Erhan Kanışlı / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2018

3. Saikte Yanılmanın Çeşitli Görünümleri ve Özellikle Esaslı Nitelik Yanılması a. Genel Bakış Yanılanın iradesini harekete geçirerek, irade oluşumunda mutlak belirleyici olan saik, gerçek hayat pratiğine paralel şekilde sayısız olguya ilişkin olabilir ve ayrıca esaslı yanılma teşkil etmesi halinde ... yanılmaya yol açabilecek saiklerin genel bir bakışla şu şekilde kategorilendirilmesi düşünülebilir(602): Bunlar öncelikle, (i) sözleşme konusu şeyin ya da ... olgularla ilgili olabilmesi de mümkündür. İlk kategoriye ait saikler, gerçeğe uygun olmaması durumunda nitelik yanılmasına yol açarlar ve gerekli şartlar

İlgili Bölümleri Listele (141)

Ziya Koç / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2024

B.TİPİKLİKTE YANILMA Tipiklikte yanılma (Tatbestandirrtum), TCK m. 30/1’de düzenlenmiştir. Kanuni düzenlemeye göre, “fiilin icrası sırasında suçun ... yanılma, maddede belirtildiği üzere kastı ortadan kaldırmaktadır. Kasten öldürme suçu bakımından suçun taksirli şekli kanunda düzenlendiğinden, taksirli öldürmeye ilişkin sorumluluk hali saklıdır. TCK m. 30/1 açısından, tipiklikte yanılma, failin tipikliğin gerçekleşmesi için aranan suçun maddi unsurlarına ilişkin bilgisizliği, eksik ya da yanlış bilmeyi ifade etmektedir. Tipteki yanılma, tipte yer alan objektif nitelikteki herhangi bir unsura yönelik olabilir

İlgili Bölümleri Listele (19)

Başak Şit İmamoğlu / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 2020

F- TEMEL YANILMASI Planlı eskitme, sözleşme konusu şeyin niteliği ile ilgilidir. Sözleşme konusu şeyin niteliğindeki yanılma ise, şartları varsa TBK 32’de düzenlenen nitelikli temel (saik) yanılması sayılabilir; aksi takdirde adi temel yanılması olarak kabul edilir(1). Alıcı, satım konusunun esaslı kabul edilen bir niteliğinde hataya düşmüşse, planlı olarak eskitilmiş ürün dolayısıyla yanılma hükümlerine dayanabilir(2). Sözleşme kurulurken esaslı yanılmaya düşen taraf, sözleşme ile bağlı olmaz (TBK 30). TBK 32 uyarınca, yanılanın, yanıldığı saiki sözleşmenin temeli sayması ve bunun da iş ilişkilerinde

İlgili Bölümleri Listele (11)

Faruk Acar / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2025, Sayfa: 47 - 64

E.Önemli Nitelik- Evlilik Birliğinin Temelden Sarsılması 1.Yanılmada Durum Bilindiği üzere evlenme bir hukuki işlemdir. Zira evlenecek olan erkek ... bir ifadeyle bu irade sakatlanmamalı, bozulmamalıdır. İradeye sakatlayan durumlardan birini “yanılma” (hata) oluşturur. Biliyoruz ki, genel hükümler (TBK) itibariyle yanılmanın her türü değil, ancak kanunun öngördüğü ya da kabul ettiği yanılma halleri iptal imkanı vermektedir. Benzer durum evliliğin ... evlendiği kişiyle evlenmeyi düşünmediği hâlde yanılarak bu evlenmeye razı olmuşsa, 2. Eşinde bulunmaması onunla birlikte yaşamayı kendisi için çekilmez bir

Lexpera, Kasım 2017

Yanılma • Aldatma • İşlem Temelinin Çökmesi • Eşitlik İlkesi

. Turgut Öz, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, C. I, İstanbul 2016, s. 92. (2) Oğuzman/Öz, s. 92. (3) BK m. 33, iletmede yanılma başlığı altında “Sözleşmenin kurulmasına yönelik iradenin haberci veya çevirmen gibi bir aracı ya da bir araç tarafından yanlış iletilmiş olması hâlinde de yanılma hükümleri uygulanır.” hükme bağlamıştır. Burada bir ileticinin, aracının yanılması söz konusudur. Temsilci ise ileten kişi değildir, zira temsilci başkası adına ve hesabına

Ahmet Yerlikaya / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2025

3.8.5. Yanılma Vergi hukukunun yanılma müessesesini, Ceza Hukuku’ndaki ceza sorumluluğunu kaldıran hallerden “hata” haline benzetilebilir. Nitekim ... ilişkin bir içtihadın değişmiş olması yanılmanın bulunduğuna delalet etmektedir. Vergi Usul Kanunu’nda tanımlanan dar anlamda yanılma; mükellefin Kanunun 369’uncu maddesinde belirtilen şekillerde yanılmış olması halinde mükellefe vergi cezası kesilmemesi ve gecikme faizi hesaplanmaması sonucunu ... sürdürerek yanılgıya düşmesi, maddede belirtilen ikinci yanılma halini ifade etmektedir. Yanlış açıklama yapılmasına kıyasla bu yanılma halinde mükellefin

İlgili Bölümleri Listele (6)

Ece Deniz Günay / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2018

II. YANILMA (HATA) İLE ÖRTÜLÜ KAZANÇ AKTARIMI YAPILIP YAPILAMAYACAĞI SORUNU Yanılma, TBK m.30’da “sözleşme kurulurken esaslı yanılmaya düşen taraf, o sözleşme ile bağlı olmaz” şeklinde düzenlenmiştir. Yanılma, iki şekilde ortaya çıkabilmektedir. İlki, irade beyanının istemeyerek arzuya uygun olmamasıdır. Bu duruma beyan hatası ya da açıklamada yanılma denilmektedir. İkincisi ise, iradenin oluşmasına etken olan bir hususta düşüncenin (tasavvurun) gerçek duruma uygun olmamasıdır. Bu durumda da, bir saikte yanılma söz konusudur(35). Her yanılma sözleşmenin geçerliliğini etkilemeyecektir. Bu nedenle

İlgili Bölümleri Listele (3)

Gökhan Aydoğan / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Ağustos 2021

7- Sözleşmelerin Kurulmasında Yanılma ve Aldatma Yanılma (hata) ve aldatma (hile), korkutma (ikrah) ile birlikte sözleşmelerin kurulmasındaki irade ... karşılıklı ve birbiriyle uyuşan irade beyanlarında söz konusu olabilecek hataya düşme hâli yanılmaya; iradenin karşı tarafın ya da üçüncü bir kişinin hilesiyle sakatlanması ise aldatmaya vücut verir. Yanılma, Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 30 ilâ 35. maddelerinde; aldatma ise aynı Kanunun 36. maddesinde düzenlenmiştir. Bir kişinin yanılma veya aldatma sonucu yaptığı sözleşme ile bağlı olmasını hukuk düzeni kabul etmemiştir. TBK’nın 39. maddesinde ilgili tarafa, yanılma

İlgili Bölümleri Listele (3)

Mehmet Mülazımoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2025

1.3.3.3.1.Yanılma Türk - İsviçre hukukunda yanılma, saikte yanılma ve açıklamada yanılma olmak üzere ikiye ayrılır(225). KANIŞLI’nın ifadesiyle(226 ... durumda sa ikte yanılmaya ve ikinci durumda da açıklamada yanılmaya yol açmaktadır”. Kanunun sonuç bağladığı ayrım ise, yanılmanın esaslı olup olmamasına ilişkindir. Sözleşme kurulurken esaslı yanılmaya düşen taraf, sözleşme ile bağlı olmaz (TBK m. 30). Kanun esaslı olmayan yanılmaya hukuki sonuç bağlamamıştır. Esaslı olmayan yanılmada durum ve şartlar haklı gösteriyorsa culpa in contrahendo sorumluluğundan bahsedilebilir. Esaslı yanılma görünümlerinin

İlgili Bölümleri Listele (10)

Mehmet Mülazımoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2026

1.3.3.3.1. Yanılma Türk - İsviçre hukukunda yanılma, saikte yanılma ve açıklamada yanılma olmak üzere ikiye ayrılır(222). KANIŞLI’nın ifadesiyle(223 ... durumda saikte yanılmaya ve ikinci durumda da açıklamada yanılmaya yol açmaktadır”. Kanunun sonuç bağladığı ayrım ise, yanılmanın esaslı olup olmamasına ilişkindir. Sözleşme kurulurken esaslı yanılmaya düşen taraf, sözleşme ile bağlı olmaz (TBK m. 30). Kanun esaslı olmayan yanılmaya hukuki sonuç bağlamamıştır. Esaslı olmayan yanılmada durum ve şartlar haklı gösteriyorsa culpa in contrahendo sorumluluğundan bahsedilebilir. Esaslı yanılma görünümlerinin

İlgili Bölümleri Listele (10)

Beste Gemici Filiz / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2025

cc.Esaslı Yanılma ve Esaslı Olmayan Yanılma Kavramları aaa. Genel Bilgi Türk Borçlar Kanunu’nun 30. maddesinde sözleşme kurulurken esaslı yanılmaya düşen tarafın sözleşme ile bağlı olmayacağı belirtilmiştir(489). Bu durumda her yanılma durumunda değil bu yanılmanın esaslı olması hâlinde sözleşmenin geçerliliğine bir etkisi olacak ve hata eden sözleşmeyi iptal edebilecektir. Yanılmanın esaslı olmadığı durumlarda ise, sözleşme geçerliliğini koruyacaktır. Bu bağlamda yanılma esaslı ise ister saik yanılması olsun ister beyan yanılması yanılan tarafa sözleşmenin iptali hakkını verir. Fakat daha önce de ifade

İlgili Bölümleri Listele (33)

Gülşah Vardar Hamamcıoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2014

ii. İrade Sakatlıkları: Yanılma, Aldatma, Korkutma Soyutluk ilkesi bakımından tartışmalı konulardan biri yanılma nedeniyle sakatlanmış bir ... tasarruf işlemi yanılmadan etkilenmiş olabilir. Satıcı, satış bedelini yanılarak beyan etmişse, borçlanma işleminin sebebe bağlı olması kuralı devreye girer ve sözleşme iptal edilebilir olur. Bu sözleşme nedeniyle yapılan aynî uyuşma, tasarruf işleminin satış bedelindeki yanılmadan soyut olması nedeniyle geçerlidir. Burada iptal edilebilir nitelikte olan borçlanma işlemidir yoksa tasarruf işlemi değil(202). Bazı hallerde ise sadece tasarruf işlemi yanılmadan

İlgili Bölümleri Listele (7)

Gözde Engin Günay / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2025

III.KOMİSYON SÖZLEŞMESİNİN YANILMA (HATA), ALDATMA (HİLE) veya İKRAH (KORKUTMA) SEBEBİYLE İPTALİ TBK m. 30’a göre, sözleşme kurulurken esaslı yanılmaya düşen taraf, o sözleşme ile bağlı olmaz. Yanılma ya irade beyanının istenmeyerek arzuya uygun olmaması ya da arzunun (iradenin) oluşumuna etken olan bir hususta düşüncenin gerçek duruma uygun olmamasıdır. İlk halde beyan hatası (açıklamada yanılma) ikinci halde saik hatası vardır. TBK m.30’da ifade edildiği üzere her yanılma sözleşmenin geçerliliğine etki etmez. Fakat sözleşme yapılırken düşülen bir esaslı yanılma sözleşmenin geçerliliğine etki eder

İlgili Bölümleri Listele (3)

Yazar Belirtilmemiş / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2020

Madde 3.2.2 (Esaslı yanılma) (1) Bir taraf, yalnızca, sözleşmenin kurulması anındaki yanılma, gerçek durum bilinseydi yanılan ile aynı konumda ... yanılmış ya da yanılmaya neden olmuş bulunuyorsa, ya da yanılmayı bilmekteyse veya bilmesi gerekiyorsa ve yanılan tarafı yanılgı içinde bırakmak ticari işlerdeki dürüstlük kurallarına aykırıysa veya (b) iptal anında diğer taraf, henüz sözleşmeye güvenerek makul şekilde hareket etmiş değilse, yanılma nedeniyle sözleşmeyi iptal edebilir. (2) Buna karşılık, bir taraf, (a) yanılmanın gerçekleşmesinde ağır kusurluysa veya (b) yanılma, yanılma riskinin

İlgili Bölümleri Listele (19)

Muhammet Emin Bingöl / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2018

2. İrade Sakatlığı a. Yanılma Arzu edilen şey ve gerçek arasında uyuşmazlık söz konusu olması veya irade beyanının istenmeyerek arzuya uygun olmaması hallerinde, yanılmadan bahsedilir(49). Yanılma, açıklamada yanılma (beyan yanılması) ve saik yanılması olarak ikiye ayrılmaktadır. İlk halde yani beyan yanılması halinde, yapılan irade beyanı istenmeden iradeye aykırıyken; saikte yanılmada ise, sözleşme yapma arzusunu oluşturan saikte yanılma söz konusu olmaktadır(50). TBK m. 30’a göre, “Sözleşme kurulurken esaslı yanılmaya düşen taraf, o sözleşme ile bağlı olmaz.”. Dolayısıyla her türlü yanılma

İlgili Bölümleri Listele (7)

Zahide Altunbaş Sancak / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

4.3.1.2. Esaslı Yanılma TBK m. 30’a göre “Sözleşme kurulurken esaslı yanılmaya düşen taraf, sözleşme ile bağlı olmaz.” Kanun yanılmayı beyanda (açıklamada) ve saikte (iradenin oluşumunda) olmak üzere iki kategoride düzenlemiş ve her türlü yanılma haline sözleşmeyi iptal hakkı tanımamış, yanılmanın esaslı olması şartını getirmiştir(1224). Beyanda yanılmanın esaslı olduğu durumlar TBK m. 31’de 5 bent halinde sayılmıştır(1225); bunlar numerus clausus mahiyetinde değildir(1226). Saikte yanılma ise prensipte sözleşmenin geçerliliğini etkilemez; ancak durumun karşı tarafça bilinebilir olması şartıyla

İlgili Bölümleri Listele (12)

Nazlı Hilal Çelik / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2021

iii. MEYDANA GELEBİLECEK İRADE SAKATLIĞI HALLERİ (i) YANILMA Yanılma (hata) iki türlü söz konusu olabilir. Bunlardan ilki, doktrinde açıklamada yanılma (beyan hatası) denilen, iradenin oluşmasında bir sakatlık olmaksızın irade beyanının istenmeden iradeye uygun olmaması şeklinde gerçekleşen haldir ... saikte (temelde) bir yanılma söz konusudur(378). Evlenmede yanılma konusunda her iki tür yanılma da gerçekleşmiş olabilir(379). TMK. m. 149’da evlenmenin iradedeki yanılma sebebiyle nisbî butlanla sakat olabilmesi için bazı haller belirtmiş, nisbî butlana karar verilebilecek halleri bunlarla sınırlamıştır

İlgili Bölümleri Listele (36)

Davut Armağan / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2023

a.Yanılma Yanılma “…bir kimsenin sözleşme yaparken, bu sözleşmeyi yapmasına etkili olabilecek bir olay veya bir durum hakkında esaslı bir şekilde ... …”(742) şeklinde tanımlanabilir. Tanımdan da anlaşılacağı üzere yanılma, beyanda yanılma ve saikte yanılma olarak meydana gelebilir. TBK m. 31’de beyanda yanılma halleri düzenlenmiştir(743). Maddenin ilk bendinde yanılanın kurulmasını istediğinden başka bir sözleşme için iradesini açıklamış olması hali esaslı bir yanılma hali olarak düzenlenmiştir. Diğer bir deyişle sözleşmenin niteliğinde düşülen yanılma yanılana iptal hakkı bahşedecektir. Söz konusu türden

İlgili Bölümleri Listele (10)

Arzu Yıldırım Coşkun / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2023

B. İkale Sözleşmesinin Geçersizlik Halleri 1. Yanılma (Hata) Nedeniyle İptal Edilebilirlik Beyanda (açıklamada) yanılma, saikte yanılma ya da iletmede yanılma olarak görülebilir. TBK m. 30 uyarınca, “Sözleşme kurulurken esaslı yanılmaya düşen taraf, sözleşme ile bağlı olmaz.” Bu açıdan esaslı olmayan yanılmalar, sözleşmenin iptaline imkân vermeyecektir(434). Buna göre, işçiyi ikale yapmaya iten sebeplerin her koşulda gerçek duruma uymaması değil, işçinin hukuki sonuçlarda yanılması sözleşmenin iptalini sağlayabilecektir(435). Okunmadan imzalanan sözleşmelerin akıbeti, onu imzalayan tarafın gerçek

İlgili Bölümleri Listele (7)

Bilge Utkan Mersin / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2025

ee.İrade ile Beyan Arasındaki Bilmeden ve İstemeden Yaratılan Uyumsuzluk Halleri i.Yanılma (Hata) Yanılma, TBK m. 30 ila 35 arasında düzenlenmektedir. TBK m. 30 uyarınca, sözleşme kurulurken esaslı yanılmaya düşen tarafın sözleşme ile bağlı olmayacağı hüküm altına alınmaktadır. Yanılma, irade ... . İlk durumdaki yanılma hali açıklamada yanılma, ikinci durumdaki ise saikte (güdüde) yanılma olarak nitelendirilir(180). Saikte yanılma kural olarak esaslı yanılma olarak kabul görmez(181). Yanılmanın hukuken nazara alınması için mutlaka esaslı olması gereklidir(182). TBK m. 31’de hangi yanılmanın

İlgili Bölümleri Listele (7)

Dilşah Buşra Kartal / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2021

(2) Üçüncü Kişinin Kimliğinde veya Belirli Niteliklerinde Yanılma TBK m. 30’a göre, “Sözleşme kurulurken esaslı yanılmaya düşen taraf sözleşme ile bağlı olmaz.”. Yanılma, açıklamada (TBK m. 31) veya saikte yanılma (TBK m. 32) şeklinde gerçekleşebilir. TBK m. 31’de açıklamada yanılma halleri sınırlı ... dikkate almasına karşın başka bir kişi için irade açıklamasında bulunarak yanılma hali önemlidir. Bu hüküm, sözleşme için önem arz eden bir kişinin kimliğinde yanılmayı düzenlemektedir. Üçüncü kişi yararına sözleşmede, yararlanan olarak tespit edilen üçüncü kişinin kimliği bu hükmün kapsamına girmektedir

İlgili Bölümleri Listele (7)

Emre Köroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2020

3.2. Korkutmanın Diğer İrade Bozukluğu Hallerinden Farkları 3.2.1. Korkutmanın Yanılmadan Farkları Yukarıda(355) yanılma ile ilgili olarak genel bilgilere yer verildiği için, tekrara düşmemek adına çalışmanın bu başlığı altında sadece korkutmanın yanılmadan farkları üzerinde durulmuştur. Korkutma ile yanılma arasında şu farklar bulunmaktadır. İlk olarak, korkutmada korkutulan, başkasının davranışları sonucunda sözleşme yaparken, yanılmada yanılan başka ... , korkutmada korkutulan normal şartlarda yapmayacağı veya başka bir şekilde yapacağı sözleşmeyi korkutanın baskısı sebebiyle yapmaktadır. Yanılmada ise, yapılan

İlgili Bölümleri Listele (23)

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2018

V. MİRASBIRAKANIN ÇIKARMA SEBEBİNDE YANILMASI Mirasbırakanın çıkarma sebebinde yanılması mümkündür. Mirasbırakanın çıkarma sebebinde yanılması TMK m. 512/III’de “…ancak, mirasbırakan bu tasarrufu çıkarma sebebi hakkında düştüğü açık bir yanılma yüzünden yapmışsa, çıkarma geçersiz olur.” şeklinde ... çıkarmayı açık bir yanılma yüzünden yapmışsa, çıkarılan kişi, çıkarma tasarrufunun iptalini dava ederek, tasarrufu tamamıyla hükümsüz hale getirilebilir(719). Bu halde çıkarma tasarrufunun iptali için mirasbırakanın çıkarma sebebinde açıkça yanıldığının ispatlanması gerekir. Hükümde açık bir yanılmadan söz

İlgili Bölümleri Listele (24)

Özlem Ata / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2020

1. Açıklamada Yanılma Açıklamada yanılma, irade beyanının istemeden iradeye uygun olmamasıdır(79). Alım satıma aracılık çerçeve sözleşmesinde ya da bireysel sözleşmelerde, yatırımcının yatırım kuruluşuna verdiği emirlerin esasen vermek istediği emir olmamasıdır. Açıklamada yanılmanın meydana gelmesi için ... bu, açıklamada yanılma olmaz(80). Açıklamada yanılma farklı şekillerde meydana gelebilir. Örneğin, yatırımcı kaldıraçlı işlemler çerçeve sözleşmesi yapmak istediği hâlde yanlışlıkla türev araçlara ilişkin çerçeve sözleşme yapmak istediğini açıklamışsa bu, sözleşmenin niteliğinde yanılma anlamına gelir

İlgili Bölümleri Listele (6)

Ali Tolga Erendaç / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2021

borca aykırılığın aynı zamanda irade sakatlığı hali teşkil ediyorsa, kart hamilinin yanılma veya aldatma hükümlerine dayanarak sözleşmeyi iptal etmesinin ... ifade eder(39). İradenin oluşumundaki bozukluk; yanılma, aldatma veya korkut ma gibi hallerde görülür. Yanılma, saik yanılması ve beyan yanılması olarak ikiye ayırılır. Beyan yanılmasında sözleşme tarafının beyanının içeriği ile gerçek iradesi uyuşmaz. Saik yanılması, aldatma ve korkutmada, beyan ile irade uyumludur ama irade oluşum aşamasında bazı nedenlerle sakatlanmıştır. Yanılma, gerçek hakkında eksik ya da yanlış tasavvurdur. Yanılan tarafın sözleşmeyi

İlgili Bölümleri Listele (4)