-
Git
: -
Favorilere ekle veya çıkar
-
ᴀ⇣ Yazı karakterini küçült
Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
Üçüncü Bölüm
Yargı İçtihatları Bağlamında Kadın ve Çocuğun Soyadı
I. KADININ SOYADI
A. Kanuni Düzenlemelerin Değerlendirilmesi
Daha önce de bahsedildiği gibi hukuk sistemimiz kadının soyadına dair çeşitli hükümler…
Kadının soyadı meselesiyle alakalı öncelikli değerlendirmenin, hali hazırdaki normların…
“Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir. Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir. Devlet, bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür. Bu maksatla alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı olarak yorumlanamaz...”. …
TMK m. 187 bakımından kadının kendi soyadını en fazla kocasının soyadı önünden kullanabilmesine…
Anayasa’da açıkça ifadesini bulan eşitlik ilkesi, bu ilkeden yararlananlar açısından…
Kadının kendi soyadını kocasının soyadı önünde 1997 tarihi itibariyle kullanabiliyor…
Toplumların yapısı her ne kadar normların oluşumunda etkili olsa da hakların kullanımı…
2. Uluslararası Hukuk Bakımından
Türkiye’nin uluslararası bağlamda taraf olduğu birçok sözleşme mevcuttur. Kadının…
Sözleşmelerin, antlaşmaların iç hukukumuza etkisi öncelikle normlar hiyerarşisindeki…
Kadının soyadı mevzusunda değinilmesi gereken en önemli uluslararası düzenlemeler…
a. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS)
Türkiye tarafından 1950 yılında imzalanıp 6366 sayılı Kanun ile onaylanan AİHS(16)…
Sözleşme kapsamında kadının soyadına ilişkin düzenlemenin hukuka aykırılığının tespit…
Üzerinde durulması gereken bir diğer hüküm ise m. 8’de yer alan “Özel ve Aile Hayatına Saygı Hakkı” kenar…
1. “Herkes özel ve aile hayatına, konutuna ve yazışmasına saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.…
2. Bu hakkın kullanılmasına bir kamu makamının müdahalesi, ancak müdahalenin yasayla öngörülmüş ve demokratik bir toplumda ulusal güvenlik, kamu güvenliği, ülkenin ekonomik refahı, düzenin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması için gerekli bir tedbir olması durumunda söz konusu olabilir”. Kişinin soyadını değiştirmek ya da soyadının sonuna başka bir ikinci soyadı eklemek…
AİHS bakımından değinilmesi gereken son nokta ise Türkiye tarafından 1985 yılında…
“Eşler evlilikte, evlilik süresince ve evliliğin sona ermesi durumunda, kendi aralarında ve çocukları ile ilişkilerinde medeni haklar ve sorumluluklardan eşit şekilde yararlanırlar. Bu madde devletlerin çocuklar yararına gereken tedbirleri almalarını engellemez”(26)…
İlgili hüküm çok daha özel bir düzenleme ile kadın ve erkek eşitliğine ek olarak…
b. Kadına Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılması Sözleşmesi (CEDAW)
Kadına Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılması Sözleşmesi(27)…
Türkiye bakımından kadın erkek eşitliğinin, en azından soyadı bakımından, sağlandığı…
Soyadı bakımından yukarıda da açıklandığı gibi m. 16/1-g’yi öngören sözleşme, aile…
c. Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 16.12.1966 tarihli kararı ile kabul edilip 23.3.1976…
Sözleşmenin kadın ve erkekler bakımından eşitlik sağlanmasına yönelik 3. maddesi…
“Bu Sözleşme’ye Taraf Devletler, eşlerin evlenirken, evlilik süresince ve evliliğin sona ermesinde eşit hak ve sorumluluklara sahip olmalarını sağlamak için gerekli tedbirleri alacaklardır. Evlilik sona erdiğinde, çocuklar için gerekli olan koruyucu hükümler öngörülmesi sağlanacaktır”. …
İlgili hükümler gereği kadın ve erkeklerin eşit haklara sahip olmaları ve bunun evlenirken…
B. Kadının Soyadına Yönelik Hukuksal Mücadele
Kadının soyadına ilişkin ortada bulunan ve daha önce de bahsedilen eşitsizlik gerek…
Kişilik hakları alanına dahil bu hususta mevcut olan eşitsizliği ortadan kaldırmak…
1. İç Hukuk Bakımından Olumsuz Sonuçlanan Kararların Değerlendirilmesi
a. 1995 Tarihli Karşıyaka 4. Asliye Hukuk Mahkemesi Kararı
İç hukuk bakımından kadının soyadının oluşturduğu eşitsiz duruma yönelik başlatılan…
b. 1998 Tarihli Anayasa Mahkemesi Kararı
Kronolojik olarak değinilmesi gereken bir diğer karar ise Ankara 4. Asliye Hukuk…
Anayasa Mahkemesi esas incelemesi yapılacak hukuk kurallarının eMK. m. 153 ve Anayasa’nın…
Esasa ilişkin incelemesinde ise “kadın evlenmekle kocasının soyadını alır” kuralının birtakım sosyal gerekçelerle ortaya çıktığını öncelikle ifade etmiştir. Kökleşmiş bir geleneğin kurumsallaşması olarak ifade edilen kuralı, birtakım görüşlerle desteklemeye çalışmıştır. Aile bağlarının güçlendirilmesi, evlilik birliğinde düzen ve uyumun sağlanması, aile içinde çift başlılığın önlenmesi bunlardan bazılarıdır. Oysa eşitlik anlayışı kökleşmiş geleneklere, toplumun o anki değer yargılarına göre değil toplumun eşitlik anlayışına yön vermek üzere yorumlanmalıdır(58).…
Kullanılan aile isminin kuşaktan kuşağa doğumla geçmesiyle aile birliğinin sağlanacağını…
Anayasa Mahkemesi’nin kararı kadar karşı oy gerekçesi de dikkat çekicidir(65).…
Karşı oy gerekçesinde ayrıca 1991 tarihli Alman Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararından…
