EN
TR
3. ve 6. Hukuk Daireleri, 11. maddeye göre yenilenen kira mukavelelerinde kiranın yeni dönem için arttırılıp arttırılamayacağı hususunda…
-
Git
: -
Favorilere ekle veya çıkar
-
Görüntüleme Ayarları:
A⇡ Yazı karakterini büyüt
ᴀ⇣ Yazı karakterini küçült
ᴀ⇣ Yazı karakterini küçült
Sayfa numarasını gizle
Bağlantılar
Yayın Bilgileri
Yayıncı:
Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü
Yayın tarihi: Temmuz 1968
Cilt: 4 Sayı: 4
Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü
Yayın tarihi: Temmuz 1968
Cilt: 4 Sayı: 4
Yazar:
Haluk Tandoğan
Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
V. YARGITAY’IN KİRALARIN TESPİTİ HAKKINDAKİ KARARLARI
1. Problem:…
Anayasa Mahkemesi’nin GKK. m. 2 ve 3’ü iptal etmesi üzerine, bu kararın yürürlüğe…
2. Kanundaki Boşluğun Doldurulması Görüşü:…
Yargıtay’ın yukarıda sözü geçen problemi çözmek için verdiği İçtihadı Birleştirme…
Şu kadar ki, kanun koyucu henüz sözü geçen boşluğu doldurmadığından, kira bedelinin…
Eski sözleşmedeki kira parası şartının Anayasa Mahkemesi iptal kararının yürürlüğe…
Olayda iptal kararının geriye yürütülmesi de söz konusu değildir. .. Şöyle ki, akitteki…
3. Kiranın Rayiç Kira Bulunup Bulunmamasına Göre Nasıl Tespit Edileceği:…
a. Rayiç Kira Esası:…
İçtihadı Birleştirme Kararma göre, «hâkim, Medenî Kanunun 1. maddesi uyarınca sınırlandırmayı…
İçtihadı Birleştirme Kararında, kira parasının akdin esaslı unsurlarından olduğu,…
Rayiç kiranın nasıl tespit edileceği hususunda İçtihadı Birleştirme Kararında şu…
Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin içtihadına göre(24) «belli bir çevrede muntazaman ve devamlı sürelerde yapılan kira akitlerinde kira paralarının ulaştığı belli fiyata, olağan rayiç denilir. O halde, olağan rayiçten söz edebilmek için, bu konudaki kira paralarının uzun süreden beri oturmuş ve yerleşmiş ve kiralayanlar ile kiracılar tarafından kabul edilmiş olması şarttır». Kanaatimizce, bu süre değişen şartlara uygun ayarlamalara engel olacak kadar uzun bir süre olmamalıdır. Aynı binada kiraların serbest bırakılmasından sonra benzer oda veya daireler için…
Şunu da belirtelim ki GKK. m. 2 ve 3’ün yürürlükte bulunduğu tarihlerde sözleşilen…
Açık arttırma yoluyla kiraya verilen yerlere ait kira paraları emsal olarak göz önünde…
Rayiç kiranın tespiti bizzat hâkim tarafından yapılamaz(29)…
b. Rayiç Kirayı Belli Edecek Benzer Akitlerin Bulunmaması Halinde Kiranın Tespiti :…
Yargıtay’ın 18.11.1964 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararma göre, «rayiç kiranın…
Bilirkişinin takdirinde ekonomi esaslarını ne suretle göz önünde tutacağı hususunda…
aa. «Konut veya işyerinin emsali binaların alım satım değerleri hakkında yerleşmiş ve oturmuş rayiçler mevcutsa, kirasının…
bb. «Kira parasının tespiti istenilen binanın veya işyerinin veya konutun alım satımına esas olabilecek rayiç alım satım değerlerinin bulunmadığı hallerde ise, binanın…
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, yıllık kira gelirinin bina değerinin onda biri olarak…
«Konut veya işyerleri olarak kullanılması için binalar yapımı bir yatırımdır; diğer…
Vergi Usul Kanununun 15.II.1963 tarih ve 189 sayılı Kanunla değişik 297. maddesinde;…
Diğer taraftan, yine Yargıtay 3. Hukuk Dairesine göre, bina değerinin onda biri olarak…
Bazan özel durumlar, ekonomi kurallarına göre yukarıdaki şekilde tespit edilen kira…
4. Mobilyalı Kiraya Vermenin ve Yakıt Fiyatlarındaki Değişikliğin Kira Parasına Etkisi:…
a. GKK. m. 4. f. I’e göre, «mobilyalı olarak kiraya verilen gayrimenkullerin bu Kanuna göre taayyün eden yıllık kira bedellerine mobilya için belediye encümenlerince takdir edilen kıymetin yüzde
Anayasa Mahkemesi(32) bu hükmün Anayasa’ya aykırı olmadığına karar vermiştir. Bu durumda, mahkemece tespit edilecek kira bedeline mobilya için ancak bu hükümdeki esaslar dairesinde bir ilâve yapılabilecektir. GKK. m. 2-3 iptal edilince belediye encümenlerinin o maddelerde öngörülen takdir yetkisi kalkmış olmakla beraber, m. 4’e göre bu encümenlerin mobilyaların kıymetini takdir yetkisi devam etmektedir(33).…
Kira süresinin sona ermesinden bir ay evvel yazı ile haber vermek şartıyla, kiralayan,…
b. GKK. m. 5 uyarınca «kaloriferli gayrimenkullerde mahrukat fiatlarındaki…
Anayasa Mahkemesi bu maddenin de Anayasa’ya aykırı olmadığına hükmetmiştir(34)…
Ancak GKK. m. 5 gereğince 1958'de çıkarılan Bakanlar Kurulu Kararı(35)…
5. Tespit Davalarının Anayasa Mahkemesinin İptal Kararının Yürürlüğe Girdiği Tarihten Sonra Yapılan Kira Sözleşmelerinin Taraflarınca Açılması İmkânı:…
Yargıtay’ın yukarıda incelediğimiz(37) , 18.XI.1964 tarih ve E. 2/K. 4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı, Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının yürürlüğe girdiği 26.IX.1963 tarihinden önce yapılmış veya yenilenmiş bulunan kira akitlerine ilişkin olarak tespit davası açmak imkânını tanımakta idi. Bu İçtihadı Birleştirme Kararı sözü geçen kira akitleri göz önünde tutularak verildiğinden 26.IX.1963 den sonra yapılan kira sözleşmeleri hakkında tespit davası açılmasına engel olacak bir içtihat ortaya koymamıştı. Yargıtay 21.XI.1966 tarih ve E. 19/K. 10 sayılı bir başka İçtihadı Birleştirme Kararıyla 26.IX.1963 tarihinden sonra yapılmış kira akitleri hakkında da kiralayan tarafından böyle bir dava açılabilmesinin mümkün olduğunu şu gerekçe ile kabul eylemiştir(38)…
IV. ANAYASA MAHKEMESİ'NCE GKK. M. 2 VE 3’ÜN İPTAL EDİLMESİ
VI. YARGITAY’IN KİRA TESPİTİ KONUSUNDAKİ İÇTİHADI BİRLEŞTİRME KARARLARININ TENKİDİ
