Taşıma senedi, TK. 768/I uyarınca taşıyıcının talebi üzerine gönderen tarafından…
-
Go to
: -
Favorites
-
ᴀ⇣ Reduce font

Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü
Release date: December 1978
Volume:: 9 Issue:: 4
Sabih Arkan
You only have rights to document if you have Profesyonel + package.
II. TK YÖNÜNDEN TAŞIMA SENETLERİ
1. Genel Olarak:…
TK; eşya taşınması dolayısıyla çıkarılacak belgeye «taşıma senedi» ismini vermiş…
TK 768/I karşısında, taşıyıcının talep etmediği hallerde taşıma senedinin düzenlenmesine…
Taşıyıcının talebine rağmen, gönderen taşıma senedini düzenlemezse, taşıyıcı işe…
Bazı taşıma türlerinde, taşıma senedinin çıkartılması âdet halini almamıştır. Örneğin,…
Taşıma senedinde bulunması gereken hususlar, TK'nın 769. maddesinin I. fıkrasında…
Taşıma senedinin, TK 769/I'deki tüm kayıtları içermesi halinde, kıymetli evrak niteliğine…
Bu kısımda son olarak taşıma senedinin yanlış ya da eksik düzenlenmesinden doğan…
TK’nın taşıma senetlerine ilişkin hükümleri, Eski Ticaret Kanununun 890 ve devamındaki…
2. Taşıma Senedinin Hukuki Niteliği:…
A. TK 771/I gereğince taşıma senedinin bir nüshasında gönderenin, diğerinde…
Taşıma senedi aynı zamanda, gönderen ile tayışıcı arasında bir taşıma sözleşmesi…
Taşıma sözleşmesi, TK. 768/I uyarınca aynî bir sözleşme niteliğinde olduğundan(19)…
Gönderenin imzalayarak taşıyıcıya teslim ettiği nüsha ise, (Frachtbrief) taşıyıcıya…
B. Taşıma senedi bazı hallerde kıymetli evrak niteliğine de sahiptir (TK 769/III). Taşıma senedinin hangi nüshasının, ne gibi koşullarla bu niteliğe sahip olduğu, açıkça ortaya konulması gereken önemli bir husustur, TK. 769/III’ün zıt kanıtından hareketle, taşıma senedinin kıymetli evrak sayılabilmesi için ilk koşulun, senedin, aynı maddenin I. fıkrasında gösterilen tüm kayıtları içermesi olduğu söylenebilir(22)…
Öte yandan TK 771/I; emre yazılı bir taşıma senedinin taşıyıcı tarafından imza olunan…
Taşıma senedinin hamile yazılı olamayacağı TK. 769/I ve III'e dayanarak savunulabilir.…
Buna karşılık, nama düzenlenmiş olan taşıma senedi nüshasının kıymetli evrak niteliğine…
Ancak TK’nın bazı hükümlerinin sadece emre yazılı taşıma senedi nüshasının kıymetli…
Dolayısıyla, TK 771/I son cümleye dayanarak sadece emre yazılı olan taşıma senedi…
Taşıyıcının imzasını içeren ve nama veya emre yazılı olduğu hallerde kıymetli evrak…
Taşıma senedinin kıymetli evrak sayılan nüshası da, konişmento gibi, taşıyan ile…
Kanımızca, değindiğimiz tüm bu kuşkular, TK 771/II'nin kötü ve eksik biçimde kaleme…
Taşıma senedinin kıymetli evrak sayılmadığı hallerde ise, TK 771/II uygulanmamalıdır.…
Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, taşıma senedi nüshasının kıymetli evrak…
Taşıma senedi, taşımak üzere teslim alınan eşyanın durumunu ve niteliklerini de gösterdiğinden,…
Taşıyıcı, gereken hallerde denetleme yükümlülüğünü yerine getirirken, basiretli bir…
Taşıyıcı, eşyanın dışdan anlaşılabilen bir kusuru bulunmasına rağmen (örneğin hasarlı…
TK 772 dolayısıyla, taşıma senetleri ile konişmentolar arasında önemli bir fark yaratılmış…
C. Gönderen, çeşitli nedenlerden ötürü, taşıma senedinin taşıyıcı tarafından imzalanacak nüshasının kıymetli evrak niteliğine sahip bulunmamasını isteyebilir. Böyle bir halde gönderenin yapacağı iş, TK. 768/I gereğince taşıyıcının talebi üzerine çıkartılacak taşıma senedine, TK 769/I de yer alan ve önemsiz sayılan kayıtlardan birini yazmamaktır. Örneğin taşıma süresi, senede yazılmayabilir. Böyle bir halde taşıma süresi, TK. 779'a göre saptanır(42).…
Gönderen, taşıma senedinin taşıyıcı tarafından imzalanacak olan nüshasının kıymetli…
Taşıyıcının imzaladığı nüshanın kıymetli evrak sayılmadığı hallerde, TK 772 gereğince…
Taşıyıcının, taşıma senedine veya ayrı bir kağıda herhangi bir ihtirazi kayıt koymaması…
3. Taşıma Senedinin Fonksiyonları:…
A. Taşıma senedinin en önemli görevi taşınmakta olan eşyanın mülkiyetinin yolculuk sırasında el değiştirmesine olanak sağlamaktır. TK.'nın 771. maddesinin I. fıkrasının son cümlesine göre, emre yazılı olan ve taşıyıcının imzaladığı taşıma senedi nüshasının cirosu ve teslimi eşyanın mülkiyetini nakleder. Ancak nama yazılı olan ve taşıyıcının imzasını taşıyan nüshanın da TK 769/I deki kayıtları içerdiği hallerde kıymetli evrak niteliğine sahip olduğunu kabul ettiğimizden, bu tür bir senedin devir beyanıyla birlikte zilyetliğinin devri de (TK 559/I, II), eşyanın mülkiyetini geçirecektir. TK 793 de bu genel ilkeye paralel biçimde kaleme alınmış ve taşıyıcının, eşyayı, ancak kendi imzasını taşıyan nama veya emre yazılı nüsha karşılığında teslim zorunda olduğunu hükme bağlanmıştır. Taşıyıcı bu hususa dikkat etmeden eşyayı iyiniyetli üçüncü bir kişiye teslim ederse, senet hamiline, eşyanın ziyaı dolayısıyla tazminat ödemek durumunda kalır (MK 893 de bkz)(48)…