Kişinin Kendini Suçlamaya Zorlanamaması İlkesi ( Nemo Tenetur İlkesi) ve Susma Hakkı

Van der Heijden v. Hollanda davasına(46) konu olan olayda ise adam öldürme suçundan dolayı yargılanan sanığın birlikte yaşadığı kişi tanıklıktan çekinme hakkını kullanmak istemektedir. Başvurucu her ne kadar sanıkla arasında resmi nikâh olmasa da 18 yıldır birlikte yaşadıklarını, iki çocukları olduğunu ve sanığın bu çocukları resmi olarak tanıdığını belirterek Hollanda Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca tanıklıktan çekinmek istemiştir. Fakat bu talebi kabul edilmemiş, bu nedenle tutuklanmıştır. AİHM bu davanın aile hayatına saygı hakkına müdahale ile ilgili olduğu gerekçesiyle AİHS m. 8 kapsamında incelemiştir. Zira AİHS m. 8 kapsamında aile sayılabilmek için resmi nikâh şart değildir. Mahkemeye göre başvurucunun tanıklıktan çekinmesine izin verilmemesi onun aile hayatına saygı hakkına bir müdahale niteliğinde olsa da bu müdahale Ceza Muhakemesi Kanununun 221. maddesine yani yasaya uygundur. Suçluyu kovuşturma ve delili elde etme amaçlanmaktadır. Ayrıca demokratik toplumda gereklidir. Çünkü ciddi suçları kovuşturma ile aile yaşamını devletin müdalesinden koruma gibi iki menfaat çatışmaktadır. Fakat AİHM’e göre burada önemli olan birlikteliğin uzunluğu ve destekleyici niteliği değil, hak ve yükümlülükler öngören yasal bağdır. Başvurucu ve partneri ise yükümlülükler de içeren yasal bir bağ kurmadıklarından Ceza Muhakemesi Kanununun 221. maddesi kapsamında korunan bir aile değillerdir. Bu nedenle başvurucunun tanıklıktan çekinmesinin reddi AİHS m. 8’i ihlal etmez.

Kanımızca nikâhsız birliktelikler konusunda doğru karar verebilmek için tanıklıktan…

c. Akrabalık İlişkisi

Şüpheli veya sanığın kan hısımlığından veya kayın hısımlığından üstsoy veya altsoyu…

d. Evlatlık İlişkisi