EN
TR
Mahkemeye erişim hakkının açıklığa kavuştuğu dönüm noktası niteliğindeki(16)…
1- Sözleşme’nin 6/1. fıkrası, adil yargılanma hakkını sadece görülmekte olan…
2- Eğer madde 6/1 herkesin mahkemeye erişim hakkını güvence altına alıyorsa,…
Davaya konu olayda, başvurucu Golder, cezaevinde çıkan karışıklıkta yer almakla suçlanmıştır.…
AİHM tarafından Golder davasında, madde 6/1’in mahkemeye erişim hakkını içerdiği yönünde…
1. Dava Türleri Bakımından Mahkemeye Erişim Hakkının Uygulama Alanı
Mahkemeye erişim hakkı kural olarak hem medeni hak ve yükümlülüklere ilişkin uyuşmazlıklar,…
İdarenin eylem ve işlemlerine karşı dava hakkı tanınmaması durumlarının pek çok uyuşmazlığa…
2. Kapsamı
Mahkemeye erişim hakkının tanınması hukuk devletinin bir gereğidir. Mahkeme, içtihatlarında…
Mahkemeye erişim hakkının gerçekten mevcudiyeti için bir diğer husus ise, önüne gidilen…
Mahkemeye erişim hakkının kanun yollarına başvurma açısından geçerli olup olmadığı…
Daha önce de belirttiğimiz gibi, Sözleşmeci Devletler’in Sözleşme’de yer alan hak…
3. Mahkemeye Erişim Hakkının 13. Madde ile İlişkisi
6. maddenin zımni unsurlarından biri olan mahkemeye erişim hakkı Sözleşme’nin 13.…
4. Mahkemeye Erişim Hakkının Sınırlandırılması
a. Genel Olarak
Mahkemeye erişim hakkı sınırsız ve mutlak bir hak değildir(37).…
AİHM içtihatlarınca önemli olan husus, mahkemeye erişme hakkına kanunlar tarafından…
b. Davacılara Yönelik Sınırlamalar-Menfaat
Mahkemeye erişim hakkına ilişkin olarak davacılara getirilen sınırlamaların da Ashingdane…
Obermeier-Avusturya davasında ise başvurucu ilk olarak işten çıkarılmasına ilişkin…
Mahkemeye erişim hakkında davacılara yönelik sınırlamalardan bir diğeri de, bir kişinin…
AİHM içtihadı ile davacının mahkemeye erişim hakkına getirilen doğrudan sınırlamalara…
c. Avukatla Görüşme Hakkına Yönelik Sınırlamalar
Mahkeme içtihatlarında avukatla görüşme hakkının geçici süreyle de olsa engellenmesi…
Golder-Birleşik Krallık davasında da örneğini gördüğümüz üzere, avukatla görüşme…
d. Yargılama Giderleri ve Adli Yardım Sağlanmaması
Yargılamaya ilişkin giderlerin yüksekliği, mahkemeye erişim hakkına önemli bir engel…
AİHM, Kreuz-Polonya davasında mahkeme harcını ödeyemediği için ulusal mahkemeye başvuramayan…
Airey-İrlanda davasında ise başvurucu, dava masraflarının çok yüksek olmasının mahkemeye…
Mahkeme, Sözleşme madde 6/1’in medeni hak ve yükümlülüklerin karara bağlanmasında…
e. Dava Açma Süresinden Kaynaklanan Sınırlamalar
AİHM, dava açma süresine yönelik olarak devletler tarafından getirilen sınırlamaları,…
AİHM, dava açma süresini ele alırken, öngörülen sürenin uygulamada dava açmayı imkansız…
f. Dava Açmayı Geciktirici Koşullar Öngörülmesi
Bir davanın açılması başka itiraz yollarının tüketilmesine bağlanabilir. Ancak bu…
AİHM, Janosevic-İsveç kararında başvurucunun dava açabilmesi için getirilen, ¨vergi dairesinin kararını gözden geçirmesi için tekrar vergi dairesine başvurma¨…
g. Belirli Kişilere ve Gruplara Muafiyet Tanınması
Avrupa ülkelerinin neredeyse tamamında, kamu makamlarının sorumlulukları sınırlandırılarak
AİHM devletlerin belirli kişilere ve gruplara muafiyet tanırken bir sınırlama gözetmeleri…
Osman-Birleşik Krallık davasında, başvuruculardan biri olan Ahmet Osman ve bir arkadaşı…
h. Yasamanın Müdahalesi ile Dava Hakkının İhlali
Yürürlükteki kurallara uygun olarak açılmış ve görülmekte olan bir davaya, yasamanın…
Kutic-Hırvatistan davasında, Hırvatistan Meclisi’nce terörist saldırılar nedeniyle…
i. Yargı Kararının Uygulanmaması
Dava hakkı, bir uyuşmazlık nedeniyle mahkemeye erişim olanağına sahip olmaktan ibaret…
AİHM, Hornsby-Yunanistan davasında başvurucuların mahkemeye başvurarak iptal ettirdikleri…
Kesinleşmiş mahkeme kararlarının, gereğinde cebri icra yoluyla yerine getirilmesi…
j. Dava Hakkından Feragat
Dava hakkından feragat ettiği gerekçesiyle kişinin mahkemeye erişiminin engellendiği…
Mahkemeler önündeki dava hakkından feragat etmek mümkündür, ancak davadan feragat…
k. Tahkim
Bir uyuşmazlığın taraflarının, aralarındaki sorunu çözmek için tahkim yoluna başvurmasının…
l. Kanun Yollarına Başvuruda Getirilen Parasal Limitler ve Usuli Koşullar
AİHM, daha önce de belirttiğimiz üzere, madde 6/1’in Sözleşmeci Devletler’e istinaf…
AİHM önüne gelen Canbaz-Türkiye davasında başvurucu, malpraktis nedeniyle doktor…
AİHM, kanun yollarına başvuruda uyulması gereken usuli prosedürün mahkemeye erişim…
Bu karardan da anlaşılacağı üzere, Mahkeme kanun yollarına başvuru için usuli koşullar…
B. Türk İdari Yargılama Hukukunda AİHS ve AİHM Kararları Işığında Mahkemeye Erişim Hakkının Değerlendirilmesi
1. İdari Yargıda Dava Açma Ehliyetinin Mahkemeye Erişim Hakkına Etkileri
İdari yargılama usulünde, gerek iptal davaları açısından, gerekse de tam yargı davaları…
Kanun’un 2. maddesinin 1/a bendinde 1994 yılında çıkarılan 4001 sayılı Kanun ile…
İdari davalarda sübjektif dava ehliyeti koşulu olarak tam yargı davalarında hak ihlali…
Öncelikle belirtmek gerekir ki, tespit edebildiğimiz kadarı ile iç hukukta iptal…
Mahkemeye erişim hakkının sınırlandırılmasını incelerken belirttiğimiz üzere, bu…
