Kararın gerekçesizliği hukuk devleti ilkesi bakımından, başlı başına, önemli bir…
-
Git
: -
Favorilere ekle veya çıkar
-
ᴀ⇣ Yazı karakterini küçült
Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
a.İncelenen Hak ve Kapsamına İlişkin Sorunlar
M.K. ve Sahra Bayraktar kararları arasında esasa ilişkin incelemede ortaya çıkan farklılık, norm denetimine karşı tepkiyi göstermekte ve yukarıda yapılan tespiti teyit etmektedir. Bu önemli farklılık, kararlardaki incelemelerin farklı haklar kapsamında yapılmış olmasıdır. Elbette, bir
Şöyle ki, M.K. başvurusunda başvurucu üreme yeteneği bulunduğu için ameliyat izni alamadığını açıklamış, ameliyat olabilmek için rızasının olmadığı bir tıbbi müdahaleye mecbur bırakılmasının maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkını ihlal ettiğinden şikâyet etmiştir. Başka bir ifadeyle, başvurucu uğradığı hak ihlalini tıbbi müdahale üzerin- Sahra Bayraktar başvurusunda ise Mahkemenin ihlal iddiasını ele alışı norm denetimindeki sınırlılığına dönmüştür. Üstelik bu başvuruda başvurucu ihlal iddiasını, M.K.’nın aksine, sadece zorunlu kılınan ameliyat üzerinden değil, genel olarak cinsiyet kimliğinin tanınmamasının sonuçları ile açıklamıştır. Başvurucu, cinsiyet değişikliği davasının reddedilmesi ile psikolojisinin bozulduğunu ve tüm bu sürecin kaybettirdiği zaman yüzünden eğitim hayatının aksadığını iddia etmiştir. Dolayısıyla, başvurucunun şikâyeti, cinsiyet kimliğinin tanınmasına yönelik şartların hayatını dilediği gibi yaşamasını engellediğine, diğer bir deyişle maddi ve manevi varlığını geliştirme hakkını ihlal ettiğine yöneliktir. Ancak, bu iddialar Mahkeme tarafından dikkate alınmamıştır. Kararın “Müdahalenin Varlığı”… “Müdahalenin Varlığı” başlığının yanı sıra, Sahra Bayraktar kararının geri kalanında da M.K.… AİHS’in 8. maddesi bağlamında “özel hayat” kavramının cinsiyet kimliği, üreme hakları,… Mahkeme, Sahra Bayraktar başvurusunda, yukarıda belirtildiği üzere, 20. madde kapsamında değerlendirme yaparken cinsiyet değişikliğine izin verilmesi talebinin reddedilmesi meselesine odaklanmış, redde sebep olan üreme yeteneğinden yoksunluk şartını dikkate almamıştır. Bu yaklaşımda birkaç sorun göze çarpmaktadır. Her şeyden önce, Mahkemenin hukuki meseleyi kişinin nüfus kaydının değiştirilmesi olarak belirlemesinden bahisle 20. madde kapsamında görmesi, ilk bakışta anlamlı gözükse de Mahkemenin kendi içtihatlarıyla uyumlu değildir. Mahkeme, kişinin nüfus bilgilerini değiştirememesinden doğan ihlal iddialarını otomatik olarak 20. madde kapsamında değerlendirmemektedir. Örneğin, Aslan Faruk Toprak Anayasa’nın 20. maddesi kapsamında inceleme yapılmasına yönelik değerlendirmedeki… Konunun maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkı kapsamında incelenmesi,… Öyle ki, Anayasa’nın 17. maddesi kapsamında inceleme yapılmasından, ihlal kararında… M.K. kararından ayrılmaya neden bu kadar önem verildiği ve bunun nasıl bir tutum ifade ettiği, bu kararda başvurulan “kişisel özerklik”… Şöyle ki, heteroseksüel matrise göre cinsiyet kimliği, kişiye doğumu itibariyle üreme… Buna karşılık, cinsiyet kimliğinin kişisel özerkliğin ve kendi kaderini tayin hakkının… “İnsan onuru” kavramı, kendi başına eksiksiz ve kusursuz bir hukuki anlam ifade etmese… Yine de M.K. başvurusunun trans hakları bakımından umut vadetmesine rağmen eksiksiz bir içtihat geliştirmediği, iki kararın noksanlıkta örtüştüğü kaydedilmelidir. Kararların bölümler tarafından verilmiş olması, diğer bir deyişle konunun Genel Kurula taşınacak ehemmiyette görülmemesi de(144)… Şöyle ki, M.K. başvurusunda, “Uluslararası Hukuk” başlığı altında AİHS’in 8. madde metnine ve sırasıyla Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Cinsel Yönelim veya Cinsiyet Kimliği Temelli Ayrımcılıkla Mücadele Etmek için Alınacak Önlemler Hakkında Tavsiye Kararı(145)… Mahkeme, kararın aynı başlığında AİHM içtihadına ayrıca yer vermiştir. Burada başvuru… Sahra Bayraktar başvurusunda ise ulusal ve uluslararası mevzuat ile AİHM içtihadı için M.K. başvurusuna…
