Fikri Mülkiyet Hukukunda Televizyon Program Formatlarının Korunması

Televizyon programı ile program formatı kavramları genellikle yanlış bir anlayışın tezahürü olarak karıştırılmaktadır. Televizyon programı belirli içeriklerin kamuoyuna veya seyircilere TV, uydu ve kablolu TV veya benzer teknik araçlarla ulaştırılmasıdır(18). Bir programın fikrî içeriğini bünyesinde barındıran televizyon program formatlarından farklı olarak Sayfa 15televizyon programları, sözkonusu format temelinde meydana getirilen maddi, nihai bir ürünü oluşturur(19). Yayın(20) olarak da anılan televizyon programları içerik bakımından haber, müzik, film, konuşma, röportaj, açık oturum, yarışma, bulmaca, eğitim-öğretim, spor karşılaşmaları ve her türlü eğlence programı niteliğini taşıyabilir. İçeriği itibariyle eser niteliğinde olma şartı aranmaksızın(21) bu tür programlar üzerinde radyo- Sayfa 16televizyon kuruluşlarının(22) bağlantılı hak sahibi oldukları kabul edilmektedir(23). Bu tür programlar bağlantılı hak (FSEK. md. 80) kapsamında korunmaktadırlar(24).Sayfa 17Televizyon programlarının yapım süreci farklı aşamalardan oluşmaktadır. Önyapım çalışmaları, teknik hazırlıklar, çekim aşaması ve çekim sonrası aşamalar şeklinde sınıflandırma yapmak mümkündür(25). TV programları bu aşamaların en son, tamamlanmış halidir. Programların temelinde programa esas teşkil eden fikirler vardır. Bu fikirler, üzerlerinde daha detaylı çalışmalar yapıldıktan sonra program formatı haline dönüşürler. Bir fikrin program formatı haline gelebilmesi için makul denebilecek ölçüde kısa olması, programın genel havasını yansıtması gerekir. Ayrıca programın zaman, mekân ve karakterlerine ilişkin konularda tatminkâr bilgiler vermelidir(26). Program formatları yazılı metin halinde ise senaryo ile de karıştırılabilir. Senaryodan farklı olarak formatlar için belli bir şekil sözkonusu değildir(27). Formatın nasıl yazılacağı ve sunulacağı tamamen format yazarının insiyatifindedir. Televizyon programlarının başlangıcı program fikridir. Bu fikir format haline dönüştürüldükten sonra treatment(28) ile daha ayrıntılı bir özellik kazanır. Treatment safhasından sonra senaryo ile en ince ayrıntılara kadar konu yazılmış olur(29). Sayfa 18

II. Format Türleri

Televizyonda yayınlanan programlar dizisi genellikle bilgilendirme veya eğlence türlerinden…