EN
TR
Bu itibarla, Medeni Kanun’un m. 831 vd. hükümlerinde düzenlenen “süresinden önce devir istemi”…
I. ÜST HAKKINI SÜRESİNDEN ÖNCE DEVİR HAKKI
MK m. 831 hükmü uyarınca, üst hakkı sahibi, üst hakkının aynî içeriğini ağır surette…
Bedel borcunun üst hakkı sözleşmesinden doğmasından ötürü, alacaklının yüklü taşınmaz…
A. Düzenlemenin Amacı ve Genel Borca Aykırılık Hükümleriyle İlişkisi
Üst hakkını süresinden önce devir hakkının yasal bir düzenleme haline getirilmesinin…
Böylece düzenleme ile üst hakkı ilişkisine son verilme olanağı sınırlandırılmıştır.…
B. Kapsamı
MK m. 831 vd. hükümlerinin uygulama alanın belirlenmesi büyük önem taşımaktadır.…
1. Taraflar Bakımından
Düzenlemenin açık lafzı gereği, süresinden önce devir hakkını, üst hakkı sahibine…
2. Bedel Borcunun Hüküm Kapsamına Dâhil Olması Bakımından
Düzenlemenin kapsamına ilişkin olarak yapılması gereken ikinci değerlendirme, MK…
Bedel borcunun ihlal edildiği durumlarda da yüklü taşınmaz malikinin, üst hakkına…
Öğretide, süresinden önce devir hakkının doğması için, üst hakkı sözleşmesinden doğan…
3. Üst Hakkı Türleri Bakımından
Son olarak, hangi tür üst haklarında bu düzenlemenin uygulanabileceği hususuna değinmek…
Dolayısıyla, MK m. 831 vd.’nda düzenlenen süresinden önce devir hakkının, üst hakkı…
C. Koşulları
1. Üst Hakkı Sözleşmesinden Doğan Borçların veya Üst Hakkının Aynî İçeriğinin Ağır Şekilde İhlal Edilmiş Olması
a. Genel Olarak
İfade edildiği üzere düzenlemenin kökeninde, en ufak bir yükümlülük ihlalinde üst…
b. Haklı Nedenle Fesih Kurumundan Yararlanma Olanağı
Üst hakkı sözleşmesine, üst hakkının tesciliyle birlikte sürekli borç ilişkilerine…
MK m. 831 vd. düzenlemeleri üst hakkı sözleşmesine her durumda etki etmez(368).…
Ayrıca bir sürekli hukuki ilişki(370) yarattığı yukarıda belirtilen idame-i şüyu sözleşmelerinin sona erdirilmesi bakımından da önemli nedenle feshin kabul edilmesi ve bu bakımdan haklı nedenle fesih kurumunda kullanılan ifadelere başvurulması da yukarıdaki tespitleri kanımızca desteklemektedir(371).…
c. Haklı Neden Kavramı
Haklı nedenin varlığı nesnel ölçütler ve somut olayın özellikleri dikkate alınarak…
Üst hakkı sözleşmesi kurulurken, hangi hallerin haklı neden oluşturacağı konusunda…
Bu itibarla haklı neden ve çekilmezlik kavramlarına daha yakından eğilmek gerekir.…
İlgili vakıaların, nesnel bakımdan mutlak ağırlık veya nisbi ağırlık taşıması şeklinde…
Bedel borcunda, özellikle irat veya taksit şeklinde ödeme kararlaştırılmış ise yahut…
Mutlak ve nisbi ağırlık ayrımının pratik öneminin, nisbi ağırlık oluşturan her bir…
Nesnel olarak haklı neden olabilecek bir vakıanın varlığı, her durumda haklı nedenle…
d. Üst Hakkı Sahibinin Kusurlu Olmasına Gerek Olmaması
Ağır yükümlülük ihlali bağlamında değerlendirilmesi gereken bir husus da hakkın kullanılabilmesi…
Üst hakkı bedelini ödemekte üst hakkı sahibi temerrüde düşer veya üst hakkın sözleşmesinden…
e. Şekli Hususlar
Kanunda süresinden önce devir hakkının kullanılmasına ilişkin irade beyanı bakımından…
Hakkın kullanılmasına ilişkin beyandan, üst hakkı ilişkisinin sona erdirilmek suretiyle…
2. Uygun Bir Bedelin Yüklü Taşınmaz Maliki Tarafından Üst Hakkı Sahibine Ödenmesi veya Bedel için Güvence Verilmesi
a. Tasarruf İşlemi Bakımından Öngörülmesi
MK m. 832 hükmüne göre üst hakkının devri, devir sonucunda malikin kazanacağı yapılara…
b. Bedelin Niteliği ve Hesaplanması
(1) Genel Olarak
Söz konusu bedel(411) borca aykırılığın bir sonucu değildir(412).…
Düzenlemenin açık lafzı uyarınca öngörülen uygun bedelin tutarı, devir sonucunda…
Üst hakkı sahibinin süresinden önce devir hakkının doğmasına sebep oluşturan kusurlu…
(2) Üst Hakkı Sahibinin Kusuruna İlişkin İspat Yükü
Üst hakkı sahibinin kusurunun ispat yükünün hangi tarafa ait olacağı yanıt verilmesi…
Bedelin indiriminin kusurun derecesine göre yapılacağı dikkate alındığında da ilk…
(3) Tarafların Uygun Bedele İlişkin Anlaşma Yapma Olanakları
Tarafların uygun bedelin hesaplanmasına veya tutarına ilişkin bir anlaşma yapıp yapamayacakları…
(4) Uygun Bedelin Ödenmemiş veya Güvence Altına Alınmamış Olması Savunmasının Niteliği
Üst hakkı ile uygun bedelin birbirine karşılık oluşturması nedeniyle bu iki edim
Hükmün lafzından, üst hakkının devrinin ancak ve ancak uygun bedelin teminat altına…
D. Süresinden Önce Devir Hakkının Kullanılması ve Sonuçları
1. Hakkın Niteliği
Üst hakkı sahibi, üst hakkı bedeli borçlusunun borcunu ihlal etmesi halinde, ihlal…
2. Hakkın Kullanılma Süresi
a. Devir Hakkı Bakımından
Bir yenilik doğuran hak olarak süresinden önce devir hakkına ilişkin olarak yasal…
Hakkın kullanımına ilişkin zamansal bir kaydın olmamasını bir kanun boşluğu olarak…
Kanımızca MK m. 2 düzenlemesi yeterli korumayı üst hakkı sahibi için sağlayabilecektir
Hakkın kullanılma süresi bakımından dürüstlük kuralına aykırılığın tespit edilmesi…
b. Devir İlişkisi Bakımından
Hakkın kullanılmasından sonra doğan devir ilişkinden kaynaklanan alacak haklarının…
Uygun bedel borcu, süresinden önce devir hakkının kullanılmasına ilişkin irade beyanının…
3. Süresinden Önce Devir Hakkının Kullanılmasının Sonuçları
Yüklü taşınmaz malikinin, üst hakkının süresinden önce devredilmesi hakkını kullandığını,…
Taraflar arasındaki ilişkinin tasfiyesi, üst hakkının devredilmesi ile tamamlanır.…
Taraflar arasında bir sözleşmesel ilişkisi yoksa, daha açık ifadeyle üst hakkı sahibi…
Süresinden önce devir hakkı yöneltildikten ve taraflar arasında devir ilişkisi böylece…
Bir yenilik doğuran hakkın kullanılması söz konusu olduğundan, hak kullanılmakla…
4. Devir Borcuna Aykırılık
Üst hakkı sahibinin borcu, üst hakkını yüklü taşınmaz malikine devretmekten ibarettir.…
a. Üst Hakkı Sahibinin Devre Rıza Göstermemesi
Üst hakkı sahibi, üst hakkını devretmekten kaçınırsa; yüklü taşınmaz malikinin elindeki…
Süresinden önce devir hakkının kullanılmasıyla yüklü taşınmaz maliki lehine doğan…
MK m. 832/II bir def’i hakkı sağladığından ve muacceliyet koşulu oluşturmadığından,…
b. Diğer İhlal Şekilleri
Yukarıda, düzenlemenin temel amacının, yüklü taşınmaz malikinin üst hakkı kurulan…
(1) Üst Hakkının Terkin Edilmesinin İhlal Olarak Kabul Edilemeyeceği
Üst hakkı sahibinin, üst hakkından, ifa yerine eda söz konusu olmaksızın, terkin…
Bu durumda, henüz ifa edilmemiş uygun bedel borcunun terkin işleminden sonraki akıbetinin…
