aa) Temel ilişkinin, hata (yanılgı), hile (yanılgı), ikrah-tehdit (gerçek korku-gözdağı)…
-
Git
: -
Favorilere ekle veya çıkar
-
ᴀ⇣ Yazı karakterini küçült

Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü
Yayın tarihi: Temmuz 1984
Sempozyumu tarihi: 07.01.1984
Sayfa: 291 - 312
Hulusi Gürbüz
Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
1 — YANLARIN BEDELSÎZLİK KONUSUNDA ANLAŞMAMIŞ OLDUĞU SENETLER
a)Başlangıçtan beri bedelsiz olan ticarî senetler
Senedin temel alacağını doğuran borç ilişkisi herhangi bir nedenle geçerli değilse…
İradeyi bozan yanılgı, aldatmaca gerçek korku, gözdağı ya da aşırı yararlanma etkisinde…
Yargıtay kararlılık kazanan inançlarıyla, sözü edilen iradeyi bozucu nedenlerin,…
Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 20.12.1979 günlü kararındaki(66)…
«Borçlar Kanunu’nun 30. maddesi uyarınca ikrahın mevcut olabilmesi için, buna uğrayanın…
Anılan dairenin 27.12.1979 günlü inancıyla; kesinleşen oeza hükmüyle bonoların zorlama…
Yargıtay bir inancında, avukatı vekil edeninin işini olumlu sonuçlandırması için,…
Yargıtay'ın hemen tüm kararlarında yinelenen tanımlamaya göre, bir olayda aldatmacanın (hilenin) varlığından…
Feyzioğlunca geliştirilen ve Yargıtay 11. HD. sinin 17.5.1983 günlü karannda da benimsendiği görülen 'başka bir tanımlamaya göre, «iç iradenin doğumunda ya da devamındaki yanıltma» olarak da adlandırılan hile, yine aynı yazarın yaklaşımıyla, sonuç olarak bir kimseyi karannda yanıltmak, karannda hataya düşürmektir. Bu da o kimsenin iç iradesinin yanlış doğmasım sağlamakla ya da esasen yanlış olarak doğmuş olan iç iradedeki bu yanılgıyı sürdürmekle mümkün olmaktadır. Yüksek mahkeme Hukuk Genel Kurulu'nun 5.2.1972 günlü karannda, «ileri derecede sarhoş edilerek ¡bono imzalatmayı hile kabul etmiştir». Aynca aynı kurulca, «nedeni açıklanmadan senedin boş biçimde ve nedensiz olarak imzalatıldığı savının, sonuçta yazılı'belgenin tersini öne sürmek olduğu böyle bir olayda hileli bir durumun varlığından söz edilemeyeceği ve tanık dinlenemeyeceği» kabul edilmiştir(70)…
Yargıtayca dava konusu bononun tanık sıfatıyla imzalatıla- cağı bildirildiği halde,…
Yargıtayca lehtar dışındaki kişinin baskısı, senet düzenlenmesine neden olmuşsa bu…
Hile olgusunu belirlemede, yanların yaşam biçimi ile sosyal ve kültürel konumlarının…
Kanıtlanması koşuluyla, vadesi geçmiş bonoyu yenileyeceğim bildirerek alıp yırtan…
Geçici önlem infazı ya da geçici (ihtiyatî) haciz işlemi ve oğlunu ceza kovuşturmasından…
bb) Temel ilişkide ahlâka ve kamu düzenine aykırılık bulunması…
Ahlâka ya da kamu düzenine aykırılık Borçlar Yasası’nın 19/2. maddesi uyarınca geçersizlik…
Yargıtayca, kişiye bağlı hak ve yetkiden koşula bağlı biçimde, bono alarak vazgeçme,…
Evlilik dışı ilişkinin devamına sağlama amacıyla bono alınması savı, ahlâka aykın…
cc) Kumar ve bahis sonucu senet düzenlenmesi…
Ticarî senedin temel ilişkisinin kumar ya da bahse dayalı bulunması halinde (®K 504-506)…
Yargıtay 11. HD’siınin 4.3.1980 günlü kararında; kumar alacaklısı (bono lehtan hakkında…
Yüksek mahkemeye göre; kumar - bahis borçlan diğer eksik borçlardan farklı olarak…
kumar ve bahis hukuka ve genel ahlâk kurallarına aykırıdır ve olayda tanık dinlenebilir
Ancak özel bir kısım yasalarda ortak bahis düzenlenmesine belirli kamu kurumlan aracılığıyla…
Az önce de değinildiği gibi, Yargı tayca yasal düzenlemeye koşut biçimde, kumar ya…
örneğin Yargıtay özel dairesi, seçimde çıkanlacak milletvekilliği sayısına ilişkin…
Yargıtaym kökleşen inançlanyla, kumar ve bahis savına dayalı davalarda tanık dinlenebileceğini…
«Senedin kumar borcu için düzenlendiği ve hamilin bu durumu bile bile borçlu zararına…
yaklaşımıyla yerleşik görüşünü yinelemiş olmaktadır(84).…
Yeri gelmişken, yüksek mahkemenin, bu (bölümde değindiğimiz tüm iptal istemlerinde…
dd) Ticarî senedin ehliyetsizliğe dayalı olması…
Ehliyetsizlikte ticarî senedin ¡baştanberi bedelsiz kılan nedenlerdendir. Medenî…
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 10.12.1979 günlü inancında;…
«Davacının dava konusu bononun tanzimi sırasında akıl hastası olup akit yapma ehliyetine…
sonucuna ulaşılmış 18.12.1980 günlü başka bir inancında ise;…
«Akıl hastalığının yargılama aşamasında raporla belirlenmesi halinde, davacının vasi…
kâlbul edilmiştir(87).…
Medenî Yasa'mızm 16. maddesi uyarınca, sınırlı ehliyetli sayı- lan sezgin (mümeyyiz)…
Yüksek mahkeme, sezgin küçüğün (ya da kısıtlıların) neden olduğu trafik kazası sonucu…
İnan, 16.1.1952 günlü Yargıtay HGK. kararma da yollama yaparak, ehliyetini kazanmış bir kişinin açıık ya da üstü kapalı (zımnî) biçimdeki onayı ile, ehliyetini kazanmadan önce yaptığı hukukî işlemi geçerli kılabilmelidir, görüşündedir. Yine İnan tarafından…
vurgulandığı gibi, yüksek Mahkeme bu konudaki eski görüşünü değiştirmiş durumdadır