2. 232 Sayılı Kanunla Değiştirilen Yeni 50. Madde:
A. Sorumluluk Kuralı :…
KTK’nun yeni 50. maddesi, motorlu taşıt aracının kullanılmasından doğacak maddî ve…
«Motorlu taşıt, müteharrik makina veya lâstik tekerlekli traktör sahibi, zararın…
Böylece, hukukî sorumluluk yönünden, araç sahibinin «fiil ve davranışlarından sorumlu olduğu şahıslar» çevresi…
Araç sahibinin sorumlu olduğu şahıslara ilişkin diğer bir hüküm de, KTK 50/V’de yer…
«Bu kanun hükümleri gereğince yapılması mecburî olan asgarî sigorta hadlerini aşan…
Bu iki hükme göz atılacak olursa, araç sahibinin sorumluluğu bakımından yeni düzenlemenin…
a. Asgarî sigorta sınırları içindeki sorumluluk bakımından KTK 50/II ile «kusur karinesine dayanan bir sorumluluk» hali…
b. Buna karşı asgarî sigorta sınırları dışındaki sorumluluk ise, genel hükümlere yapılan yollama uyarınca bir «kusur sorumluluğu»ndan…
B. KTK’nun Yeni 50. Maddesindeki Sorumluluk Kuralının Eleştirilmesi :…
a. Trafik Hukukundaki Modern Eğilim Karşısında Bir Gerilik Sayılması Yönünden:…
Bugün, motorlu taşıt araçlarının işletilmesinden doğan aşırı tehlike dolayısıyla,…
Modern trafik hukukundaki bu eğilim karşısında, 6085 sayılı KTK’muzun eski 50. maddesi…
b. BK 55’in Uygulanmasında Mantıksız Sonuçlar Doğurması Yönünden:…
232 sayılı Kanunla yapılan değişiklik, Yargıtayın BK 55’e ilişkin İçtihadı Birleştirme…
aa. Araç sahibine karşı, müstahdemin sebep olduğu zararlardan dolayı BK 55’e dayanılarak bir dava açılacak olursa; araç sahibi, KTK 50’nin özel bir hüküm taşıması sebebiyle, «genel hüküm» olan BK 55’den önce uygulanması gerektiğini ileri sürecek ve KTK 50/II uyarınca da, müstahdeminin (yani ef’al ve harekâtından mesul bulunduğu kimsenin) kusurunun bulunmadığını ispat ederek sorumluluktan kurtulabilecektir…
Buna karşı, KTK 50/V’e göre, sigorta sınırlarını aşan zararlarda yine «genel hükümler»…
bb. Tandoğan’ın verdiği örnek tersine de çevrilebilir. Şayet, «ef’al ve harekâtından sorumlu olduğu şahıslar» ın yapmış oldukları zararlardan dolayı araç sahibine karşı, KTK 50 uyarınca bir dava açılmış bulunuyorsa;…
c. MK 320 ’ n i n Uygulanmasında Mantıksız Sonuçlar Doğurması Yönünden:…
MK 320/I’e göre, «evin reisi, riyaseti altında bulunan küçüğün, mahcurun yahut dimağ…
İmdi, MK 320 ile, KTK 50/II’deki sorumluluktan kurtuluş sebepleri karşılaştırılacak…
C. KTK 50/II’nin «Gayeye Uygun Şekilde» (Teleolojik) Yorumu :…
a. KTK m. 50/II'nin 232 sayılı Kanımla değiştirilmiş şekline dayanılacak olursa,…
aa. Zararın mücbir sebepten ileri geldiğini veya…
bb. Zarara, zarar - görenin ağır kusurunun sebep olduğunu…
veya…
cc. Zarara, üçüncü şahsın ağır kusuruyla sebebiyet verildiğini veya
dd. Kendisinin kusurunun bulunmadığını veya…
ee. Ef'al ve harekâtından sorumlu olduğu kimselerin kusurunun olmadığını.…
Bu durumda ise, sorumluluktan kurtuluş imkânları bakımından, KTK’nun yukarıda açıkladığımız…
b. Özellikle, MFG Art. 37/II'deki çözümü Türk hukukuna getirmek isteyen Tandoğan, basit…
«Motorlu taşıt, müteharrik makine veya lâstik tekerlekli traktör sahibi, zararın…
Bu durumda ise, araç sahibinin sorumluluktan kurtulabilmesi için :…
aa. Zararın mücbir sebepten ileri geldiğini ve kendisinin veya fiillerinden sorumlu olduğu şahısların bir kusurunun bulunmadığını;…
bb. Veya zararın, zarar görenin ağır kusurundan ileri geldiğini ve kendisinin veya fiillerinden sorumlu olduğu şahısların bir kusurunun bulunmadığını;…
cc. Ya da zararın üçüncü şahsın ağır kusurundan ileri geldiğini ve kendisinin veya fiillerinden sorumlu olduğu şahısların bir kusurunun bulunmadığını ispat etmesi gerekir…
Bu yeni yorumda, artık araç sahibinin sorumluluktan kurtulabilmesi için sadece kendisinin…
aa. Araç sahibinin asgarî sigorta sınırları içindeki sorumluluğu bir tehlike sorumluluğudur. Burada,…
bb. Sigorta sınırları dışında ise, araç sahibi aracı kendisi sevk ederken zarara sebebiyet vermişse, BK 41 uyarınca; fiil ve davranışlarından sorumlu olduğu şahıslar sebebiyet vermişse BK 55 uyarınca sorumlu kılınacaktır. Araç sahibine karşı, istihdam eden sıfatıyla BK 55 uyarınca bir dava yöneltilmişse, araç sahibi, müstahdemin kusura bulunmadığını ispat etse dahi sorumluluktan kurtulamayacaktır. Böylece, yeni yorumun kabulü ile, sigorta sınırları içinde sorumluluktan sıyrılma; sigorta sınırları dışında sorumlu kalma gibi mantıksız bir sonuç önlenmekte ve araç sahibi, her iki durumda da, sorumlu kılınmaktadır…
cc. Bundan başka, yeni yorum sayesinde KTK 50/II’de söz konusu edilen «mücbir sebep, zarar - görenin ağır kusuru ve üçüncü şahsın ağır kusuru» gibi durumların da bir anlam kazandığı görülmektedir…
EN
TR
