EN
TR
Türk hukukunda sözleşmeleri ayakta tutmak kural olup, feshetmek istisnadır. Bu nedenle,…
Sözleşmenin niteliği ve somut olayın özellikleri sözleşmenin değişen hal ve şartlara…
Ayrıca duruma göre, hâkim sözleşmede kararlaştırılan edimden başka bir edimin verilmesine…
Bir tarafın talebi ile hâkimin sözleşmeye müdahale ederek sözleşmeyi yeni şartlara…
1- Değişen hal ve şartlar olağanüstü ve objektif nitelikte olmalıdır…
Sözleşmenin değişen hal ve şartlara uyarlanmasından söz edilebilmesi için birarada…
Tarafların menfaatlerini önemli derecede etkileyen bu olaylar, doğrudan doğruya sözleşmenin…
Burada “olağanüstü” terimi ile hayatın olağan akışına göre karşı konulamayan, beklenmedik…
Görüldüğü üzere, özellikle ortaya çıkan ekonomik ve doğal krizlerin sözleşme taraflarının…
Bir olayın “objektifˮ nitelik taşıdığından söz edilebilmesi için ise, bu olayın dış…
Bizce, 1994 yılı başlarından itibaren değişen ekonomik konjonktür ve artan belirsizlik…
2- Değişen hal ve şartlar nedeniyle, tarafların yüklendikleri edimler arasındaki…
Bilindiği gibi, ancak iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerde edim- karşı edim ilişkisi…
Edimler arasında meydana gelen her dengesizlik, sözleşmenin uyarlanması gerekliliğinin…
Edimler arasındaki dengenin “büyük ölçüde” bozulması, bu dengesizliğin, taraflardan…
Karşılıklı sözleşmelerde, edimler arasındaki dengenin şartlardaki olağanüstü değişiklik…
Gerçekten, “işlem temelinin çöktüğünün” dikkate alınması, dürüstlük kuralının bir…
Serozan, “işlem temelinin çökmesi” ile kastedilenin, “genelde taraflarca önceden görülememiş olup, kanunda da belirtilmemiş olan beklenmedik (sürpriz) gelişmelerin beraberinde getirdiği risklerin, sözleşme taraflarınca hakça taşınması ya da paylaşılması” olduğunu belirtmekte ve borçlunun aşın ifa güçlüğüne düşmesi, edimler arasındaki dengenin altüst olması ve alacaklının sözleşmeyle güttüğü amacın gerçekleşmemesi, beklentisinin boşa çıkması gibi durumların varlığı halinde işlem temelinin çöktüğünün kabul edilebileceğini ifade etmektedir(32).…
Değişen şartlar nedeniyle edimler arasında meydana gelen bu dengesizliğin açık ve…
Bazı yazarlar, uyarlamanın gerekliliğinden söz edilebilmesi için aynı zamanda “katlanılmazlık”…
Edimler arasında bir dengesizlik bulunup bulunmadığını ve bunun ne zaman ortaya çıkmış…
Şu halde, yabancı para üzerinden kurulan borç ilişkilerinde, yabancı paranın anî…
Gerçekten, 1994 yılında alınan “devalüasyon” kararı sonrasında yabancı paraların…
28.04.1997 tarih ve E.1997/1429, K. 1997/2875 sayılı kararında(38)…
Benzer uyuşmazlıkları karara bağlayan Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, borcun “gerçek…
Bu itibarla, bizce, mahkemelerin, “gerçek yabancı para borcu” şeklinde kararlaştırılan…
Ancak Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, kredi sözleşmelerine ilişkin kararlarında, gerçek…
varmıştır(45). Hukuk Genel Kurulu, daha sonraki kararlarında da aynı çözümü benimsemiştir(46)…
3- Hâkimden sözleşmenin değişen hal ve şartlara uyarlanması talep edilmiş olmalı…
Sözleşmenin değişen hal ve şartlara uyarlanması için tarafların bu yönde talepte…
Tarafların sözleşmenin hüküm ve sonuçlarına ilişkin istemleri farklı olsa bile, her…
Ancak taraflardan birinin sözleşmenin sona erdirilmesini, diğerinin ise sadece değişen…
4- Sözleşmede veya kanunda, değişen hal ve şartlara uyarlamaya ilişkin bir kayıt…
Sözleşmelerde ve özellikle uzun süreli ve sürekli sözleşmelerde, tarafların ileride…
Tarafların, sözleşmede yer verdikleri şartların sonradan meydana gelen olaylar nedeniyle…
İkinci halde ise taraflar, şartların değişmesi durumunda sözleşmenin yeni şartlara…
İlke olarak, bütün sözleşmelerde olduğu gibi, yabancı para üzerinden yapılan banka…
Bazen sözleşmede olumlu veya olumsuz uyarlama kaydı bulunmakla beraber, bu kayda…
Öte yandan, hâkimin talep üzerine sözleşmeyi değişen hal ve şartlara uyarlayabilmesi…
Kredi sözleşmelerinde, sözleşmeler kurulurken, yabancı paraların Türk Lirası karşısındaki…
Kaldı ki, kredi sözleşmelerinde yer alabilecek böyle bir kaydın, “anlamı açık olmayan…
Bununla beraber, uygulamada mahkemelerimiz, bazı bankaların kredi sözleşmelerinde…
Gerçek olmayan yabancı para borcu şeklinde gerçekleştirilen kredi sözleşmelerinde,…
5- Değişen hal ve şartların ortaya çıkışında, uyarlamayı isteyen tarafın kusuru bulunmamalı…
Burada söz konusu olan kusur, somut olayda borçlunun iyi ve dürüst biri gibi hareket…
