlu sayılır (MFG Art. 37/VI)…
cc. «Araç sahibinin izniyle aracı kullanan şahıslar» kategorisinde, aracı satın almak isteyen «muhtemel alıcılar»…
dd. Federal Mahkeme, aracın onarımıyla ilgili deneme seferleri yapan ustaları da…
ee. Aynı şekilde, ehliyet sınavına giren şöför adayı ve sınavı yapan trafik uzmanı da,…
Bu bakımdan bir öğretmenin (Fahrlehrer) eşliğinde (MFG Art. 14) aracı kullanan şoför adayının sebep olduğu kazalardan doğan sorumluluk doğrudan doğruya araç sahibine aittir. Aracın sahibi, ister öğrenci, ister öğretmen, isterse bir başkası olsun, sorumlu şahıs bakımından bir fark söz konusu değildir: Her üç durumda da, aracın sebep olduğu zararlardan doğan sorumluluk araç sahibine aittir. Araç sahibinin, öğretmen veya bir başkası (örneğin bir şoför eğitim okulu) olduğu durumlarda, şöför adayının yapmış olduğu zararlardan doğan sorumluluğun araç sahibine yükletilmesi, öğrencinin aracı «araç sahibinin izniyle kullanması» olgusuna dayanmaktadır…
EN
TR
