İKİNCİ BÖLÜM
TOPLULUK DAVALARININ MEDENÎ USÛL HUKUKUNDA İLİŞKİLİ OLDUĞU İLKELER VE TÜRK HUKUKUNDAKİ BAŞLICA UYGULAMALARI
I. Topluluk Davalarının Medenî Usûl Hukukunda İlişkili Olduğu İlkeler
Topluluk davalarına ilişkin olarak şu ana kadar yapmaya çalıştığımız incelemeler…
Ancak bu noktada aklımıza şu sorular da gelmektedir: Acaba topluluk davaları Medenî…
Şüphesiz Medenî Usûl Hukuku’nun klasik sistemi üzerine şekillenmiş olan daha çok…
A. Tasarruf İlkesi
Medenî Usûl Hukuku alanında tarafların irade özgürlüğü mevcuttur. Bu irade özgürlüğü…
Tasarruf ilkesi HMK’nın md. 24 ile düzenlenmiş olup, bu ilkenin sonucu olarak hâkim…
İşte Medenî Usûl Hukukuna hâkim olan ilkelerden en önemlilerinden birini teşkil eden…
Bunun dışında başka bir görüş yine dava açıp açmamak konusundaki tercih hak sahiplerinin…
Bizim de katıldığımız bir diğer görüş, topluluk davalarında tasarruf ilkesinin geçerli…
Ancak burada bir hususa dikkat çekmek isteriz : Zira tasarruf ilkesinin sonucu olarak…
Ancak biz bu görüşlere katılmadığımızı ifade etmek isteriz. Şöyle ki; özellikle davalı…
O halde kanaatimizce topluluk davalarının özel niteliğinden dolayı kamu yararının…
B. Taraflarca Getirilme İlkesi
Taraflarca getirilme ilkesi taraf özgürlüğüne ağırlık veren tasarruf ilkesinin doğal bir tamamlayıcısı olup…
Bu ilkenin sonucu olarak davacı taraf talep sonucunu mahkemeye haklı gösterecek vakıa…
Ancak vurgulamak gerekir ki; bu ilke yalnızca vakıaların ve delillerin yargılamaya…
Yine ifade etmek gerekir ki; taraflarca getirilme ilkesi “Medenî Usûl Hukukunun Magna Charta”sı…
Topluluk davaları bakımından ise HMK’da düzenlenen taraflarca getirilme ilkesinin…
Ancak doktrinde topluluk davalarının taraf menfaatine hizmet etmediği, aksine özel…
Bununla birlikte doktrinde başka bir görüş, taraflarca getirilme ilkesinin kural…
Biz konuya ilişkin olarak her ne kadar topluluk davalarının açılması bakımından dava…
C. Hukuki Dinlenilme Hakkı
Topluluk davalarının düzenlendiği HMK md.113 dava sonucunda verilen hükmün gruba…
Hukuki dinlenilme hakkı ile topluluk davaları arasındaki ilişkiyi tespit ederken…
1. Genel Olarak
Hukuki dinlenilme hakkı Anayasa md. 36’da düzenlenen iddia ve savunma hakkı ile âdil yargılanma hakkının…
Hukuki dinlenilme hakkı, maddi gerçeğin tespitini amaçlamakla birlikte uyuşmazlık…
Hukuki dinlenilme hakkının tarafların karşılıklı dinlenilmesinin sonucu olarak ortaya…
Bu bağlamda hukuki dinlenilme hakkı yargılama sürecinde hukuki durumu etkilenecek…
İşte bu şekilde insan onuruna saygının gereği ve yargısal bir temel hak niteliğinde…
Açıklama hakkı, hak sahibinin bilgilendiği hususlara ilişkin olarak kendisine karşı…
Hukuki dinlenilme hakkının son unsuru ise dikkate alınma…
2. Hukuki Dinlenilme Hakkı Sahibi
Hem gerçek kişiler, hem tüzel kişiler hukuki dinlenilme hakkına sahiptir. Devletin…
Ancak hukuki dinlenilme hakkından kimlerin yararlanacağı konusunda asıl tartışmalı…
Hükmün etkilerinin üçüncü kişilere sirayet ettiği durumlarda hukuki dinlenilme hakkının…
Bu konuda azınlıkta kalan ve doktrinde Pohle ve Lerche tarafından savunulan görüş,…
Konuya ilişkin çoğunluk görüşü hükmün etkilerinin üçüncü kişilere sirayet ettiği…
Konuya ilişkin olarak Waldner, Anayasa md. 103/I’deki “herkes” ifadesinden dava ile ilgili olsun veya olmasın herkesin hukuki dinlenilme hakkına sahip olacağı şeklinde değil, buna karşılık hiç kimsenin muhtemel hukuki dinlenilme hakkından önceden vazgeçemeyeceği şeklinde yorumlanması gerektiğini ifade etmiştir.…
Calavros ise, hukuki dinlenilme hakkının hem katılma hem de dinlenilme hakkı olarak…
Bunun yanında Calavros hükümden etkilenen üçüncü kişilerin sayısının çok fazla olduğu…
Konuya ilişkin olarak Türk doktrininde, tüm yargılama usûllerinde mahkemelerin davayı…
O halde hem Alman doktrinine göre hem de Türk doktrinine göre, hükümden etkilenen…
Bununla birlikte kural olarak topluluk davası açan dernek veya tüzel kişilerin üyelerinin…
Topluluk davaları bakımından davacı derneğin üyelerinin veya ilgili tüzel kişilik…
II. Topluluk Davalarının Türk Hukukundaki Başlıca Uygulamaları
Daha önce de belirtildiği üzere hukukumuzda dağınık olarak çeşitli kanunlardaki hükümler…
Bu bölümde çeşitli kanun düzenlemeleri ile Türk hukukunda mevcut olan topluluk davaları…
A. 6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu Madde 26/II Düzenlemesi
Sendikalar Hukukunun kaynağını 18.10.2015 tarihinde kabul edilen 07.11.2012 tarihli…
2821 sayılı mülga Sendikalar Kanunu’nun sendikaların çalışma hayatına ilişkin faaliyetleri…
Bununla birlikte ifade etmeliyiz ki; yukarıda aynen zikrettiğimiz SenTİSK md. 26/II…
1. Sendika ve Konfederasyonların Kolektif Niteklikli Dava Hakları
Sendika ve konfederasyonun çalışma hayatından, mevzuattan, örf ve âdetten doğan hususlarda…
Kanun burada kuruluş üyelerinin toplu nitelik taşıyan haklarını, yani işçi ve işveren…